પૂર્વકાલના ઋષિઓના પવિત્ર યજ્ઞસ્થળે, જ્યારે સોમરસના પવિત્ર દ્રવને દબાવવામાં આવતો હતો, ત્યારે ભક્તિભાવથી યજમાનોએ અશ્વિનીદેવતાને આહ્વાન કર્યું. તેઓએ પ્રાર્થના કરી: "હે અશ્વિનીકુમારો, અમારો વિચાર ઉત્તમ બનાવો, અમારી પ્રાર્થનાને પ્રેરણા આપો, દુષ્ટ શક્તિઓને દૂર કરો અને દુર્ભાગ્યને હટાવો. ઉષા અને સૂર્યની સાથે, તમે સોમ દબાવતા યજમાન પાસે આવો." પછી તેઓએ વધુ એક હથેળી જોડીને માંગ્યું: "અમને શક્તિ આપો, પુરુષોમાં બળ પ્રેરો, દુષ્ટતાઓને દમન કરો અને દુર્ભાગ્યને દૂર કરો. ઉષા અને સૂર્ય સાથે, હે અશ્વિન, સોમ દબાવતા યજમાન પાસે પધારો." આમ, તેઓએ ગૌઓ અને જનસમુદાય માટે પણ શુભેચ્છા માગી: "ગૌઓમાં અને લોકમાટે શુભ પ્રેરણા આપો, દુષ્ટતાઓને દૂર કરો. ઉષા અને સૂર્યની સાથે, હે અશ્વિન, સોમ દબાવતા યજમાન પાસે પધારો." યજમાન શ્યાવાશ્વના ઉત્સાહભર્યા ગીતો અશ્વિનોને સંભળાયા, જેમણે પૂર્વે અત્રિ ઋષિના સ્તુતિઓ સાંભળ્યા હતા. "આજે પણ, હે અશ્વિન, તમે શ્યાવાશ્વના આનંદદાયક ગીતો સાંભળો, જેમ તમે પ્રાચીનકાળે અત્રિના સ્તુતિઓ સાંભળી હતી. ઉષા અને સૂર્ય સાથે દિવસભર પધારો." "તમારી પ્રસિદ્ધ દયાની ધારા, જળવાહિની જેમ, શ્યાવાશ્વના આનંદદાયક ગીતો તરફ વહાવો, જેમ તે સોમ દબાવે છે. તમારી કૃપાના કિરણો, પ્રકાશવાહિની જેમ, યજ્ઞની તરફ દોરી દો." "તમારું રથ આગળ ચલાવો, મધુર સોમ પાનો, હે અશ્વિન, આવો. હું તમારી સહાય માંગું છું, ભક્તને વૈભવ આપો." યજ્ઞના આરંભે, ભક્તોએ શ્રદ્ધાપૂર્વક અશ્વિનોને આમંત્રિત કર્યું: "આવો, હે અશ્વિન, ઇચ્છિત સોમ પાન માટે પધારો. હું તમારી સહાય માંગું છું, ભક્તને વૈભવ આપો." "સ્વાહા સાથે અર્પિત સોમમાં આનંદ કરો, હે દૈવી દંપતી, આવો, હું તમારી સહાય માટે બોલાવું છું, ભક્તને વૈભવ આપો." આ પછી, ઇન્દ્રની સ્તુતિ શરૂ થાય છે: "સોમ દબાવનાર, કુશ વિછાવનારના રક્ષક, શતશક્તિમાન ઇન્દ્ર, આનંદ માટે સોમ પાન કરો. તમારી માટે જે ભાગ વિતરણ થયો છે, જે યુદ્ધવીરોની સંખ્યાએ રાખ્યો છે—હે કલ્યાણના સ્વામી, મરુતો સાથે વિજયી ઇન્દ્ર." ગાયકોએ ફરીથી ઇન્દ્રને આમંત્રિત કર્યો: "હે દાનવીર, ગાયકોએ તમને પુનઃ આમંત્રિત કર્યા છે, આનંદ માટે સોમ પાન કરો. જે ભાગ યુદ્ધવીરો દ્વારા રાખવામાં આવ્યો છે, તે તમારો છે." "દેવતાઓએ પણ બળ અને સહાયથી તમને આગળ લાવ્યા છે, હે ઇન્દ્ર, આનંદ માટે સોમ પાન કરો." "આકાશના સર્જક, પૃથ્વીના સર્જક, હે ઇન્દ્ર, આનંદ માટે સોમ પાન કરો." "ઘોડા અને ગૌઓના સર્જક, હે ઇન્દ્ર, આનંદ માટે સોમ પાન કરો." "અત્રીઓની સ્તુતિ માટે, દુશ્મનવિનાશક, મહાન બનો, હે ઇન્દ્ર, આનંદ માટે સોમ પાન કરો." "જેમ તમે શ્યાવાશ્વના સોમ દબાવવાનો અવાજ સાંભળ્યો, તેમ આજે પણ સાંભળો, જેમ અત્રિના યજ્ઞકર્મો સાંભળ્યા હતા. ત્રસદસ્યુને તમે જ રક્ષ્યા છે, પુરુષોને દમન કરી, સ્તુતિઓને ઉન્નત કરી." પછી ઇન્દ્રના વિજયગાન થાય છે: "વિત્રના યુદ્ધોમાં તમે આ સ્તોત્રને સહાય આપી છે, હે ઇન્દ્ર, બળના સ્વામી, તમામ સહાય સાથે સોમ દબાવનાર પાસે આવો. વિત્રહન, મધ્યાહ્નના દબાવણમાં આજે સોમ પાન કરો." "તમે દુશ્મન સેના સામે ઊભા રહો છો, હે ઇન્દ્ર, બળના સ્વામી. વિત્રહન, મધ્યાહ્નના દબાવણમાં આજે સોમ પાન કરો." "ચાલતી દુનિયાના એકમાત્ર શાસક, હે ઇન્દ્ર, બળના સ્વામી, તમામ સહાય સાથે પધારો." "તમે એકલા, અડગ રહી, દુશ્મનને દૂર કરો છો." "સુરક્ષા અને યુક્ત રથના સ્વામી, હે ઇન્દ્ર, બળના સ્વામી." "સ્વામ્ય માટે તમને આમંત્રિત કરવામાં આવે છે અને તમે સહાય આપો છો." "જેમ તમે શ્યાવાશ્વના સ્તોત્ર સાંભળ્યા, તેમ આજે પણ સાંભળો, જેમ અત્રિના કર્મો સાંભળ્યા હતા. ત્રસદસ્યુને તમે જ રક્ષ્યા છે." પછી યજ્ઞમાં ઇન્દ્ર અને અગ્નિનું સ્મરણ થાય છે: "તમે બન્ને યજ્ઞના પુરોહિત છો, હંમેશા વિજયી, હે ઇન્દ્ર-અગ્નિ, આ જાણો." "વિચારની જેમ ઝડપી, રથમાં આરૂઢ, વિત્રહન, અજેય—હે ઇન્દ્ર-અગ્નિ, આ જાણો." "આ મધુર, મધયુક્ત પાન, પુરુષોએ પથ્થરથી દબાવ્યું છે—હે ઇન્દ્ર-અગ્નિ, આ જાણો." "યજ્ઞસ્થળે ઈચ્છિત અર્પણ માટે તમે પધારો, હે ઇન્દ્ર-અગ્નિ, વીરતા સાથે." "આ ઓબલેશનો સ્વીકારો, જેના દ્વારા તમે અર્પણ પહોંચાડો છો." "મારી ગાયત્રીછંદસની સ્તુતિ સ્વીકારો, ઉત્તમ સ્તોત્ર સ્વીકારો." "સવારે તમારા રથ સાથે, દેવો સાથે પધારો, હે ધનના સ્વામી, સોમપાન માટે." "શ્યાવાશ્વ દબાવનાર અને અત્રિઓની આહ્વાન સાંભળો, હે ઇન્દ્ર-અગ્નિ, સોમપાન માટે." "હું પણ પૂર્વજોની જેમ તમારી સહાય માગું છું, હે ઇન્દ્ર-અગ્નિ, સોમપાન માટે." "સરસ્વતી અને બંને, ઇન્દ્ર-અગ્નિ, જેઓ દ્વારા ગાયત્રી ગવાય છે, તેમની કૃપા માંગું છું." આ પછી અગ્નિની મહિમા ગવાય છે: "હું અગ્નિને સ્તુતિથી પ્રસન્ન કરીશ, પૂજાથી માન આપું છું. અગ્નિ દેવો અમને કૃપા આપે, કેમ કે એ બંને સભામાં દૂતની જેમ ચરે છે, બીજા ત્યાં મૌન રહે." "હે અગ્નિ, નવી વાણીથી હું લોકોની કલ્યાણ માટે સ્તુતિ કરું છું; બધા આર્યાઓ અવિરોધભાવે તમારી સાથે જોડાય, બીજા મૌન રહે." "અગ્નિ, હું તારા માટે મારા વિચારો અર્પણ કરું છું, જેમ ઘૃત અર્પણ થાય છે; તું દેવોમાં જાણે, તું વિવસ્વાનનો દયાળુ દૂત છે." "અગ્નિએ દરેક બળને યોગ્ય રીતે સ્થાપિત કર્યું છે; વસુઓના ધનની અર્પણ માટે બળ, અને સર્વ દેવોને આનંદ માટે આનંદ સ્થાપિત કર્યો છે." "અગ્નિ વધુ શક્તિશાળી દૃષ્ટિ ધરાવે છે, તે શાશ્વત યજ્ઞનો પુરોહિત છે, દાનથી શોભાયમાન છે અને સમૃદ્ધિ લાવે છે." "અગ્નિ દેવોમાં જન્મે છે, મનુષ્યોમાં શું પ્રાપ્ત કરવું તે જાણે છે; એ ધનદાતા છે, દ્વાર ઉઘાડે છે, હવનથી બોલાવવામાં આવે છે." "અગ્નિ દેવોમાં વસે છે, લોકોમાં યજ્ઞમાં પાત્ર છે; એ આનંદથી સર્વ વિદ્વાનોને પોષે છે, પૃથ્વી જેવો, તે દેવોમાં યજ્ઞ માટે પાત્ર છે." આ રીતે, આ ઋગ્વેદના પવિત્ર મંત્રો દ્વારા, ઋષિઓએ અશ્વિન, ઇન્દ્ર, અગ્નિ અને સર્વ દેવતાઓને ભક્તિપૂર્વક આહ્વાન કર્યું, તેમની કૃપા, શક્તિ, સમૃદ્ધિ અને રક્ષા માટે પ્રાર્થના કરી. યજ્ઞસ્થળે ભક્તિ, શ્રદ્ધા અને દેવપ્રેમની પવિત્ર પ્રવાહ વહેતી રહી.