એક સમયે, દેવતાઓના મહાન નાયક ઇન્દ્રે પોતાના પરાક્રમથી અર્બુદના વિશાળ પ્રદેશ અને ઊંચા શિખરોને વિસ્તૃત કર્યા હતા. આકર્ષક અને શક્તિશાળી ઇન્દ્રના આ કાર્યોમાં તેમની પુરુષાર્થની ઝાંખી સ્પષ્ટ જોવા મળે છે. તેઓ પર્વતના શિખર પરથી ઉતરતા હોય તેમ, દયાળુ સહાય માટે બોલાવવામાં આવે છે—એમ વિખ્યાત, વીર અને ઝડપી ઇન્દ્રને યજમાનોએ આમંત્રિત કર્યા. ઇન્દ્ર, સોમરસ પીવાથી આનંદિત થઈ, વાછરડાં અને ઘોડાંઓના વાડને તોડી નાખે છે, જેમ કે કોઈ દુર્ગને વિખેરી નાખે. જ્યારે તેઓ યજમાનોની સ્તુતિથી કે સોમરસથી પ્રસન્ન થાય, ત્યારે પોતાની કૃપાથી નજીક આવે છે. ગાયકોએ તેમને હંમેશા સંબોધ્યા છે—“હે ઇન્દ્ર, ગીતપ્રેમી, અમને વિજયી બનાવો!” તેઓએ ઇન્દ્રને વિનંતી કરી: “અમને હંમેશા પોષણ આપો, અમને દયાળુતાથી ધન-સંપત્તિ આપો. અમને ગાય, સોનુ અને ઘોડાંઓ આપો, જેથી અમારે વચ્ચે શક્તિથી એકતા થાય.” તેઓએ બૃહદુક્થને પણ સહાય માટે બોલાવ્યો—એવો જે સદા શુભ કાર્ય કરે છે. વિત્રના સંહારક એવા ઇન્દ્ર even સભામાં પણ ગાયકોએ ધન વિતરણ કર્યું છે. યજમાનોએ ઈચ્છા વ્યક્ત કરી: “શક્ર, સ્વયં, અમને બહુધા દાન આપો. ધનના મહાન રક્ષક, સોમરસ દેનારના મિત્ર એવા ઇન્દ્રને ગાવા જોઈએ.” તેઓએ તેમના મહાશક્તિશાળી, યુદ્ધમાં પ્રસિદ્ધ અને અડગ સહાયક ઇન્દ્રની સ્તુતિ કરી. કોઈ પણ તેમના પરાક્રમને અટકાવી શકતો નથી, અને કોઈ પણ તેમનું દાન કે વચન સમાન આપી શકતો નથી. યજ્ઞકર્મ અને સોમરસના પાત્રોને ક્યારેય અવગણના થતી નથી—સોમરસ ક્યારેય વ્યર્થ નથી જતો. યજમાનોએ કહ્યું: “જે પ્રશંસનીય છે, તે જ ગાવો; જે પવિત્ર છે, તે જ યજ્ઞમાં કરો. પ્રશંસનીય વસ્તુઓ હજારોની સંખ્યામાં, શક્તિથી સુરક્ષિત, તમારા દ્વારા અમને પ્રાપ્ત થાય—હે ઇન્દ્ર, ભક્તોને વધારનાર!” તેમણે ઇન્દ્રને આમંત્રિત કર્યું: “તમારી ઈચ્છાથી લોકોમાં વિહારો, જેમ અમે તમને બોલાવ્યા છે, અને દબાયેલ સોમરસનો પાન કરો. તમારી શક્તિથી સોમરસ પીઓ; જે ખાસ તમને માટે દબાવવામાં આવ્યું છે, તે પણ પીઓ. ઉત્સુક મનથી આવો, અને આ સોમરસનું પાન કરો.” યજમાનોએ ઇન્દ્રને ત્રણ સભાઓ અને પાંચ જાતિઓમાં આવવા વિનંતી કરી—ગાયો પણ તેમને બોલાવી રહી છે. તેમણે કહ્યું: “જેમ સૂર્ય પોતાની કિરણ છોડી આપે છે, તેમ અમારા ગીતો તમને પહોંચે; જેમ નદીઓ એક જ સ્થાને મળે છે.” યજ્ઞકર્તાએ ઇન્દ્ર માટે સોમરસ પાથર્યો—વીર, પીત ભુજાવાળા દેવ માટે. તે ઈન્દ્ર એ છે, જેણે પાણીના વાદળને ફાડી નદીઓને મુક્ત કરી, ગાયો વચ્ચે દૂધને સ્થાપિત કર્યું. એ જ ઇન્દ્રે વૃત્ર—મહાન, મેઘસમાન, મહાશક્તિશાળી તીરંદાજ—ને સંહાર્યો અને અર્બુદને હિમથી વિધ્વંસ કર્યો. તેમના માટે વિજયી, અપરાજેય, ભયાનક એવા ઇન્દ્રની પવિત્ર સ્તુતિ ગાવા યોગ્ય છે. સોમરસના મદમાં, ઇન્દ્ર બધાં નિયમો ઉપર છે—દેવોમાં પણ તેઓ સદા સચેત રહે છે. પિયામેધાએ પ્રસંશિત કરેલા તેમના બે પીતવર્ણ ઘોડાંઓ તેમને સોમરસ પીવા લાવે છે. યજમાનોએ કહ્યું: “અમે સોમરસ દબાવીને, તમારી આસપાસ બેસીએ છીએ; જેમ પાણી યજ્ઞસ્થળની આસપાસ હોય છે. ગાયકો એકત્રિત છે, હે વૃત્રના સંહારક!” યજમાનોએ પુછ્યું: “ક્યારે, હે ઇન્દ્ર, તમે દબાયેલા સોમરસની લાલસાથી, અમારા ઘરમાં ધાવક વાછરડાની જેમ આવશો?” કણ્વો સાથે, ઇન્દ્ર ધ્વજાવાળા, હજારો દાન આપનાર, પીતવર્ણ, દયાળુ ને નેતૃત્વ કરનારા છે; ગાયોમાં ધનિક એવા ઇન્દ્રને તેઓ શોધે છે. “પરીપાક સોમરસ પીઓ, હે ઇન્દ્ર, સન્માનિત મહેમાન, જે તમારા માટે દબાવવામાં આવ્યું છે, અને તમારા વજ્ર તથા સુવર્ણ રથ સાથે છે.” યજમાનોએ તેમના દક્ષિણ હસ્તવાળા, વિદ્વાન, સહસ્ત્ર દાન આપનાર, દુર્ગવિનાશક ઇન્દ્રની સ્તુતિ કરી. એવો ઇન્દ્ર, અપરાજિત, ધીર, દાઢીધારી સભામાં સ્થિર, અનેક તેજવાળો, ગતિશીલ, ગૌઓમાં વાછરડા જેવો છે. કોણ જાણે છે કે એવો ઇન્દ્ર, સોમરસ સાથે, દુરગો તોડી નાખે છે? બે માતાએ તેમને સ્થાપિત કર્યા; તેઓ દબાયેલા, ફેનિલ સોમરસથી આનંદ પામે છે. જંગલી પ્રાણી કે હાથી જેવો, ઇન્દ્ર અનેક સ્થાનોમાં વિહરે છે; સોમરસના દબાણ સમયે તેમને કોઈ રોકી શકતો નથી. તેમના મહાપ્રભાવે તેઓ સ્વતંત્રપણે ચાલે છે. તેઓ તીવ્ર, અપરાજેય, યુદ્ધ માટે તત્પર છે; ગાયકની પ્રાર્થના સાંભળીને, generous ઇન્દ્ર સ્ત્રીની ગોદ તરફ ન જાય. “તમે ખરેખર વાછરડા સમાન બલશાળી છો, કોઈ રોકટોક વગર. દુરથી સાંભળો છો, નજીક પ્રસિદ્ધ છો.” તેમના ચાબુક, સુવર્ણ અંકુશ, રથ, ઘોડાંઓ—all તીવ્ર છે; અને ઇન્દ્ર, તમે પણ ‘શતક્રતુ’ છો. ‘તિવ્ર’ નદીઓ તમારા માટે વહે છે; તિવ્ર ઇન્દ્ર માટે સોમરસ લાવાય છે. તિવ્રતાએ નદીઓમાં પણ તીવ્રતા ભરી છે—તમે ઘોડાંઓના નેતા છો. આ રીતે, યજમાનોએ ઇન્દ્રની મહિમા ગાઈ, તેમની કૃપા અને દાન માટે પ્રાર્થના કરી, અને પવિત્ર યજ્ઞમાં તેમને આમંત્રિત કર્યા, જેથી સદાય તેમના આશીર્વાદથી ધન, ગાય, ઘોડાં, વિજય અને પોષણ પ્રાપ્ત થાય.