એક સમયે, દેવો અને ઋષિઓએ મહાન યજ્ઞ આરંભ્યો, જેમાં તેઓ ઈન્દ્રને અને અશ્વિનીકુમારોને પ્રેમપૂર્વક આહ્વાન કરતા હતા. તેઓ ઈન્દ્રને કહે છે: “હે વિજયી નાયક, અમને હજારો ગાયો અને ઘોડાઓ આપો. સ્વર્ગના આદેશથી, પ્રકાશ આપનારા દેવ, તમે સ્વર્ગમાં પધારો.” તેઓ ફરીથી પ્રાર્થના કરે છે: “અમને હજારો, દશ હજાર અને સૈંકડો સંપત્તિઓ આપો; સ્વર્ગના આદેશથી, પ્રકાશદાતા દેવ, તમે પધારો.” પછી તેઓ ઈન્દ્ર સાથે સંવાદ કરે છે: “જ્યારે તમે અને અમે મળીને હજારો તેજસ્વી ખજાના, ઘોડા અને ગાયોના મહાસંપત્તિ આપીએ છીએ, ત્યારે એ ધન વાવાઝોડાની ગતિથી દોડી આવનાર, લાલચટ્ટા, તેજસ્વી, સૂર્ય જેવાં તેજવાળા ઘોડાઓમાં આવે છે.” તેઓ કહે છે: “પારાવતના દાનમાં, જંગલના મધ્યમાં, ઝડપથી દોડતાં રથોમાં એ સંપત્તિ પ્રગટે છે.” આ પછી, અશ્વિનીકુમારોને આમંત્રણ મળે છે: “અગ્નિ, ઈન્દ્ર, વરુણ, વિષ્ણુ, આદિત્ય, રુદ્રો, વસુઓ, ઉષા અને સૂર્ય સાથે મળીને, હે અશ્વિનીકુમારો, તમે સોમપાન કરો.” તેઓ પ્રાર્થના કરે છે: “તમામ વિદ્વાન વિચારો સાથે, જગત સાથે, ઝડપથી દોડતાં, સ્વર્ગ, પૃથ્વી અને પર્વતો સાથે એકતામાં, ઉષા અને સૂર્ય સાથે, હે અશ્વિનીકુમારો, સોમપાન કરો.” આમ, બધા દેવતાઓ, ત્રણ અને અગિયાર, મરુતો અને ભૃગુઓ સાથે, ઉષા અને સૂર્ય સાથે, અશ્વિનીકુમારોને પાવન સોમપાન માટે બોલાવે છે. તેઓ કહે છે: “આ યજ્ઞ સ્વીકારો, મારી પ્રાર્થનાને સાંભળો, બંને દેવો અહીં આવો, ઉષા અને સૂર્ય સાથે અમને કૃપા આપો.” યુવતીની સ્તુતિ પણ સ્વીકારવા માટે અશ્વિનીકુમારોને બોલાવવામાં આવે છે. પછી યજ્ઞકર્તા ગાયન કરે છે: “અમારા ગીતોમાં અને વિધિમાં આનંદ મેળવો, બંને દેવો, અર્પણ માટે પધારો, ઉષા અને સૂર્ય સાથે, અમને કૃપા આપો.” તેઓ અશ્વિનીકુમારોના આગમનનું વર્ણન કરે છે: “તમે પીળા પાંખવાળા પક્ષીઓ જેવા જંગલમાં ઉડો છો, મહિષ જેવા દોડીને પિછાયેલા સોમને આવો છો. તમે હંસો જેવા પંથે ઉડતા, મહિષ જેવા સોમને આવો છો. તમે ગરુડ જેવા અર્પણ માટે ઉડતા, મહિષ જેવા સોમને આવો છો. ત્રણ વાર ફરીને, ઉષા અને સૂર્ય સાથે પધારો.” પછી તેઓ અશ્વિનીકુમારોને કહે છે: “પીઓ અને તૃપ્ત થાઓ, સંતાન અને ધન આપો, ઉષા અને સૂર્ય સાથે અમને બળ આપો. અમારી સ્તુતિને વિજયી બનાવો, દુશ્મનોને દબાવો, મિત્રતા વધારો, સંતાન અને ધન આપો, અમને બળ આપો.” તેઓ પ્રાર્થના કરે છે કે મૈત્ર અને વરુણ સાથે, ધાર્મિકતાથી, મરુતો સાથે, ગાયકના બોલાવા પર આવો, ઉષા અને સૂર્ય સાથે, આદિત્યો સાથે પધારો. અશ્વિનીકુમારોને ઋષિઓ, વિષ્ણુ, મરુતો અને ઋભુઓ સાથે, ગાયકના બોલાવા પર આવવા માટે પ્રાર્થના થાય છે. તેઓ કહે છે: “પ્રાર્થનામાં પ્રેરણા આપો, દુશ્મનોને દબાવો, દુર્ભાગ્ય દૂર કરો, ગાયોમાં અને પ્રજામાં પ્રેરણા આપો, સોમ પિછનાર પાસે આવો.” પછી તેઓ યાદ અપાવે છે: “જેમ તમે અત્રિના પ્રાચીન સ્તુતિ સાંભળી હતી, તેમ હવે શ્યાવાશ્વના આનંદદાયક ગીત સાંભળો, જ્યારે તે સોમ પિછે છે. તમારી વખાણેલી દાનવર્ષા નદીઓ જેવી વહેવા દો, શ્યાવાશ્વના ગીત સુધી પહોંચે. કિરણો જેવી તમારી દાન યજ્ઞ સુધી દોરો.” અશ્વિનીકુમારોને વિનંતી છે: “તમારો રથ આગળ દોરી, મધુર સોમ પીઓ, આવો, હું તમારી સહાય માંગું છું—યજમાનને ખજાના આપો.” યજ્ઞના આરંભે સ્તુતિ સાથે, ઇચ્છિત સોમપાન માટે, અશ્વિનીકુમારોને બોલાવામાં આવે છે. ‘સ્વાહા’ ઉચ્ચાર સાથે પિછાયેલા સોમમાં આનંદ માણો, પધારો, હું તમારી સહાય માટે બોલાવું છું—યજમાનને ખજાના આપો. પછી ઈન્દ્રને આમંત્રિત કરવામાં આવે છે: “તમે સોમ પિછનાર અને કુશ વિચ્છનારના રક્ષક છો, હે શક્તિશાળી ઈન્દ્ર, આનંદ માટે સોમ પીઓ. જે ભાગ તમારે માટે વહેંચવામાં આવ્યો છે, જે તમામ યુદ્ધવીરો, મરુતો સાથે, નિર્ધારિત કર્યો છે—હે કલ્યાણના સ્વામી, વિજયી ઈન્દ્ર!” ગાયક ઈન્દ્રને ફરીથી બોલાવે છે: “હે દાનશીલ, તાજા સોમ પીઓ, જે ભાગ તમારે માટે નિર્ધારિત છે, એ મરુતો સાથે, યુદ્ધવીરો દ્વારા રાખવામાં આવ્યો છે.” દેવતાઓ પણ ઈન્દ્રને બોલાવે છે: “તમે સ્વર્ગ અને પૃથ્વીના સર્જક છો, ઘોડા અને ગાયો બનાવનાર છો, સોમ પીઓ, જે ભાગ તમારે માટે નિર્ધારિત છે, એ મરુતો સાથે.” અત્રિઓની પ્રશંસા માટે ઈન્દ્રને મહિમા આપવામાં આવે છે: “હે દુશ્મન વિનાશક, તું અત્રિના કાર્ય સાંભળે છે, જેમ તું શ્યાવાશ્વના પિછેલા સોમ સાંભળ્યો હતો. તું એકલા જ ત્રસદસ્યુને રક્ષ્યો, દુશ્મનોને દબાવ્યા અને સ્તુતિઓને મહાન બનાવ્યા.” પછી યજ્ઞકર્તા ઈન્દ્રને યાદ અપાવે છે: “તમે આ સ્તુતિને વૃત્ર સામેના યુદ્ધોમાં સહાય આપી છે; બધા સહાયકો સાથે પધારો, હે શક્તિશાળી ઈન્દ્ર, મધ્યાહ્નના સોમપાનમાં, વજ્રધારી, આજે સોમ પીઓ.” તેઓ ફરીથી કહે છે: “તમે દુશ્મનના સેના સામે ઊભા રહો છો, હે શક્તિશાળી ઈન્દ્ર, બધા સહાયકો સાથે. તમે જગતના એકમાત્ર શાસક છો, તમે એકલા ઊભા રહી દુશ્મનોને હટાવો છો. મધ્યાહ્નના પિછેલા સોમમાં, વજ્રધારી, આજે પધારો.” આ રીતે, દેવો અને ઋષિઓએ ભક્તિપૂર્વક ઈન્દ્ર અને અશ્વિનીકુમારોને પાવન યજ્ઞમાં આમંત્રિત કર્યા, તેમની કૃપા, સુરક્ષા અને સંપત્તિ માટે હૃદયપૂર્વક પ્રાર્થના કરી—અને યજ્ઞસ્થળે દેવત્વનું પ્રકાશ પ્રસરી ગયું.