અગ્નિ દેવની મહિમા અને તેમના કાર્યની આ વાર્તા ઋગ્વેદના પવિત્ર મંત્રો પરથી આરંભ થાય છે. અગ્નિ, જે સર્વશક્તિમાન છે, તેણે નબળી ઈચ્છાવાળાઓ, દંભી, કઠોર વાણીવાળાઓ, વિશ્વાસશૂન્ય, દુર્ભાગ્યગ્રસ્ત અને યજ્ઞ ન કરનારા દાસ્યુઓને દૂર કરી દીધા છે. તેમણે પૂર્વ અને પશ્ચિમના યજ્ઞ ન કરનારાઓને પણ વિસર્જિત કરી, દાસ્યુઓને દુર કરી અને ધર્મપ્રેમી લોકો માટે માર્ગ ખુલ્લો કર્યો. અગ્નિ, જે અંધકારમાં આનંદ માણનારા લોકોને પોતાના પરાક્રમથી પૂર્વ દિશામાં વળાવ્યા, તે અપરાજિત અને ધનના શાસક છે. હું એવા અગ્નિની સ્તુતિ કરું છું, જે દુશ્મનોને શાંત કરે છે. પોતાના બળથી તેમણે દુશ્મનોને તેમના ઘરથી દૂર કરી, આર્યાઓની પત્નીઓને ઉષા જેવી તેજસ્વી બનાવી. એ યુવાન અને શક્તિશાળી અગ્નિએ વંશોને મજબૂત બનાવ્યા. બધા લોકો તેમની રક્ષા અને કૃપા માટે આશ્રય લે છે. વૈશ્વાનર અગ્નિ, બે વિશ્વોમાં શ્રેષ્ઠ, પોતાના માતાપિતાની ગોદમાં બેસે છે. એ દેવ વૈશ્વાનરે સમુદ્રની ઊંડાઈમાંથી, સૂર્ય સાથે ઉદયે, અને આકાશ-પૃથ્વીમાંથી અમૂલ્ય ધન આપ્યું છે. હું અગ્નિ, શક્તિશાળી દેવ, જે ઝડપથી દોડે છે, તેને શ્રદ્ધાપૂર્વક બોલાવું છું. તે દેવો વચ્ચે યજ્ઞ જાણે છે, સાચા હેતુવાળા અને વિદ્વાન છે; અમારા દૂત બનીને આવે. અગ્નિ, યોગ્ય માર્ગે ચાલીને, દેવોની સંગતિમાં આનંદ મેળવે છે, અને પોતાની શક્તિથી પૃથ્વીના શિખરે ગુંજતા, વનસ્પતિ અને જીવોને હલાવી દે છે. યજ્ઞ પૂર્વ દિશામાં મુખ કરે છે, પવિત્ર કૂશ વિછાયેલી છે, અને અગ્નિ, હોતા તરીકે, પ્રસન્ન થાય છે. સર્વમાતાઓને બોલાવી, એ યુવાન અગ્નિ સર્વશ્રેષ્ઠ રૂપે જન્મે છે. વિદ્વાન યજ્ઞકાળે તરત જ ચariotier (હોતા) રચે છે, જે discernment ધરાવે છે. અગ્નિ, લોકના શાસક, ઘરમાં સ્થાયી થાય છે, મીઠી વાણીવાળા, સત્ય બોલનાર અને ઋત uphold કરનાર છે. પસંદ કરેલ અગ્નિ બેઠા છે, આગ આવી છે; અગ્નિ, પુરુષોના સભામાં આધારરૂપ છે. સ્વર્ગ અને પૃથ્વીએ તેને મજબૂત બનાવ્યા છે, અને હોતા તેને પૂજે છે, જે સર્વવ્યાપી છે. જે પોતાના તેજથી સર્વને વટાવે છે, જે ઉત્તમ સ્તુતિ રચે છે, તે કુશળ પુરુષો છે; જે સાવધાન છે, તે લોકો કરતાં શ્રેષ્ઠ છે, અને મારા માટે સત્યની જ્યોત પ્રગટાવે છે. અગ્નિ, શક્તિના સ્વામી, ધનની વચ્ચે, વશિષ્ઠો હવે તમને બોલાવે છે. સ્તુતિ કરનાર, દયાળુ, અમર અને અવિનાશી આધાર આપો; હંમેશા આશીર્વાદથી રક્ષણ કરો. રાજા, જે સર્વશ્રેષ્ઠ છે, શ્રદ્ધાપૂર્વક પ્રગટાવવામાં આવે છે, જેનું મુખ ઘીથી બોલાવવામાં આવે છે. લોકો અગ્નિને અર્પણો આપે છે; તે ઉષા સાથે આગળ પ્રકાશિત થાય છે. એ શક્તિશાળી, હોતા તરીકે માન્ય, મનુષ્યોમાં આનંદદાયક છે. પ્રકાશ ફેલાવી, પૃથ્વી પર વિહરે છે, કાળી ટોચવાળી વનસ્પતિથી શોભાયમાન. અગ્નિ, તમે કેવી રીતે અમને ઉત્તમ અને વિશાળ સ્તુતિ આપશો? ક્યારે અમે સારા સલાહના સ્વામી, ધનના વિજેતા, અને કઠિન માર્ગને પાર કરનારા બનશું? ભારતોના અગ્નિની પ્રસિદ્ધિ સાંભળાય છે, જ્યારે તે સૂર્ય જેવું તેજથી પ્રકાશિત થાય છે. તે પૂરૂ સાથે યુદ્ધમાં ઊભો રહ્યો, દૈવી અતિથિ તરીકે ઝળહળતો. અગ્નિ, તને અનેક અર્પણો કરવામાં આવે છે, તું સર્વ રૂપે દયાળુ છે. તું સ્તુતિ સાંભળે છે, અને તું પોતાની શક્તિને વધાર. આ શબ્દો, સો અને હજાર ગણીએ, અગ્નિ માટે રચાય; જે પ્રસન્નતા આપે છે, તે સહાયરૂપ થાય, તેજસ્વી, દુ:ખ દૂર કરે, અને હાનિકારકને નાશ કરે. અગ્નિ, શક્તિના સ્વામી, ધનની વચ્ચે, વશિષ્ઠો હવે તમને બોલાવે છે. સ્તુતિ કરનાર, દયાળુ, અમર અને અવિનાશી આધાર આપો; હંમેશા આશીર્વાદથી રક્ષણ કરો. પ્રેમી, ઉષાની ગોદમાં, હોતા તરીકે, આનંદદાયક, જ્ઞાનમાં શ્રેષ્ઠ, શુદ્ધ, જાગૃત થાય છે. તે બંને પ્રકારના જીવ માટે ચિહ્ન સ્થાપે છે, દેવોને અર્પણ પહોંચાડે છે, સારા કર્મ કરનારને ધન આપે છે. એ વિદ્વાન, કઠોરોના કોટોને તોડી, સ્તુતિને શુદ્ધ કરે છે, અને અમને વિશાળ અન્ન આપે છે. હોતા, આનંદદાયક, લોકના સ્વામી, અંધકાર દૂર કરે છે, તેજસ્વી વચ્ચે દેખાય છે. અવિનાશી, ઋષિ, અદિતિ, તેજસ્વી, મિત્ર અને અતિથિ, અમને શુભ કરે છે. તેજથી ઉષા સાથે આગળ ઝળહળે છે; જળના ગર્ભે વિશાળતામાં પ્રવેશ કર્યો છે. જાતવેદસ, તમે માનવોમાં યથાકાળ પૂજનીય છો, શુદ્ધ છો. સુંદર પ્રકાશથી ઝળહળે છો; તમારી પ્રગટાવાથી ગાયો જાગે છે. અગ્નિ, કાર્ય માટે આવો, નિષ્ફળ ન થાઓ; દેવો સાથે, જે સ્તુતિ કરે છે, આવો. સરસ્વતી, મારુત, અશ્વિની, જળ અને સર્વ દેવોને પૂજો, અમને ધન આપો. વશિષ્ઠે, તમારે અગ્નિને પ્રગટાવી, રક્ષા અને સુખની ઇચ્છા કરે છે; જાતવેદસ, અનેક અર્પણથી મજબૂત થાઓ. હંમેશા આશીર્વાદથી રક્ષણ કરો. પ્રેમી ઉષા, વિશાળ શક્તિથી, ઝળહળે છે, તેજસ્વી, ચમકતી, શોભાયમાન. તે સોનેરી, શુદ્ધ, તેજથી પ્રકાશિત, જાગૃતોને ઉદ્વેલ કરે છે, વિચારોને આગળ ધપાવે છે. ઉષાએ તેજસ્વી ક્ષેત્ર દેખાડ્યું, યજ્ઞ કરતા, જાગૃત, પુજારીની જેમ, વિચારો અર્પણ કરે છે. અગ્નિ, સર્વ જન્મ જાણે છે, જ્ઞાનથી, દૂતની જેમ, દેવો માટે ઉત્સુક, દૈવીમાં શ્રેષ્ઠ. હિમ્ન અને વિચારો, દેવોને અર્પિત, ધન માટે અગ્નિ પાસે જાય છે. તે સુંદર, દયાળુ, અર્પણ લાવનાર, માનવોના આનંદદાયક છે. અગ્નિ, ઈન્દ્રને વસુઓ સાથે લાવો; રુદ્રને રુદ્રો સાથે; આદિત્યો સાથે માતા અદિતિને; ગાયકો સાથે બૃહસ્પતિને, સર્વવ્યાપી. જાગૃતો અગ્નિને, સૌથી યુવાન, યજ્ઞમાં દયાળુ પુજારી તરીકે સ્તુતિ કરે છે. તે રાત અને ધનનો રક્ષક, અવિનાશી દૂત, દેવોને પૂજવા માટે શ્રેષ્ઠ છે. આ યજ્ઞનું જ્ઞાન મહાન છે; અગ્નિ વિના અમર દેવો આનંદ પામતા નથી. સર્વ દેવો સાથે આવો; પ્રથમ પુજારી તરીકે અહીં બેઠા. ઝડપિયા, તમારે લોકો પ્રાર્થના કરે છે, દૂતના કાર્ય માટે, હંમેશા અર્પણ સાથે. જેમના માટે દેવો યજ્ઞસ્થાન પર બેઠા, તેમના માટે દિવસો શ્રેષ્ઠ બને છે. દિવસમાં ત્રણ વખત, generous mortal માટે, તમારો ધન શોધે છે. મનુની જેમ, અગ્નિ, અહીં દેવોને પૂજો; દૂત બની, શાપથી રક્ષણ કરો. અગ્નિ મહાયજ્ઞના સ્વામી છે, offered oblationsના અગ્નિ છે. વસુઓ તેના બળમાં આનંદ મેળવે છે; તેથી દેવોએ તેને અર્પણ લાવનાર તરીકે સ્થાપિત કર્યો. અગ્નિ, આજે દેવોને, ઈન્દ્રને મુખ્ય બનાવી, અર્પણ માટે લાવો; તેઓ આનંદ પામે. આ યજ્ઞને સ્વર્ગના દેવોમાં સ્થિત કરો. હંમેશા આશીર્વાદથી રક્ષણ કરો. અમે શ્રદ્ધાપૂર્વક, યુવાન, પોતાના ઘરમાં પ્રગટતા, અદભુત તેજસ્વી, સ્વર્ગ-પૃથ્વી વચ્ચે, સર્વ દિશાથી બોલાવવામાં આવેલા, અમને સામેથી દેખાતા અગ્નિ સુધી પહોંચ્યા. જાતવેદસ અગ્નિ, પોતાના મહિમાથી, ઘર માટે સર્વ મુશ્કેલી દૂર કરે છે. અમને, સ્તુતિ કરનાર અને generous માટે, દુ:ખ અને અપશકુનથી બચાવો. અગ્નિ, તમે વરુણ અને મિત્ર છો; વશિષ્ઠો તમને વિચારો દ્વારા ઊંચા કરે છે. તમામાં ધનની પ્રચુરતા રહે. હંમેશા આશીર્વાદથી રક્ષણ કરો. અગ્નિ, સર્વશુદ્ધિકર્તા, દૈત્યોના સંહારક, તને અમે વિચાર અર્પણ કરીએ છીએ; હિમ્ન અને પ્રાર્થના અર્પણ કરીએ છીએ. અર્પણ લાવનાર, વૈશ્વાનર, વિચારના નેતા, યજ્ઞસ્થાને આનંદ મેળવે છે. અગ્નિ, તું પોતાની જ્યોતિથી, જન્મે ત્યારે, સ્વર્ગ અને પૃથ્વી ભરી દે છે. વૈશ્વાનર, જાતવેદસ, તું પોતાની મહિમાથી અમને શાપથી મુક્ત કરે છે. આ રીતે, ઋગ્વેદના પવિત્ર મંત્રોમાં અગ્નિ દેવના મહિમા, તેમની રક્ષા, દેવો સુધી દૂત તરીકે પહોંચાડવાની ભૂમિકા, અને યજ્ઞમાં તેમના પ્રભાવની સુંદર વાર્તા વહે છે.