અગ્નિ, જે મનુષ્યોમાં સાતમો છે, અને જે સર્વ નદીઓમાં સ્થાપિત છે, એ પ્રાચીન અગ્નિ પાસે અમે પહોંચી ગયા છીએ. એ ત્રૈગુણ્યવાળા, દુશ્મનોના સંહારક, યજ્ઞોમાં શ્રેષ્ઠ એવા અગ્નિ છે. એના સમક્ષ બીજાઓ મૌન રહે છે. અગ્નિ ત્રણ ત્રિપ્લ સ્થાનોમાં નિવાસ કરે છે, સભાઓમાં જ્ઞાની તરીકે વસે છે; એ અહીં પૂજા કરે છે અને અમને આનંદ આપે છે, પ્રેરિત પુરોहित અને સુશોભિત દૂત તરીકે. એના સમક્ષ બીજાઓ મૌન રહે છે. અગ્નિ, તું અમારો જીવનમાં સહારો છે, દેવોમાં પ્રાચીન છે, સંપત્તિ પર એકમાત્ર અધિકાર ધરાવે છે; વહેતી નદીઓ પણ તને, પોતાના સ્વામી તરીકે, આવકાર છે. એના સમક્ષ બીજાઓ મૌન રહે છે. હવે, ઇન્દ્ર અને અગ્નિ, તમે બંને અમારું બળ વધારો અને અમને ધન આપો, જેથી યુદ્ધમાં—even દૃઢ શત્રુઓ સામે પણ—અમે વિજય મેળવી શકીએ, જેમ અગ્નિ જંગલને જીતી લે છે અને પવનની જેમ આગળ વધે છે. એના સમક્ષ બીજાઓ મૌન રહે છે. અમે કોઈ બીજાને પસંદ કર્યો નથી; હવે અમે ઇન્દ્રને બોલાવીએ છીએ, જે મનુષ્યોમાં સર્વશક્તિમાન છે. તે ક્યારેય, પોતાની ટીમ સાથે, અમારે આવે, બળ અને જ્ઞાન માટે આવે; સભામાં બીજાઓ અમને અટકાવે નહીં. ઇન્દ્ર અને અગ્નિ, તમે યજ્ઞ સ્વીકારનારાઓમાં શ્રેષ્ઠ છો; તમારી બુદ્ધિથી તમે જ્ઞાની છો, પૂછવામાં આવે તો મિત્રતા દર્શાવો છો. સર્વે, મનુષ્યો, ભજનમાં જોડાઓ; સભામાં બીજાઓ અવરોધ ન કરે. નભાકા જે રીતે ઇન્દ્ર અને અગ્નિની પૂજા અને સ્તુતિ કરે છે, એમ જ અમે પણ કરીએ; જેમની મહાન ગોદમાં આ આખું જગત, આ આકાશ અને ધરતી, સંપત્તિથી સ્થિર છે; સભામાં બીજાઓ અવરોધ ન કરે. નભાકાની જેમ, ભજનો ઇન્દ્ર અને અગ્નિ માટે સમર્પિત કરીએ; જેમણે સાત નદીઓથી વાંકું અવરોધ દૂર કર્યું, સાગરને ભર્યું, અને ઇન્દ્રે શક્તિથી શાસન કર્યું; સભામાં બીજાઓ અવરોધ ન કરે. આજે પણ, જેમ પહેલા કર્યુ હતું, દુશ્મનનું બળ નષ્ટ કરો, પ્રાચીન કાળની જેમ દુશ્મનને મૂંઝવણમાં મૂકો; ઇન્દ્ર સાથે મળીને સંપત્તિમાં ભાગીદાર થાઓ; સભામાં બીજાઓ અવરોધ ન કરે. જ્યારે જ્યારે ઇન્દ્ર અને અગ્નિ, લોકો અમને તેમના વચનોથી પડકાર આપે છે, ત્યારે અમે અમારા માણસો સાથે યુદ્ધમાં વિજય પ્રાપ્ત કરીએ, દુશ્મનને હરાવીએ; સભામાં બીજાઓ અવરોધ ન કરે. તમારા બે પ્રકાશમાન સ્વરૂપો, આકાશમાં ઉગે છે, દિવસો સાથે આવે છે; ઇન્દ્ર અને અગ્નિની today, નદીઓ વહે છે, તમે તેમના બંધન મુક્ત કરો છો; સભામાં બીજાઓ અવરોધ ન કરે. ઇન્દ્રના અનેક સ્વરૂપો છે, અનેક સ્તુતિઓ છે, અશ્વના પુત્ર, સુવર્ણમય; એ વિર શૂરવીર દાતા જે અમારું કલ્યાણ કરે છે, તે અમારા વિચારોને બળ આપે; સભામાં બીજાઓ અવરોધ ન કરે. તે મહાન, શૂરવીર, ઝડપી દેવની સુંદર સ્તુતિથી બળ વધારવું જોઈએ; તે આજે પણ પોતાની શક્તિથી શુષ્ણના ગઢો તોડી નાખે છે, વિજય મેળવે છે, અને પ્રકાશમય જળ વહે છે; સભામાં બીજાઓ અવરોધ ન કરે. તે સત્ય, શક્તિશાળી, યોગ્ય યજ્ઞકર્તાનું પણ બળ વધારવું જોઈએ; તે આજે પણ પોતાની શક્તિથી શુષ્ણના ગઢો તોડી નાખે છે, વિજય મેળવે છે, અને પ્રકાશમય જળ વહે છે; સભામાં બીજાઓ અવરોધ ન કરે. જેમ અમારા પિતૃઓ, મંદાતૃ, અંગિરસોએ ઇન્દ્ર અને અગ્નિ સાથે ત્રૈગુણ્ય રક્ષણ મેળવ્યું, એમ જ તમે અમને પણ રક્ષણ આપો; અમે સંપત્તિના અધિપતિ બનીએ. હવે, સમૃદ્ધિ માટે, વરુણ અને મરુતોની સ્તુતિ કરીએ, જેઓ સર્વજ્ઞ છે, શ્રેષ્ઠ છે; જે મનુષ્યના વિચારોની જેમ પશુઓનું રક્ષણ કરે છે; સભામાં બીજાઓ અવરોધ ન કરે. એકસાથે, પિતૃઓના વિચારો અને નભાકાની સ્તુતિથી, એ દેવની પ્રશંસા કરીએ; જે સાત બહેનોમાં મધ્યસ્થ છે, જ્યારે નદીઓ આવે છે; સભામાં બીજાઓ અવરોધ ન કરે. તે રાત્રિઓને ઘેરી લીધી છે, પોતાના બળથી પ્રભાતોને સ્થાન આપ્યું છે, સર્વ દૃશ્ય વસ્તુઓને સ્થાપિત કરી છે; ત્રણ પ્રભાતો તેના નિયમ અનુસાર વિકસે છે; સભામાં બીજાઓ અવરોધ ન કરે. જે ધરતીના આધાર, સ્તંભો સ્થાપિત કરે છે, એ માતાની પ્રાચીન પદયાત્રા, એ વરુણનો માર્ગ છે; એ ગોપાળકની જેમ રક્ષણ કરે છે; સભામાં બીજાઓ અવરોધ ન કરે. જે જગતને ધારે છે, તેજસ્વી દેવોના ગુપ્ત નામ જાણે છે; એ ઋષિ અનેક સ્વરૂપોને પોષે છે, આકાશની જેમ; સભામાં બીજાઓ અવરોધ ન કરે. જેમાં સર્વ કર્મો સ્થિર છે, જેમ ચક્રના મધ્યમાં; ત્રિતાએ તેને રથવાનની જેમ પૂજ્યો છે; વાડામાં ગાયો જોડાય છે, ઘોડાઓ જોતાં છે; સભામાં બીજાઓ અવરોધ ન કરે. તે પોતાના નિવાસસ્થાને બધી સૃષ્ટિનું નિરીક્ષણ કરે છે; વરુણના નિવાસને માપે છે, શહેરોના આગે ચાલે છે; સર્વ દેવો તેના નિયમનું પાલન કરે છે; સભામાં બીજાઓ અવરોધ ન કરે. તે સાગરની જેમ નીચે વહે છે, અને જાણે આકાશ તરફ ઊંચે ચડે છે, જ્યારે યજ્ઞ મંત્ર સ્થાપિત થાય છે. તેજસ્વી માયાના પગલાંથી એ સ્વર્ગે ચડે છે; એ સ્થળે બીજાઓ આનંદ કરે. જેના ત્રણ ધવળ, જાગૃત ક્ષેત્રો છે, ત્રણ વખત વરુણના સ્થિર નિવાસને વિહર્યા છે; એ સાતમાં આનંદ પામે છે; એ સ્થળે બીજાઓ આનંદ કરે. જે ધવળોને શુદ્ધ કરે છે, કાળાને નિયમ અનુસાર અનુસરે છે, એ પ્રાચીન પ્રદેશનો અધિકારી છે; પોતાના સ્તંભથી બંને લોકને ધારે છે, જેમ અજન્મા આકાશને ધારે છે; એ સ્થળે બીજાઓ આનંદ કરે. મહાન, સર્વજ્ઞ, એ દેવે આકાશને ધાર્યું છે, ધરતીનું વિસ્તરણ માપ્યું છે. સર્વ જગત એકઠાં થયા ત્યારે એ સ્વામી બેઠો; આ બધું વરુણના નિયમ છે. વરુણને માન આપો, મહાનને, અમરતાના જ્ઞાની રક્ષકને વંદન કરો; એ અમને ત્રૈગુણ્ય રક્ષણ આપે, આકાશ અને ધરતી અમને પોતાની ગોદમાં રક્ષે. વરુણ, મને જ્ઞાન, દૃઢતા અને કુશળતા પ્રદાન કર, જેથી હું સમજણમાં આગળ વધું; આથી અમે સર્વ દુઃખો પાર કરી શકીએ, સારી રીતે બનેલી નૌકામાં આરોહણ કરીએ. પથ્થરો, અશ્વિનો, તમને પ્રાર્થનાથી બોલાવે છે, નાસત્યો, સોમપાન માટે; એ સ્થળે બીજાઓ આનંદ કરે. જેમ પુરોહિતે અશ્વિનોને ગીતથી બોલાવ્યા, નાસત્યો, સોમપાન માટે; એ સ્થળે બીજાઓ આનંદ કરે. હું પણ તમને સહાય માટે બોલાવું છું, જેમ પૂર્વે જ્ઞાનો બોલાવ્યા; નાસત્યો, સોમપાન માટે; એ સ્થળે બીજાઓ આનંદ કરે. આ સ્તુતિઓ અગ્નિ માટે છે, જ્ઞાની, યજ્ઞના પુરોહિત માટે, પ્રેરિત કવિ દ્વારા. જાતવેદા, જ્ઞાની અગ્નિને તમારી ભેટો સમર્પિત છે; અગ્નિ, હું આ શ્રેષ્ઠ સ્તુતિ ઉચ્ચારું છું. અગ્નિ, તારા કિરણો જેવી તીક્ષ્ણ તેજસ્વિતા પ્રકાશે છે; તું દાંતથી લાકડાં ભક્ષે છે. પિંગળ, ધૂમ્રધ્વજાવાળા, પવનથી ચલિત, ઉપર ચઢે છે; અગ્નિના જ્વાળા અલગ અલગ દોડે છે. આ અગ્નિના જ્વાળા, પ્રજ્વલિત થઈને, એકસાથે દેખાય છે, જાણે પ્રભાતના કિરણો. અંધકારમય વિસ્તારો જાતવેદાના સંતાનો દ્વારા પાર થાય છે, જ્યારે અગ્નિ ધરતી પર આગે વધે છે. અગ્નિ પૌષ્ય બનાવે છે, વનસ્પતિઓ ભક્ષે છે; એ આગળ વધે છે, અને પિંગળો ફરી પાછા આવે છે. અગ્નિ પોતાની જિહ્વાથી ચાટે છે, જ્વાળાથી તેજ આપે છે, ઘોંઘાટ કરે છે; વનમાં અગ્નિ તેજસ્વી બને છે. પાણીમાં પણ, અગ્નિ, તું સ્થાપિત છે; તું ઔષધિઓને નિયંત્રિત કરે છે; ગર્ભમાં તું ફરી જન્મે છે. આ રીતે ઋગ્વેદના પવિત્ર મંત્રો જેમ છે, તેમ દેવતાઓની મહિમા, તેમની શક્તિ અને કરુણા, અને યજ્ઞના મહાત્મ્યની વાર્તા વહેતી રહે છે.