ઇન્દ્ર, વરુણ, મિત્ર અને આર્યમાન—આ દેવતાઓને સમર્પિત પ્રાર્થના દ્વારા કથાની શરૂઆત થાય છે. તેઓથી મહાન અને વ્યાપક રક્ષણ અને કીર્તિ મળવાની કામના કરવામાં આવે છે. આ સાથે, અદિતિના નિર્ભ્રાંત પ્રકાશ અને સત્યના આધાર, તથા દેવ સવિતૃની પ્રશંસા કરવામાં આવે છે. આ પ્રભુઓની સહાયથી, માનવોએ પ્રાચીન મિત્રતા જોઈ, પશુઓની શોધમાં પૂર્વ દિશા તરફ વિશાળ સેના સાથે ગયા. ઇન્દ્ર અને વરુણે સુદાસને દાસા અને વૃત્રો સામે તથા આર્યો સામે પણ સહાય આપી. જ્યાં ધ્વજ ઉંચા કરીને લોકો એકત્ર થાય છે, જંગમાં કશું પ્રિય નથી રહેતું, અને તેજસ્વી પણ ડરે છે—ત્યાં ઇન્દ્ર અને વરુણ અમારા તરફથી બોલે છે. પૃથ્વીના અંત, અંધકારથી આવરી લેવાયેલા, ઇન્દ્ર અને વરુણે જોઈ લીધા છે; તેમનો અવાજ આકાશ સુધી પહોંચે છે. શત્રુઓ મજબૂત ન રહે, નજીક આવીને અમારી પ્રાર્થનાને સાંભળો, સહાય કરો. ઇન્દ્ર અને વરુણ, તમારી અવિજય શસ્ત્રોથી, તમે સુદાસને રક્ષણ આપ્યું; ત્રિત્સુઓના યજ્ઞ સત્ય હતા, તે બ્રાહ્મણોની પ્રાર્થના સાંભળો. શત્રુઓ અને દુશ્મનોએ મહાન લોકો પર અત્યાચાર કર્યો, પરંતુ ઇન્દ્ર અને વરુણ બંને પ્રકારની સંપત્તિના અધિપતિ છે, તેથી સવર્ગમાં અમને રક્ષણ આપો. યુદ્ધમાં, બંને દેવતાઓને સહાય માટે બોલાવવામાં આવે છે; જ્યાં સુદાસ દસ રાજાઓથી ઘેરાયેલો હતો, ત્યાં તમે ત્રિત્સુઓ સાથે મળીને રક્ષણ આપ્યું. દસ રાજાઓ, એકસાથે અને યજ્ઞ વિનાના, સુદાસને હરાવી શક્યા નહીં; પુરુષોની સાચી પ્રશંસા દેવતાઓને અર્પણ બની. દશપુત્ર સુદાસ,四 બાજુથી ઘેરાયેલો, ત્યાં ઇન્દ્ર અને વરુણે તેને શક્તિ આપી; ત્રિત્સુઓ, શ્વેત શિરસ્ત્રાણવાળા, જ્ઞાન અને ભક્તિથી વિજયી થયા. એક ઇન્દ્ર યુદ્ધમાં શત્રુઓને મારે છે, બીજો વરુણ સદા વ્રતનું પાલન કરે છે; બંને મહાન દેવતાઓને સુંદર સ્તુતિથી બોલાવવામાં આવે છે—અમને રક્ષણ આપો. ફરીથી, ઇન્દ્ર, વરુણ, મિત્ર અને આર્યમાનથી મહાન કીર્તિ અને વ્યાપક રક્ષણની કામના થાય છે; અદિતિના નિરોધક પ્રકાશ અને સત્યના આધાર, તથા સવિતૃના દિવ્ય તેજને આપણે ધ્યાને લઈએ. યજ્ઞમાં, ઇન્દ્ર અને વરુણને અર્પણ સાથે, શ્રદ્ધા સાથે, પોપટના પ્રવાહને તેમના હાથ પર અર્પિત કરવામાં આવે છે; તે અનેક રૂપે વહે છે. તેમનું રાજ્ય આકાશની જેમ વિશાળ, તેજસ્વી અને સ્થિર છે; વરુણનો દોષ અમને ન લાગે અને ઇન્દ્ર અમારું જગત વિશાળ કરે. અમારો યજ્ઞ સભામાં સુંદરપણે પૂર્ણ થાય; અમારાં સ્તુતિઓ મહાન લોકો વચ્ચે પ્રશંસિત થાય; દેવતાઓ સાથે સંપત્તિ અમને મળે, અને ભવ્ય સહાયથી અમે પાર જઈએ. ઇન્દ્ર અને વરુણ, અમને સર્વસમૃદ્ધિ, વિપુલ અને સમૃદ્ધ સંપત્તિ આપો; આદિત્ય, શૂરવીર અને અશીમ, અસત્યને દૂર કરે અને ખજાનાં આપે. આ અષ્ટક સ્તુતિ ઇન્દ્ર અને વરુણ માટે ઉચારી છે, સંતતિ અને વંશની સમૃદ્ધિ માટે; મહાન દાનથી શોભિત, અમે દિવ્ય ઉપાસનાને પામીયે, અને તમે સદા અમને આશીર્વાદથી રક્ષણ આપો. હું મારી બુદ્ધિ શુદ્ધ કરું છું, ઇન્દ્ર અને વરુણને સોમ અર્પણ કરું છું; જેમ ઉષા દેવીએ ઘૃતથી શોભા પામી, તેમે અમને વ્યાપક રક્ષણ સાથે આવો. જ્યાં ધ્વજ ઝળકે અને પડે, ત્યાં દેવતાઓ દ્વારા બોલાવવામાં આવનારાઓ સ્પર્ધા કરે છે; ઇન્દ્ર અને વરુણ, દુશ્મનને હણો, દૂર કરો,四 બાજુ ફેલાવી દો. પાણી પણ, પોતાની મહિમા સાથે, પોતાના વસવાટમાં, ઇન્દ્ર અને વરુણને દેવ તરીકે પૂજે છે; એક લોકને આધાર આપે છે, બીજો શત્રુઓને હણે છે, અવિજય છે. જે બુદ્ધિશાળી, સત્યજ્ઞ, યજ્ઞકર્તા, આદિત્યને, શક્તિ અને શ્રદ્ધાથી, સહાય માટે અર્પણ લઈને આવે છે, તે સંપત્તિ માટે બેઠો, કૃપા માટે ઉત્સુક છે. આ અષ્ટક સ્તુતિ ફરીથી ઇન્દ્ર અને વરુણ માટે ઉચારી છે, સંતતિ અને વંશની સમૃદ્ધિ માટે; મહાન દાનથી શોભિત, અમે દિવ્ય ઉપાસનાને પામીયે, અને તમે સદા અમને આશીર્વાદથી રક્ષણ આપો. તે મહાન દેવ, પોતાની વિદ્વતા અને શક્તિથી, પેઢીઓને ફેલાવી છે; આકાશ અને પૃથ્વી—even વિશાળ છે—તેને આધાર આપ્યો છે; ઊંચા ગગનને ઊંચું ધકેલ્યું, અને તારાઓને વ્યાપક જગતમાં ફેલાવ્યા. તમારી સ્વરૂપથી, તમે સાથે બોલો છો; ક્યારે હું વરુણમાં વસું? કયું અર્પણ તે સ્વીકારશે, ક્યારે દયાળુ, કૃપાળુ દેવ મને જુઓ? હું પૂછું છું, વરુણ, જોવું ઈચ્છું છું; નજીક આવી, જાણવું ઈચ્છું છું; વિદ્વાન પણ એ જ કહે છે: વરુણ પાપને પોતાના તરફ ખેંચે છે. વરુણ, કયું પ્રાચીન પાપ છે, જેના કારણે તમે તમારા ભક્ત, મિત્રને દુઃખ આપવું ઇચ્છો છો? કહો, સરળતાથી બોલાવા લાયક ભગવાન, શું છે તે? શ્રદ્ધા સાથે હું ઝડપથી તમારી પાસે આવ્યો છું. અપેક્ષિત પાપો, અને પોતાના શરીરથી કરેલ પાપો, બંનેમાંથી મુક્ત કરો; રાજા, વશિષ્ઠને મુક્ત કરો, જેમ વાછરડાને દોરમાંથી, પશુને ફંદામાંથી, પાપમાંથી મુક્ત કરો. કોઈની પોતાની કુશળતા, વરુણ, કે સ્થિરતા, કે શૂરવીરતા, કે બુદ્ધિ, પૂરતી નથી; નજીકમાં મોટું અને નાનું છે; ઊંઘ અને અસત્યની વૃત્તિ પણ ઉદભવે છે. જેમ સેવક પોતાના ઉદાર સ્વામી માટે નિર્દોષ કાર્ય કરે છે, તેમ હું abundance માટે દેવ માટે કર્મ કરું છું; વિદ્વાન દેવ, અદૃશ્ય હોવા છતાં, વિચારશીલને પ્રેરણા આપે છે; મહાન દેવ ગાયકને સંપત્તિ આપે છે. આ સ્તુતિ, વરુણ, શ્રદ્ધાભરપૂર, તમને સમર્પિત છે અને મારા હૃદયમાં સ્થિર છે; ઘર અને પ્રયાસમાં કલ્યાણ રહે, તમે સદા આશીર્વાદથી રક્ષણ આપો. વરુણે સૂર્ય માટે માર્ગો સાફ કર્યા; નદીઓ, સમુદ્રની જેમ, આગળ વહે છે; છોડાયેલા પ્રવાહની જેમ, તેણે ઝડપી નદીઓને ચલાવી, સત્ય માટે મહાન નદીઓ વહે છે. તમારો શ્વાસ પવન છે, વસ્ત્ર વાયુમંડલ છે, સતત નવીન; તમારું બળ ઘોડા જેવું, શક્તિશાળી અને ઝડપી છે; પૃથ્વી અને આકાશમાં, તમારા બધા પ્રિય વસવાટ, વરુણ, હાજર છે. પૃથ્વી અને આકાશ, વરુણ દ્વારા નિર્ધારિત સીમાઓ જોઈ શકે છે, સારી રીતે ગોઠવેલી; સત્ય, બુદ્ધિશાળી, યજ્ઞકર્તા, દૃષ્ટિવાન, તેની ઈચ્છા શોધવા પ્રયત્ન કરે છે. વરુણે વિચારશીલને કહ્યું: ગાય ત્રણ વખત સાત નામ ધરાવે છે; માર્ગના રહસ્યને જાણીને, તે કહેતો નથી; પ્રેરિત વ્યક્તિ આવતી પેઢી માટે શીખે છે. ત્રણ આકાશ અંદર છે, ત્રણ પૃથ્વી ઉપર, છ ગોઠવણીમાં; વિદ્વાન રાજા વરુણે આ સુવર્ણ ઝૂલાવાળી swing આકાશમાં બનાવ્યું. વરુણ, આકાશની જેમ, નદી ઉપર ઊભો છે; તેજસ્વી, ઝડપી, શ્વેત પશુ, બિંદુ જેવી શક્તિશાળી, તેનો છે; ઊંડા વિચારમાં, તે વ્યાપકતા નિહારે છે; તેની રાજ્ય ઉત્તમ છે, તે સર્વના રાજા છે. તે, જે ભૂલ કરનારને પણ કૃપા આપે છે—અમે વરુણ સામે પાપરહિત રહીયે; અદિતિના નિયમોનું પાલન કરીને, બળ વધારીએ, અને તમે સદા આશીર્વાદથી રક્ષણ આપો. વશિષ્ઠે, વરુણને શ્રેષ્ઠ સ્તુતિ અર્પણ કરો, ઉદાર, નજીક કાર્ય કરનાર, પૂજનીય, હજાર દાન આપનાર, શક્તિશાળી અને મહાન. પછી, તેની દૃષ્ટિ જોઈ, મેં અગ્નિની હાજરી અને વરુણના વિચારને પામ્યો; જે સ્વર્ગીય ભોજન ધરાવે છે, પોષણના સ્વામી, તેમનું રૂપ મને દેખાય. જ્યારે વરુણ અને હું નાવમાં ચઢ્યા, જ્યારે અમે સમુદ્રના મધ્યમાં ગયા, જ્યારે જળમાં ખેવલીઓ સાથે ચાલ્યા, ત્યારે અમે તેજસ્વી ઝૂલાવાળી swing ઝૂલાવીએ. વરુણે નાવમાંથી વશિષ્ઠને ઋષિ બનાવ્યા; વિદ્વાન દેવ, પોતાની મહાન શક્તિથી; ગાયક, પ્રેરિત, શુભ દિવસો પ્રાપ્ત કરનાર, જેને સ્વર્ગ અને ઉષા વિસ્તૃત કરે છે—તેને આશીર્વાદ આપ્યા. આ રીતે, ઋગ્વેદના આ પ્રસંગોમાં, દેવતાઓની મહિમા, યજ્ઞ, ભક્તિ, પાપમુક્તિ, અને રક્ષણની અનંત કામના, શ્રદ્ધા અને પૂજન સાથે વહે છે.