એક સમયે, વિપુલ જ્ઞાન અને તેજથી ભરપૂર અગ્નિ દેવની મહિમા ગાન કરતી વેદમાતાની વાણી પ્રગટ થાય છે. અગ્નિ, જે બુદ્ધિમાન છે અને દાતાઓના દુર્ગો તોડી નાખે છે, પવિત્ર સ્તુતિઓ દ્વારા અમને અન્ન સમૃદ્ધિ આપે છે. તે હોતાર રૂપે પ્રજાઓમાં આનંદદાયક છે, પ્રકાશમાન દેવોમાં પ્રગટ થઈ અંધકારને દૂર કરે છે. અગ્નિ અવિનાશી છે, ઋષિ છે, અદિતિ જેવો પ્રકાશમાન મિત્ર અને અમારા ઘરમાં શુભ અતિથિ છે. તે તેજથી પૂર્વ દિશામાં પ્રકાશે છે અને જળના ગર્ભરૂપે સમગ્ર વિશ્વમાં પ્રવેશી જાય છે. જાતવેદાસ, તમે યુગો યુગોથી મનુષ્યોમાં પૂજનીય છો, શુદ્ધ છો. જ્યારે તમારું પ્રજ્વલન થાય છે, ત્યારે ગાયો પણ જાગી જાય છે. હે અગ્નિ, અમારા કાર્ય માટે આવો, નિષ્ફળ ન થાઓ. સ્તુતિ કરનારા યજમાનોના સંગે દેવતાઓને લાવો. સરસ્વતી, મરૂત, અશ્વિન, જળદેવી તથા સર્વે દેવતાઓની પૂજા કરો અને અમને ધન-સંપત્તિ આપો. વશિષ્ઠે તમારો પ્રજ્વલન કરી, રક્ષા અને કલ્યાણની કામના કરી છે. હે જાતવેદાસ, અનેક હોમથી શક્તિશાળી બનો અને સર્વે દેવતાઓ અમને આશીર્વાદથી હંમેશા રક્ષા કરે. પ્રભાત, પ્રેમી જેવી, વિશાળ શક્તિથી ઉજાગર થાય છે. તે તેજસ્વી, ચમકતી અને શુદ્ધ છે, જાગૃત મનને પ્રેરણા આપે છે. ઉષા પ્રકાશથી દિશાઓ સ્પષ્ટ કરે છે; યજમાનો, પુરૂષો, યજ્ઞમાં પોતાના મનથી આરાધના કરે છે. અગ્નિ સર્વ જન્મને જાણે છે, દૂત સમાન, દેવોને લલચાવનારો અને શ્રેષ્ઠ કૌશલ્ય ધરાવે છે. દેવોને સમર્પિત સ્તુતિઓ અને વિચાર અગ્નિ સુધી પહોંચે છે, ધનના આશયથી. તે સૌંદર્યમય, કૃપાળુ, યજ્ઞમાં અર્પણ લાવનારો અને મનુષ્યોને આનંદ આપનારો છે. અગ્નિ, અમારે માટે ઇન્દ્રને વસુઓ સાથે લાવો, શક્તિશાળી રુદ્રને રુદ્રો સાથે, આદિત્યો સાથે માતા અદિતિને, અને ગાયક બ્રહસ્પતિને લાવો. જાગૃત યજમાનો અગ્નિની સ્તુતિ કરે છે, કારણ કે તે યજ્ઞમાં યુવાન, શ્રેષ્ઠ પુરૂહિત છે. તે રાત્રિ અને ધનનો રક્ષક છે, અવિરત દૂત છે, અને દેવોની આરાધના માટે સૌથી યોગ્ય છે. આ યજ્ઞનું જ્ઞાન મહાન છે; અગ્નિ વિના અમર દેવતાઓ આનંદ પામતા નથી. સર્વે દેવતાઓ સાથે આવો અને પ્રથમ પુરૂહિત તરીકે અહીં સ્થાન ગ્રહણ કરો. હે તેજસ્વી, લોકો હંમેશા પ્રાર્થના અને અર્પણથી તમારે દૂતત્વનું કાર્ય સોંપે છે. જેમના માટે દેવતાઓ યજ્ઞસ્થળે આવે છે, તેના દિવસો શુભ બની જાય છે. દિવસમાં ત્રણ વાર પણ ધન માટે generous યજમાનો તમારો આશ્રય લે છે. હે અગ્નિ, મનુની જેમ અહીં દેવોની આરાધના કરો, અમારા દૂત અને શ્રાપથી રક્ષક બનો. અગ્નિ મહાયજ્ઞનો સ્વામી છે, દરેક અર્પણના સ્વામી છે. વસુઓ તેની શક્તિમાં આનંદ પામે છે; તેથી દેવોએ તેને અર્પણ-વાહક તરીકે સ્થાપિત કર્યો છે. અગ્નિ, આજે યજ્ઞ માટે દેવતાઓને, ઇન્દ્રને મુખ્ય બનાવી લાવો, જેથી તેઓ આનંદ પામે. આ યજ્ઞને સ્વર્ગસ્થ દેવોમાં સ્થાન આપો અને હંમેશા અમને આશીર્વાદથી રક્ષા કરો. અમે ભક્તિપૂર્વક તેજસ્વી યુવાન અગ્નિ સુધી પહોંચ્યા છીએ, જે પોતાના ગૃહમાં પ્રજ્વલિત થાય છે. તે આકાશ અને પૃથ્વી વચ્ચે અદભુત તેજથી પ્રકાશે છે, ચારે દિશામાંથી આહ્વાન પામે છે. પોતાની મહિમાથી, જાતવેદાસ અગ્નિ ઘર માટે સર્વ દુઃખો પર વિજય મેળવે છે. જે તેને સ્તુતિ કરે છે અને દાન કરે છે, તેમને દુઃખ-અપમૃત્યુથી બચાવે છે. અગ્નિ, તમે વરુણ અને મિત્ર પણ છો; વશિષ્ઠો તમારે ધ્યાનથી સ્તુતિ કરે છે. તમામાં ધન-સંપત્તિ સદાય રહો અને સર્વે દેવતાઓ અમને આશીર્વાદથી રક્ષા કરે. અમે સર્વપવિત્ર અગ્નિને ધ્યાન અર્પણ કરીએ છીએ, દૈત્ય-વિનાશકને સ્તુતિ અને પ્રાર્થના અર્પણ કરીએ છીએ. યજ્ઞમાં અર્પણ લાવી, વૈશ્વાનર અગ્નિને આનંદિત કરીએ છીએ. તમે તમારી જ્યોતિથી આકાશ અને પૃથ્વીને વ્યાપી લો છો. વૈશ્વાનર, જાતવેદાસ, તમારી મહિમાથી અમને શ્રાપમાંથી મુક્ત કરો. જ્યારે તમારો જન્મ થયો, ત્યારે તમે જગતમાં ગોપાળકની જેમ ગાયો વચ્ચે ગતિ કરી. વૈશ્વાનર, સ્તુતિ માટે માર્ગ પ્રસ્થાપિત કરો અને સર્વે દેવતાઓ અમને આશીર્વાદથી હંમેશા રક્ષા કરે. અર્પણ અને દૈવી પ્રાર્થનાથી અમે જાતવેદાસ અગ્નિને પૂજીએ છીએ, જે પ્રજ્વલિત થાય છે. શુદ્ધ તેજથી અમે ભક્તિપૂર્વક અગ્નિની આરાધના કરીએ છીએ. અમે તમારે આરાધના, સ્તુતિ અને શુભ ઘૃત-અર્પણ સાથે યજ્ઞપુરૂહિત તરીકે અર્પણ કરીએ છીએ. અગ્નિ, દેવતાઓ સાથે અહિં આવો, અમારો આહ્વાન અને વષટકાર સ્વીકારો. અમે હંમેશા તમારે ભક્તિપૂર્વક રહેવું છે; હે દૈવી, અમને આશીર્વાદથી રક્ષા કરો. યજ્ઞસ્થળે નજીક બેઠેલા કૃપાળુ અગ્નિને અર્પણ અર્પણ કરો, જે સર્વેમાં સહેલાઈથી પ્રાપ્ત થાય છે. તે, પાંચ જાતિમાં વસેલો, યુવાન ગૃહપતિ અને વિદ્વાન છે. અગ્નિ, સર્વ દિશામાંથી અમારા કુટુંબની રક્ષા કરો અને દુઃખથી બચાવો. હવે મેં અગ્નિ માટે એક નવી સ્તુતિ રચી છે, જે સ્વર્ગના ગરુડ સમાન છે; કદાચ તે અમને ઇચ્છિત ધન આપશે. તેની સમૃદ્ધિ સ્પષ્ટ છે, તેનું ધન વીરોથી ભરેલું છે અને તે યજ્ઞમાં આગળ પ્રકાશે છે. અગ્નિ, વષટકાર અને અમારા શબ્દો સ્વીકારો; તમે યજ્ઞ માટે સૌથી યોગ્ય, અર્પણ-વાહક છો. અમે તમને, પ્રજાના સ્વામી, તેજસ્વી દેવ, ઉપસ્થિત થવા માટે બોલાવીએ છીએ; હે અગ્નિ, અમને વીર્ય અને શક્તિ આપો. રાત-દિવસ તમે પ્રકાશો, હે અગ્નિ; તમારી કૃપાથી અમે શક્તિશાળી બનીએ છીએ; તમે અમારા વચ્ચે વીર છો. વિદ્વાનો, બુદ્ધિશાળી લોકો, તમારો આશ્રય લે છે; હજારો શબ્દોની સ્તુતિ તમારી પાસે આવે છે. અગ્નિ દૈત્યોને દૂર કરે છે; અમર, તેજસ્વી જ્યોતિવાળો, શુદ્ધ અને સ્તુતિ-યોગ્ય છે. તે શક્તિના સ્વામી અમને દાન આપે, અને ભાગ દેવ ઇચ્છિત ફળ આપે. હે અગ્નિ, તમે અમને વીર્યવંતી ખ્યાતિ આપો; સવિતા, ભાગ અને દિતિ પણ અમને ઇચ્છિત ફળ આપે. દુઃખથી અમને બચાવો; જે અધર્મી અમને પીડાવે છે, તેમને તમારી ભયાનક, અવિનાશી જ્વાળાથી દહન કરો. પછી, મહાબલી, અજય, તમે યુદ્ધમાં અમારા રક્ષક છો; તમે પ્રાચીન, શતહસ્ત છો. અગ્નિ, બંને પ્રભાત અને સંધ્યામાં, ઝડપથી અમને દુઃખથી બચાવો; દિવસ-રાત નિષ્ફળ ન થાઓ. આ ભક્તિથી હું અગ્નિને બોલાવું છું, જે શક્તિનો પુત્ર, પ્રિય, ઉર્જાવાન, મિત્ર, નિર્દોષ અને અમર દૂત છે. આ રીતે, ઋગ્વેદના આ પવિત્ર મંત્રોમાં અગ્નિ દેવની મહિમા, યજ્ઞમાં તેમનું સ્થાન, દેવતાઓ સાથે તેમનો સંબંધ અને મનુષ્ય માટે તેમનું રક્ષક સ્વરૂપ સુંદર રીતે વર્ણવાયું છે.