મિત્ર અને વરુણ, આ દૈવી દંપતિ, દુરંદેશી દૃષ્ટિ ધરાવે છે. તેમની મહાન બુદ્ધિ દ્વારા, તેઓ અજ્ઞાનને પણ જાગૃત કરે છે અને જ્ઞાનેન્દ્રોને પણ પોતાની સલાહથી માર્ગદર્શન આપે છે. તેઓ આપણને તમામ દુઃખોથી સુરક્ષિત રીતે પસાર કરાવે છે. આ બંને દેવતા, સ્વર્ગ અને પૃથ્વીમાંથી સતત જાગૃત રહી, અવિચારી મનુષ્યને પણ માર્ગ બતાવે છે. જ્યારે જીવનની નદીઓ વિશાળ અને અગમ્ય લાગે, ત્યારે પણ તેઓ આપણને પાર ઉતારે છે. જેમ અદિતિ માતા આપણને શ્રેષ્ઠ રક્ષા આપે છે, તેમ મિત્ર અને વરુણ સુદાસ પર કૃપા વરસાવે છે. આપણાં સંતાન અને વંશજોને તેઓ આશ્રય આપે છે. હે તેજસ્વી દેવો, આપણે ક્યારેય આપની અવમાનના કરતું કોઈ કાર્ય ન કરીએ. જે વ્યક્તિ વરુણ દ્વારા નિયમિત હોય અને પુરૂહિતો દ્વારા ટેકો પામે છે, તે યજ્ઞ અર્પિત કરે; આર્યમાન દુશ્મનાવટ દૂર કરે અને મહાન દેવતા સુદાસને વિશાળ રાજ્ય આપે. ક્યારેક સ્મૃતિ દગા ખાય છે, છતાં આ મહાન દેવતાઓ અચાનક શક્તિથી અમારા રક્ષક બની રહે છે. આપની ભયભીત કરનાર મહિમા સામે, સૌ જાગૃત થાય છે; આપની કુશળતા અને દયા દ્વારા અમારો ઉદ્ધાર કરો. જે પુરૂહિત માટે ઉત્તમ વિચાર લાવે છે, ધનના શ્રેષ્ઠ પુરસ્કાર માટે પ્રયત્ન કરે છે, તેમના માટે દયાળુ દેવતાઓએ ક્રોધને રોકી દીધો છે અને મજબૂત આધાર સાથે વિશાળ નિવાસ આપ્યો છે. મિત્ર અને વરુણ માટે યજ્ઞમાં નિયુક્ત થયેલા આ દૈવી પુરૂહિત છે. આપ અમને સર્વ દુઃખોથી બચાવો, દુઃખ દૂર કરો અને સદા આશીર્વાદથી રક્ષા કરો. સૂર્યદેવ સુંદર રૂપે ઉગે છે—તે વરુણ અને દેવતાઓની આંખ છે. તે સર્વ લોકોએ નિરીક્ષણ કરે છે અને મનુષ્યોના મનના ભાવ જાણે છે. મિત્ર અને વરુણ માટે, પ્રેરિત પુરૂહિત લાંબા સમયથી ગાતા આરાધના કરે છે. આપ તેમના સ્તુતિને બુદ્ધિપૂર્વક સ્વીકારો અને આપના સદ્કર્મોથી તેમના વર્ષો પૂર્ણ કરો. પૃથ્વી અને આકાશમાંથી, હે દયાળુ દેવો, આપના દૂત વૃક્ષો અને લોકોમાં સતત જાગૃત રહી, અમને રક્ષણ આપો. મિત્ર અને વરુણનું રાજ્ય મહાન છે—તેમની શક્તિએ બંને લોકોને બાંધ્યા છે. જે યજ્ઞ અને સંતાન વિના છે, તેમના માટે મહિનાઓ વ્યર્થ પસાર થાય છે; પણ અમારા સ્તુતિ અને હવન આપ સુધી પહોંચે છે. આપના સર્વ પરાક્રમ અવિફળ છે; તેમાં કોઈ અજાણી કે રહસ્યમય વાત નથી. કપટ માત્ર અધર્મી મનુષ્યોને ચોંટે છે; આપના ગુપ્ત રહસ્યો કોઈ અપમાનિતને મળતા નથી. હું શ્રદ્ધાપૂર્વક આપના યજ્ઞની મહિમા ગાઉં છું, હે મિત્ર અને વરુણ, અને અવરોધ વિના આપને પોકારું છું. નવી સ્તુતિઓ આપને અર્પણ કરું છું; આપ આ પ્રાર્થનાઓ આનંદથી સ્વીકારો. ફરી, જેમ યજ્ઞ માટે નિમિત્ત થયેલા પુરૂહિત આપના છે, તેમ અમને સર્વ દુઃખોથી બચાવો, દુઃખ દૂર કરો અને હંમેશા આશીર્વાદથી રક્ષા કરો. સૂર્ય મહાન કિરણોથી ઉગે છે અને સર્વ મનુષ્યોના જન્મને જુએ છે. તે દિવસે સરખો પ્રકાશ આપે છે—કૌશલ્યથી રચાયેલ, સદ્ગુણીઓ દ્વારા સર્જાયેલ. એ સૂર્ય આપણા માટે ઉગે છે; આ સ્તુતિઓ સાથે, આ ગીતો સાથે, આપણે મિત્ર, વરુણ, આર્યમાન અને અગ્નિની આરાધના કરીએ, આપણી નિર્દોષતા માટે. વરુણ, મિત્ર અને અગ્નિ—આ ધર્મનિષ્ઠ દેવતાઓ અમને હજારો દાન આપે. તેજસ્વી દેવો શ્રેષ્ઠ સ્તુતિ આપે અને આપના ગીતોથી અમારો ઇચ્છિત લાભ પૂરો કરે. હે દ્યાઉસ અને પૃથ્વી, હે અદિતિ, અમને રક્ષણ આપો, આપના શુભ મૂળથી. વરુણ કે વાયુનો ક્રોધ અમને ન ભોગવવો પડે, તેમજ મિત્ર જે મનુષ્યોમાં સૌથી પ્રિય છે, તેનો અનુકંપા અમને સદા મળે. આપના હાથ અમારા જીવન માટે વિસ્તારો, અમારે માટે ઘીથી ભરેલા ચરાગાહો મુક્ત કરો. અમને લોકમાં પ્રસિદ્ધ બનાવો, હે યુવાન દેવો, મિત્ર અને વરુણ, હું આપને પોકારું છું. હવે મિત્ર, વરુણ અને આર્યમાન અમને અને અમારા સંતાનને માટે વિશાળ જગ્યા આપે; સર્વ માર્ગો અમારે માટે સારા અને સરળ બને અને હંમેશા આશીર્વાદથી રક્ષા કરો. સૌભાગ્યશાળી, સર્વજ્ઞ સૂર્ય ઉગે છે—સર્વ માનવજાતિ માટે એક સમાન. તે મિત્ર અને વરુણની આંખ છે, જે મનના ભાવને ખુલ્લા કરે છે. તે લોકનિર્માતા, મહાન ધ્વજવાળો સૂર્ય, સમુદ્રરૂપે, રોજ ઉગે છે; એક જ ચક્ર કાંટાઓથી ફરતું રહે છે, જેમ કિરણો તેને વહન કરે છે. પ્રભાતથી તેજસ્વી સૂર્ય ઉગે છે, તેજવંતો સાથે, સૌના દ્વારા સ્તુતિ પામે છે; દેવ સવિતા એ બધું સુવ્યવસ્થિત કરે છે—તેમજ નિર્ધારિત માર્ગ ક્યારેય છોડતો નથી. સૂર્ય આકાશમાંથી સોનેરી તેજથી, દુરંદેશી દૃષ્ટિથી, પ્રકાશિત થઈને ઉગે છે અને દુરગામી લક્ષ્યાંક સુધી જાય છે; હવે લોકો, સૂર્ય સાથે જન્મેલા, પોતાના કાર્યમાં પ્રવૃત્ત થાય છે. અમર દેવોએ જે માર્ગ સૂર્ય માટે બનાવ્યો છે, એમાં તે ઝડપથી ઉડતા ગીધ જેવો ચાલે છે; આપના ઉદયે, હે સૂર્ય, અમે મિત્ર અને વરુણની આરાધના કરીએ છીએ, શ્રદ્ધા અને હવનથી. હવે મિત્ર, વરુણ અને આર્યમાન અમને અને અમારા સંતાનને વિશાળ જગ્યા આપે; સર્વ માર્ગો અમારે માટે સારા અને સરળ બને અને હંમેશા કલ્યાણથી રક્ષા કરો. આકાશ અને અંતરિક્ષમાં વસતા મિત્ર, આર્યમાન અને વરુણ માટે ઘીધારા વહે; રાજવી, શુભરાજ, અને સદાચારવાળા દેવો, આપ અમારી આહુતિ સ્વીકારો. હે સત્યના રક્ષક રાજાઓ, નદીઓના સ્વામી, આપ નજીક આવો; અમને પોષણ અને વરસાદ આપો, લાંબી આયુષ્ય આપો. મિત્ર, વરુણ અને આર્યમાન અમને શ્રેષ્ઠ માર્ગે દોરી જાય; તેઓ કહે કે, "સુદાસ દેવોના રક્ષણથી સમૃદ્ધિ પામે." જેમ મનથી આ ખાડો રચાયું, ઊંચી ઈચ્છા ઊભી કરી, તેમ મિત્ર અને વરુણ ઘીથી વરસાવો, રાજાઓ, સુવ્યવસ્થિત લોકોને સંતોષ આપો. આ સ્તુતિ, હે વરુણ અને મિત્ર, આપ માટે છે; હું તેજસ્વી સોમલતા વાયુને અર્પણ કરું છું; આપ અમારા વિચારોને પ્રેરણા આપો, પ્રાર્થનાઓ સ્વીકારો અને હંમેશા કલ્યાણથી રક્ષા કરો. સૂર્યના ઉદયે, હું ગીતોથી મિત્ર અને વરુણને પોકારું છું—શુદ્ધ કૌશલ્યવાળા, અડગ અને સર્વોચ્ચ અધિકારવાળા, જેમના માર્ગને કોઈ અટકાવી શકતો નથી. તેઓ દેવોમાં સ્વામી છે, મહાન શક્તિ ધરાવે છે; તેઓ અમને સમૃદ્ધ જમીન આપે, અને આપણે ત્યાં નિવાસ કરીએ જ્યાં આકાશ અને દિવસો પૂર્ણતા લાવે. તેઓ અનેક ફાંસીઓ વડે અસત્યથી રક્ષણ આપે છે, દુશ્મન મનુષ્ય માટે અપરાજેય છે; હે મિત્ર અને વરુણ, સત્યના માર્ગે, જેમ નાવ પાણી પર ચાલે, તેમ આપણે સર્વ દુઃખ પાર કરીએ. આપ અમારી આહુતિ સ્વીકારો, ઘી અને દૂધની ધારા વહેવા દો; અહીં આપના ભક્તને શ્રેષ્ઠ આપો અને સ્વર્ગીય સ્ત્રોતથી અમને પૂરતા કરો. આ સ્તુતિ, હે વરુણ અને મિત્ર, આપ માટે છે; હું તેજસ્વી સોમલતા વાયુને અર્પણ કરું છું; આપ અમારા વિચારોને પ્રેરણા આપો, પ્રાર્થનાઓ સ્વીકારો અને હંમેશા કલ્યાણથી રક્ષા કરો. આ સ્તુતિ, હે શક્તિશાળી મિત્ર અને વરુણ, આપ સુધી પહોંચે; બંને સમાન મૂળથી જન્મેલા દેવોને વંદન કરીએ. દેવો, જે કૌશલ્યમાં નિપુણ છે, જેમનું પાલન કરે છે, તેઓ મહાન અધિકારના પિતા છે. તેઓ શરીરના રક્ષક છે; વરુણ કવિઓના રક્ષક છે અને મિત્ર આપણા વિચારો પૂર્ણ કરે છે. આજે, સૂર્યોદયે, મિત્ર, આર્યમાન, સવિતા અને ભાગા નિર્દોષ થઈને સમૃદ્ધિ આપે. આવી રીતે, ઋગ્વેદના આ મહાન મંત્રોમાં, મિત્ર અને વરુણની દયા, રક્ષા, માર્ગદર્શન અને આશીર્વાદનું ગાન થાય છે. તેઓ જીવનના દરેક પળે, દરેક યજ્ઞે, દરેક પ્રાર્થનામાં, સર્વ જીવનના કલ્યાણ માટે સદા જાગ્રત અને દયાળુ છે.