ભક્તિભાવથી ભરેલા ઋષિઓએ દિવ્ય રક્ષણની પ્રાર્થના કરી—"બૃહસ્પતિ અને અમારા સાથીઓ અમને મહાનતા આપે, જેથી દાનશીલોમાં અમારો દોષ ન રહે, જેમ દૂરથી પિતા પોતાના સંતાનને આપે છે એમ અમારું કલ્યાણ કરે." તેઓ શ્રદ્ધા અને આહુતિથી, સર્વશ્રેષ્ઠ, શુભકામનાવાળો અને પ્રાચીન બ્રહ્મણસ્પતિનું વંદન કરે છે; અને ઈચ્છે છે કે દેવતાઓએ જે ઈન્દ્રને યજ્ઞપતિ બનાવ્યો છે, તેને પણ સંમાને. બૃહસ્પતિ, જે સર્વપ્રિય અને સર્વવ્યાપી છે, એ અમારા મૂળને સ્થિર કરે—અમને ધન અને પરાક્રમની ઈચ્છા આપે, અને આપત્તિમાંથી સુરક્ષિત રીતે પસાર કરે. અમર, પ્રાચીન, શુદ્ધ અને ઘરઘરમાં પૂજ્ય એવા બૃહસ્પતિને અમે આમંત્રણ આપીએ છીએ, જે અપરાજિત છે અને અમારા સ્તુતિથી આનંદ પામે છે. તેજસ્વી લાલ ઘોડાઓ બૃહસ્પતિને વહન કરે છે; તેમનું આસન આકાશ જેવું ગાઢ વાદળી છે, તેઓ પ્રકાશમય અને તેજથી સજ્જ છે. તેઓ શુદ્ધ, શતપત્ર, સુંદર, સુવર્ણકેશ, શક્તિશાળી અને વિભૂતિથી ભરપૂર છે; પોતાના બળમાં મહાન એવા બૃહસ્પતિ ઘણા મિત્રોને સમૃદ્ધિ આપે છે. આકાશ અને પૃથ્વી, એ દિવ્ય જોડી, બૃહસ્પતિની મહાનતાને વધારતી રહી છે; પોતાની કળા અને મિત્રભાવથી તેમણે યજ્ઞના મંત્રને અત્યંત ઊંડો બનાવ્યો છે. "હે બ્રહ્મણસ્પતિ, આ સ્તુતિ ઈન્દ્ર માટે રચાયેલી છે—જે વજ્રધારી છે. અમને રક્ષણ આપો, અમારી બુદ્ધિને પકડી લો, અને શત્રુઓના દુભાવને નષ્ટ કરો," એવી પ્રાર્થના થાય છે. "બૃહસ્પતિ અને ઈન્દ્ર, તમે સ્વર્ગ અને પૃથ્વી બંનેના ધનના સ્વામી છો; જે સ્તુતિ કરે તેને ધન આપો અને હંમેશાં અમને આશીર્વાદથી રક્ષણ આપો," એમ ભક્તિપૂર્વક વિનંતી થાય છે. પછી યજ્ઞકર્મમાં, પુરૂષોમાં શ્રેષ્ઠ એવા ઈન્દ્ર માટે લાલ દૂધ અર્પણ થાય છે; ગાયમાંથી ઈચ્છિત સોમરસ ઈન્દ્રને પીવડાવવામાં આવે છે, કારણ કે ઈન્દ્ર સર્વ સોમરસના ઇચ્છુક છે. જે ભોજન તમે આકાશમાં મૂક્યું છે, તેનું પોષણ તમે દિન પ્રતિદિન લાવો છો; હૃદય અને બુદ્ધિથી સ્વીકારીને, હે ઈન્દ્ર, તૈયાર કરાયેલો સોમ પીવો. શક્તિ માટે જન્મેલો સોમ પિછડાયો છે; તેની માતાએ તેનો મહિમા જાહેર કર્યો છે; ઈન્દ્ર, તમે પૃથ્વી અને આકાશ વચ્ચેનું વિશાળ સ્થાન ભરી દીધું છે અને દેવો માટે યુદ્ધ દ્વારા માર્ગ બનાવ્યો છે. જ્યારે તમે ગર્વીલા અને શક્તિશાળીઓ સામે યુદ્ધ કર્યું, ત્યારે તમે વિરોધ કરનારા શત્રુઓને પોતાના બળથી દબાવી દીધા; જ્યારે માનવો સાથે યુદ્ધ કર્યું, ત્યારે પણ વિજય મેળવ્યો—અમને પણ એ વિખ્યાત યુદ્ધમાં તમારી સાથે વિજય મળે એવી પ્રાર્થના થાય છે. "હું ઈન્દ્રના પ્રાચીન કાર્યો અને હવે મેઘાવાનના નવા કાર્યોનું વર્ણન કરું છું; જ્યારે દેવીઓ પણ તેની શક્તિ સામે ટકી શકી નહીં, ત્યારે સોમ માત્ર ઈન્દ્રનો થયો." સમગ્ર જગત તમારા ચરાણ છે, હે ઈન્દ્ર, જે કાંઈ સૂર્યની નજરે દેખાય છે તે બધું; તમે ગાયો (ધન)ના એકમાત્ર રક્ષક છો—તમારી અપાર સંપત્તિમાં અમારો પણ ભાગ મળે. "બૃહસ્પતિ અને ઈન્દ્ર, તમે સ્વર્ગ અને પૃથ્વીના ધનના સ્વામી છો; જે સ્તુતિ કરે તેને ધન આપો, ગાયકને પણ સમૃદ્ધિ આપો, અને હંમેશાં અમને કલ્યાણથી રક્ષણ આપો," એમ ફરીથી વિનંતી થાય છે. પછી વિષ્ણુની મહિમા ગાઈ છે—"તમારી મર્યાદા અને શરીર બંનેથી તમે સતત વધો છો, કોઈ પણ તમારી મહાનતાને પહોંચી શકતો નથી; હે વિષ્ણુ, અમે તમારો ઊંચો વિસ્તાર જાણીએ છીએ, તમે સર્વોચ્ચ વિસ્તૃત ક્ષિતિજને સમજો છો." જન્મ પહેલા કે પછી પણ, કોઈ પણ તમારી મહાનતાની સીમા સુધી પહોંચી શક્યો નથી; તમે આકાશને ઊંચું અને વિશાળ રાખ્યું છે અને પૃથ્વીના પૂર્વ ભાગને સ્થાપિત કર્યો છે. પૃથ્વી પોષક, દૂધથી ભરપૂર અને માનવ માટે કલ્યાણકારી બને—એવી પ્રાર્થના છે; હે વિષ્ણુ, તમે બંને જગતને વિસ્તૃત કર્યા, તમારી કિરણોથી પૃથ્વીને તમામ દિશામાં સ્થિર કરી. તમે યજ્ઞ માટે વિશાળ સ્થાન બનાવ્યું, સૂર્ય, ઉષા અને અગ્નિને પ્રગટ કર્યા; દાસોના ચતુર મંત્ર અને મજબૂત બળને પણ યુદ્ધમાં નષ્ટ કર્યું. ઈન્દ્ર અને વિષ્ણુએ મળીને શમ્બરનાં નવાણું કિલ્લા તોડી નાખ્યા; વર્ચિનના સો અને હજારો અપરાજેય યોદ્ધાઓનો સંહાર કર્યો. તમારી મહાન પગલીઓની સ્તુતિમાં આ ઉચ્ચ સ્તુતિ વધે છે; સભામાં હું તમને સ્તુતિ અર્પણ કરું છું, હે વિષ્ણુ—મારા ગીતો સ્પર્ધામાં વિજય અને સમૃદ્ધિ લાવે, હે ઈન્દ્ર. "હે વિષ્ણુ, હું વષટ્કાર કરું છું—આ હવન સ્વીકારો, હે વિશાળ પગલાં ભરનારા; મારા ઉત્તમ ગીતો તમને વધારશે, અને તમે સદા અમને કલ્યાણથી રક્ષણ આપો," એમ પ્રાર્થના થાય છે. હવે માનવને સૂચન છે કે, "વિષ્ણુને જીતવા અને સેવા કરવા માટે ભક્તિપૂર્વક પ્રયત્ન કરવો જોઈએ; જે મનથી અને યજ્ઞથી પૂજા કરે છે, એવો માણસ વિષ્ણુ દ્વારા કદી ત્યજાતો નથી." તમે, વિષ્ણુ, સર્વ જનને અનુકંપા આપો છો, અમર અને સતત ચાલતી બુદ્ધિથી; અમને ઘોડા, તેજસ્વી ધન અને સૌભાગ્યથી સમૃદ્ધ કરો. દેવતાએ ત્રણ વાર પૃથ્વી પર પગલાં લીધાં—વિષ્ણુ, જેનું નામ અનેક ગીતોમાં ગવાય છે, એ મહાન છે; એ સર્વમાં શ્રેષ્ઠ છે અને તેનું નામ શાશ્વત છે. વિષ્ણુએ પૃથ્વીને માનવ માટે વિસ્તૃત કરી, તેની પ્રજા સ્થિર અને તેની સ્તુતિ અડગ છે; તેણે વિશાળ અને મજબૂત નિવાસ બનાવ્યો. "હે વિશાળ પગલાં ભરનારા, આજે હું તમારું મહાન નામ પ્રગટ કરું છું, તમારા કાર્યોને જાણીને; જંગલમાં વાસ કરનારા મહાન, તમે આ જગતના અંતિમ વિસ્તરણને ધારણ કરો છો." "હે વિષ્ણુ, તમારા માટે શું છુપાવું? તમે બધું જાણો છો—તમારો સ્વરૂપ અમને કદી છુપાવો નહીં, ભલે સભામાં બીજું રૂપ ધારણ કરો." ફરીથી, "હે વિષ્ણુ, હું વષટ્કાર કરું છું—આ હવન સ્વીકારો, મારા ગીતો તમને વધારશે, અને હંમેશાં અમને કલ્યાણથી રક્ષણ આપો," એમ પ્રાર્થના થાય છે. પછી ત્રણ અવાજોની વાત આવે છે—જે પ્રકાશમય છે અને આગળ આગળ છે, જેમણે મધથી ભરપૂર સ્તનને બહાર લાવ્યા છે; તેઓ વાછરડા, વનસ્પતિના બીજનું સર્જન કરે છે; જન્મતાં જ વાછરડો ગર્જના કરે છે. જે વનસ્પતિ, જળ અને સર્વ ચળવળતા જીવનો પોષક છે, એ દેવ—ત્રિગુણ સ્વરૂપે આશ્રય, રક્ષણ અને ત્રિગુણ પ્રકાશ આપે છે; પોતાની દવા વડે અમને આરોગ્ય આપે છે. રથચાલક તમારી કૃપાથી શક્તિશાળી બને છે; રથ તમારા ઈચ્છા અનુસાર ચાલે છે; માતા પિતાનું દૂધ સ્વીકારે છે, અને એ દૂધથી પિતા અને પુત્ર બંને વધે છે. જેમાં સર્વ જગત સ્થિર છે, ત્રણ આકાશ, ત્રણ પ્રકારનું જળ વહે છે; ત્રણ પાત્રો મધથી આસપાસ છાંટે છે અને તેજસ્વી દેવને અર્પણ કરે છે. "આ વાણી પરજન્યને, સૂર્યના સ્વામી, પ્રિય થાય; એ હૃદયમાં વસે. વરસાદ અમને આનંદ આપે, દૈવી રક્ષા હેઠળ વનસ્પતિ અમને સમૃદ્ધ કરે," એવી પ્રાર્થના છે. જે વృషભ, બીજધારી, સર્વ જીવમાં શાશ્વત છે; તેમાં જ ચેતન અને અચેતનનું આત્મા છે—એ સત્ય અમને સો વર્ષ સુધી રક્ષણ આપે, અને હંમેશાં કલ્યાણથી રક્ષે. પછી પરજન્ય દેવની સ્તુતિ થાય છે—"હે આકાશપુત્ર પરજન્ય, દયાળુ, અમને ભરપૂર જવાર આપે." જે વનસ્પતિ, ગાય અને ઘોડાનું બીજ સર્જે છે, એ પરજન્ય જ મનુષ્યોના પિતા છે. તેમને સર્વથી મીઠી આહુતિ આપો, તે અમને પોષક અન્ન આપે. છેલ્લે, એક વર્ષ સુધી બ્રાહ્મણો મૌનવ્રત રાખી રહ્યા; હવે પરજન્યની પ્રેરણાથી, મેધબિંદુઓથી ઉલ્લાસિત થયેલાં વાંદરા (ઢોળ) બોલવા લાગ્યા—પ્રકૃતિમાં આનંદની ગુંજ ઉઠી. આ રીતે, દેવતાઓની મહિમા, તેમની કૃપા, સ્તુતિ અને યજ્ઞના મહાત્મ્યથી ભરેલી આ દેવપ્રેરિત વાર્તા પવિત્ર ભાવથી વહે છે.