પ્રાચીન કાળથી, દેવોમાં પણ સર્વોપરી એવા મિત્ર અને વરુણ, બંને સર્વજ્ઞ રક્ષક છે. તેઓ સત્યના આધાર છે અને સર્વ દેવોમાં યજ્ઞયોગ્ય છે. શુદ્ધ કૌશલ્યથી તેમની પૂજા કરવી જોઈએ. મિત્ર રથના પુત્ર સમાન છે અને વરુણની વિશિષ્ટ બુદ્ધિ અતિ ઉત્તમ છે. તેમના વંશજ પ્રાચીનકાળથી પોતાના વ્રત પ્રત્યે અડગ છે. તેમના માતા, સર્વ લોકને જાણનારી, મહાશક્તિશાળી અદિતિએ તેમને રાજસત્તા માટે જન્મ આપ્યો છે. અદિતિ સત્યમાં સમૃદ્ધ છે. મિત્ર અને વરુણ મહાન છે, તેઓ દેવતાઓમાં રાજા છે, શક્તિશાળી અને સત્યના આધાર છે. તેઓ મહિમાથી આવરાયેલ છે અને તેમના ઘોષણાથી સમગ્ર જગત ગુંજી ઉઠે છે. તેઓ બળ અને મહાનતાના પુત્રો છે, કૌશલ્યના વંશજ છે, ઉત્તમ બુદ્ધિ ધરાવે છે અને દાનમાં સમૃદ્ધ છે. તેઓએ પોતાના ગૃહમાં સમૃદ્ધિ સ્થાપી છે. આ બંને દેવોએ દૈવી અને ભૂમિ પરના ધનને નિયંત્રિત કર્યું છે. તેમના માટે જલથી ભરેલા મેઘો વહે છે. વિસ્તૃત આકાશ પર, જાણે પશુઓના ઝુંડની જેમ, મિત્ર અને વરુણ સત્યના આધાર બની, સર્વેનું રક્ષણ કરે છે. હું તેમને નમન કરું છું, કારણ કે તેઓ સહાયક છે. સત્યના આધાર, રાજસત્તા માટે બેઠેલા, ઉત્તમ બુદ્ધિથી યુક્ત, વ્રતપ્રતિ અડગ, રાજા, તેઓ રાજ્ય પ્રાપ્ત કરે છે. તેઓની દ્રષ્ટિ અવિરત છે, માર્ગ જાણે છે, અને કદી આંખ બંધ કરતા નથી; તેઓ સતત જાગૃત છે. અદિતિ દેવી, બંને અશ્વિનીકુમારો તથા શક્તિશાળી મારુતો અમારે પર કૃપાળુ થાય. તેઓ દયાળુ દેવતાઓ, દિવસ અને રાત્રે, અમને નૌકાની જેમ સુરક્ષિત રીતે પાર પાડે. અમે અહિતગ્રસ્ત થયા વિના, વિશાળ દાતા વિષ્ણુને શોધીએ છીએ; સ્વયં પ્રવાહી સિંધુ, અમારા પૂર્વ ઇરાદા માટે અમને સાંભળો. અમે તે શ્રેષ્ઠ અને ઇચ્છનીય રક્ષણ પસંદ કરીએ છીએ, જેને મિત્ર, વરુણ અને અર્યમન રક્ષે છે. સિંધુ, જળ, મારુત, અશ્વિન, ઇન્દ્ર અને વિષ્ણુ—all united and gracious—અમને રક્ષે. તેઓ ખરેખર, કોઈ પણ શત્રુના હુમલાને રોકે છે; જેમ તીવ્ર તરંગ, તેમ શક્તિશાળી દેવતાઓ હુમલાખોરોને પાછા હંકારે છે. એ એકમાત્ર સર્વના સ્વામી છે, જે દુર સુધી સર્વેને જુએ છે; અમે તેમના નિયમ અનુસાર ચાલીએ છીએ. પ્રાચીન રાજસત્તાના વચનો અનુસરી, અમે મિત્ર અને દુર સુધી પ્રસિદ્ધ વરુણના નિયમોનું પાલન કરીએ છીએ. જેમણે પોતાના પ્રકાશથી આકાશના છેડા માપ્યા, જેમણે પૃથ્વીથી આકાશ અને પૃથ્વી બંનેમાં પોતાની મહિમા ભરી. આકાશના આશ્રયમાં પ્રકાશ ઉગ્યો છે; એ સૂર્ય છે—અગ્નિ સમાન તેજસ્વી, પ્રજ્વલિત અને દ્યૂતિમય. એ વાણીનો સ્વામી છે, વિશાળ અને સ્પષ્ટ અભિવ્યક્તિનો, ગાય-ધનથી સમૃદ્ધ છે; એ પોષણ અને ચરાગાહનો પણ સ્વામી છે. એ સૂર્ય માટે હું પૃથ્વી અને આકાશને પ્રભાતે અને સાંજે આવાહન કરું છું; એ હંમેશા અમારામાં સમૃદ્ધિ સાથે ઉગે. ઝડપી દોડતા ઘોડાઓ સાથે, તેજસ્વી ઘોડાઓ સાથે, હું એ રથની સ્તુતિ કરું છું, જે જોડાયેલ અને સુંદર શોભાથી સુશોભિત છે. એ મારા ઘોડાઓમાં સૌથી ઝડપી છે, તેજસ્વી છે; અને એમ જ મનુષ્યો દ્વારા સભામાં થયેલા કાર્યો પણ પ્રશંસનીય છે. વલણ અને કશોટીથી, પ્રેરિત ઋષિઓ, નવી વિચારો સાથે, શક્તિશાળી, ઝડપી ઘોડાઓ સાથે, સભાસ્થાનમાં જોડાય છે. હવે, હું યુવાન અશ્વિનીકુમારોને, મહાન અને અક્ષય ધન ધરાવનારા, મહાન લોકોમાં સ્તુતિ માટે તેમના રથને બોલાવું છું. તેઓ સુંદર અને મહાન કુટુંબ માટે કૃપા આપે છે; તેમની સહાયથી તેઓ આવે છે, શક્તિશાળી અને ધનવાન. આજે અમે અશ્વિનોને હવનથી બોલાવીએ છીએ—તેઓ ઘોડા અને ધન દેનારા છે; તેઓ અનેક દાન આપે છે અને રાત્રિના રક્ષણ આપે છે. અશ્વિનોનો શ્રેષ્ઠ રથ આવે, પ્રસિદ્ધ વીરોએ અમારું યશ સ્વીકારે, તેઓ અમારી સ્તુતિ નજીક આવે. અશ્વિનો, તમે અમારે ધ્યાન રાખો છો, ધન આપનાર છો; હે રુદ્રો, તમે અમને વિરોધથી પાર પાડો છો. હે આશ્ચર્યજનક દેવો, તમે તમારા ગતિથી સર્વ માનવમાં વિહરો છો; તમે મીઠા રંગના, સૌંદર્યના સ્વામી, વિચાર પ્રેરો છો. અમારી પાસે આવો, અશ્વિનો, ધન, સમૃદ્ધિ અને બળ સાથે; હે દયાળુ, વીર્ય અને અવિનાશી દાન સાથે આવો. ઇન્દ્ર અને નાસત્ય, આજે આ હવનમાં આવો; અને અન્ય દેવો સાથે જોડાઓ. અમે તમને, ઘોડા અને ગાયો સાથે, હવનથી બોલાવીએ છીએ; આવો, હે જ્ઞાની, કૃપા અને આશીર્વાદ સાથે. અશ્વિનોની સ્તુતિ કરો, મહાન દેવોને બોલાવો, તેઓ યશ અને હવન માટે આવે; દ્રુતગામી દેવો, દૂષ્કર્મીઓ દૂર કરો. તમે વૈયશ્વનું નામ સાંભળ્યું છે અને જાણો છો; વરુણ, મિત્ર અને અર્યમન પણ તેના સાથે જોડાયેલા છે. તમારા દાન અને માર્ગદર્શનથી, મહાન દેવો, રોજે રોજ મને શીખવો. જે, તમારી આરાધનાથી ઘેરાયેલ, વરરાજા સમાન શોભિત થાય છે, તે અશ્વિનોની સેવા કરી સૌંદર્ય પામે છે. જે તમારી વિશાળ અને દયાળુ કૃપાને ઓળખે છે, તે મહાન માર્ગની શોધમાં, અશ્વિનો, તમારો રથ તેના આસપાસ ફરકાવો. અમને, મહાન અશ્વિનો, આપનું વિશાળ ધન અને મહાન માર્ગ લાવો; તમારા વચનોથી અમારા યજ્ઞમાંથી વિઘ્ન દૂર કરો. શ્રેષ્ઠ સ્તુતિઓ, અશ્વિનો, તમને દૂત તરીકે બોલાવે છે; તમે અમારે સાથે ઉપસ્થિત થાઓ. આ રીતે, ઋગ્વેદના આ મંત્રોમાં દેવતાઓની મહિમા, તેમની કૃપા અને રક્ષણ માટે ભક્તિપૂર્ણ પ્રાર્થના ઉજાગર થાય છે.