અગ્નિ જેવી તેજસ્વી જ્યોતીઓ પોતાના સ્થાનોમાં પ્રકાશિત થાય છે, એ જ રીતે મરુતગણ પણ વારંવાર, બે વાર, ત્રણ વાર, પોતાની શક્તિથી વિકસિત થાય છે. તેમની ધૂળ સોનાની જેમ ચમકે છે અને તેઓ એકત્રિત થઈ પોતાની પરાક્રમ અને પુરૂષત્વથી વિશિષ્ટ બની જાય છે. મરુતગણ, જે કૃપાળુ રુદ્રના પુત્રો છે, અને જે સહનશીલતામાં અડગ છે, તેઓ પોતાની મહાન માતાને જાણે છે. પૃશ્નીએ સુંદરતા માટે એમના ગર્ભને સ્થિર કર્યો હતો. તેઓ પોતાની મૂળને છોડવાનું ઈચ્છતા નથી, શુદ્ધ રહીને અપવાદથી દૂર રહે છે. જ્યારે તેઓ દૂધ આપે છે, ત્યારે શુદ્ધતા અને સૌંદર્યથી શોભાયમાન થઈ પોતાનું સ્વરૂપ પ્રકાશિત કરે છે. તેઓ ઝડપથી, દૂધ આપતી વાછરડીઓની જેમ, મરુત નામની શક્તિને ધારણ કરે છે. તેમની મહાનતાને વખાણવાથી તેઓ થાકતા નથી; generously, તેઓ ભયાનક દુશ્મનોને પણ દૂર કરે છે. પોતાની દ્રઢતા અને સાહસથી, એ મરુતગણ આકાશ અને પૃથ્વીને એકસાથે જોડે છે. ત્યારે આકાશ અને પૃથ્વી પોતાના પ્રકાશથી સ્થિર રહે છે અને અંતરિક્ષ ક્યારેય ખૂટતું નથી. મરુતગણ, તમારો ગતિપથ અવરોધરહિત છે—even જો ઘોડા, રથ કે બંધન ન હોય, તો પણ તમે આ સમગ્ર જગતને વિહરી શકો છો. તમે સ્વર્ગ અને પૃથ્વીના માર્ગે નિરોધ વિના ગમન કરો છો અને કાર્ય પૂર્ણ કરો છો. જેમને તમે મદત આપો, એના માર્ગમાં કોઈ અવરોધ નથી—તે જુદાં જુદાં ક્ષેત્રોમાં, સંતાન, પશુ, સંતાનમાં કે જળમાં હોય, તે બંધન તોડી આકાશ સુધી પહોંચી જાય છે. મરુતગણની મહાન શક્તિ અને સ્વયંપ્રભાથી ભરેલા હિમ્નો તેમને અર્પણ કરો. તેઓ તેમના વિધિ-વિધાનો દ્વારા પૃથ્વી અને અગ્નિને પણ કંપાવી દે છે. તેમનાં શસ્ત્રો અગ્નિના જ્વાળાની જેમ તેજસ્વી છે, અને તેઓ જન્મથી જ અજય અને અપરાજિત છે. હું તેજસ્વી દૃષ્ટિવાળા, વિકાસશીલ, રુદ્રપુત્ર મરુતને પ્રાર્થનાથી આવાન્ધાન કરું છું; તેઓ સ્વર્ગની સેનાઓ માટે શુદ્ધ ચિત્ત ધરાવે છે અને મહાન પર્વતો પણ તેમને સ્પર્શી શક્યા નથી. મિત્ર અને વરુણ, બધા જીવોમાંથી તમે સર્વોત્તમ છો; અમારી સ્તુતિઓથી તમે વધુ વિકસો. તમે બંને, કિરણોની જેમ, સૌથી ઇચ્છનીય વસ્તુઓને નિયંત્રિત કરો છો. તમારી પોતાની ભાઈબંધીથી તમે બે જુદી પ્રજાઓને સંભાળો છો. મારી શ્રદ્ધાયુક્ત ચિંતન તમારી પાવન આસન તરફ વિસ્તરે છે; હે દયાળુ દેવતાઓ, અમને રક્ષણ આપો, અમને મજબૂત આવરણ આપો. મિત્ર અને વરુણ, તમે અમારી આ શ્રદ્ધાપૂર્વકની આહુતિ સ્વીકારો અને પ્રસન્નતાથી આવો; તમે જાગૃત રહો છો, લોકોની પ્રાર્થનાઓ સાંભળો, કેમ કે તમારી મહાનતા પ્રસિદ્ધ છે. શુદ્ધ અને સંલગ્ન, ઝડપી ઘોડાઓની જેમ, જ્યારે અદિતિ સત્યના ગર્ભને ધારણ કરે છે, ત્યારે તમે, શક્તિશાળી અને મહાન, જન્મી મરણાધીન માટે દુશ્મનને દમન કરો છો. બધા દેવતાઓએ, તમારી મહાનતામાં આનંદિત થઈ, એકમતથી તમને શાસન આપ્યું; ત્યારે, તમે સ્વયં હાજર રહી, આકાશ અને પૃથ્વી સુધી વ્યાપી ગયા, અને તમારી અજડપહેરા નજર રાખે છે. તમે નિયમને દિન-રાત જાળવો છો, આકાશની જેમ શિખર વિસ્તારો છો; તમારી દૃઢ વ્યવસ્થા, પૃથ્વી અને આકાશ બંનેને સ્થિર રાખે છે. તમે ઘર અને ગર્ભને પોષો છો, જ્યારે ગૃહસ્થો નિવાસને પુનઃ પુર્ણ કરે છે; યુવાન સ્ત્રીઓ થાક્યા વિના સર્વપોષક દૂધ આપે છે. તમારી વિદ્વત્તાથી તમે આ હવન સ્વીકારો, અને તમારી સચ્ચાઈયુક્ત ઈચ્છા વિધિથી પૂર્ણ થાય ત્યારે, તમારી ઘૃતમય મહાનતા અહીં સ્થાયી રહે—ભક્ત માટે તમે સર્વ દુઃખ દૂર કરો. મિત્ર અને વરુણ, જ્યારે તમે ગમન કરો છો, તમારી પ્રિય વ્યવસ્થાઓ યુવાનો જાળવે છે; દેવો કે મનુષ્યો, યજ્ઞ વિના કે જળના સંતાન પણ, તેમને લાંઘી શકે નહીં. જ્યારે ગાયકોએ તમારી સ્તુતિ કરે છે, કેટલાક તેને પ્રસાર કરે છે, તો કેટલાક વિદ્વાન તેને વિચાર કરે છે; એમ કરીને અમે તમારી સચ્ચાઈયુક્ત સ્તુતિઓ પ્રગટ કરીએ છીએ—દેવોમાં તમારી સમકક્ષ મહાનતા કોઈની નથી. મિત્ર અને વરુણ, આવું કરીને, તમારી રક્ષા ઈછાય છે, તમારી સહાય માંગવામાં આવે છે; જેમ ગાયો કાંપતી પછાડે છે, તેમ ધીરો યોદ્ધા યુદ્ધમાં શક્તિશાળી ઘોડાને જોડે છે. હે ઇન્દ્ર અને વરુણ, ભક્તિપૂર્વક ઉઠાવેલી અમારી આ યજ્ઞને સાંભળો; સ્તુતિ અને કુશથી વિચ્છાયેલ ભક્તો સાથે આજે મહાન કૃપા માટે આવો. તમે સર્વોચ્ચ, મહાન, અને વીરતામાં શ્રેષ્ઠ છો—સત્યથી વૃત્રના વિધ્વંસક, સર્વ સેનાના નેતા. હવે, ભયમુક્તપણે, સ્તુતિપૂર્વક, ઇન્દ્ર અને વરુણને યોગ્ય હિમ્નો અને પ્રાર્થનાઓથી પ્રસન્ન કરો; એક વજ્રધારી શક્તિથી વૃત્રને સંહાર કરે છે અને બીજો, વિદ્વાન, સ્પર્ધામાં વિજયી થાય છે. જ્યારે દેવીઓ અને મનુષ્યો વધ્યા, બધા દેવતાઓએ પુરુષોમાં પ્રસિદ્ધિ મેળવી, ત્યારે મહાનતા ઇન્દ્ર અને વરુણને પ્રાપ્ત થઈ—આકાશ અને પૃથ્વી પણ એમની મહાનતામાં વિસ્તૃત થાય છે. સાચો દાતા એ છે જે ઇન્દ્ર અને વરુણની સેવા સત્યથી કરે છે; તેમની કૃપાથી તે દુશ્મનને જીતે છે, સંપત્તિ અને ધનપ્રજાની પ્રાપ્તી કરે છે. જેમને દેવતાઓ પુષ્કળ અને વિવિધ સંપત્તિ આપે છે, તે અમને પણ પ્રાપ્ત થાય—અને અમારા શત્રુઓ દૂર થાય. ઇન્દ્ર અને વરુણ, ધર્મના રક્ષકો, અમારા વિદ્વાનોને વિજયી અને ધનવાન બનાવો; તમારી તેજસ્વિતાથી વિજેતા સર્વેને ઝડપથી પછાડી જાય છે. હવે, અમે તમારી મહાનતાની સેનાની સ્તુતિ કરીએ છીએ, અમને કીર્તિ માટે ધન આપો; જેમ જહાજ પાણી પર દુઃખો પાર કરે છે, તેમ અમે સર્વ દુઃખો પાર કરીએ. મારો હિમ્ન હવે મહાન, સર્વાધિપતિ, પ્રિય, વ્યાપક શાસક વરુણને અર્પણ થાય છે; જે મહાન શક્તિ અને આજ્ઞાથી, પોતાની ઈચ્છાથી પ્રગટે છે અને અખંડ જ્યોતિની જેમ ચમકે છે. ઇન્દ્ર અને વરુણ, તમે દૃઢવ્રત હો, આ સોમરસ પીઓ; દેવો માટે તમારી રથ યજ્ઞસ્થળે આવે છે અને ભરીલયેલી પાત્ર પાસે આવીને પાન કરે છે. મહાન ઇન્દ્ર અને વરુણ, તમે બંને અમૃતમય, મદક સોમરસ પીઓ; અમારી માટે પાવન થયેલ આ આહુતિ પર આવી, આ પાવન કુશ પર બેસી આનંદ માણો. હવે, એકાગ્ર ચિત્તથી, હું ઇન્દ્ર અને વિષ્ણુને અર્પણ કરું છું—તમે બંને આ કાર્યમાં અગ્રગણ્ય છો. આ યજ્ઞ સ્વીકારો અને અમને ધન આપો, અમારો માર્ગ સુરક્ષિત અને નિર્વિઘ્ન બનાવો. ઇન્દ્ર અને વિષ્ણુ, તમે સર્વ વિચારોના સર્જક છો, સોમના પાત્રો તમારા છે. અમારી સ્તુતિઓથી તમે પ્રસન્ન થાઓ, ભક્તિપૂર્વક ગવાયેલા ગીતો અને સ્તુતિઓ તમને સમર્થન આપે. હે ઇન્દ્ર અને વિષ્ણુ, આનંદના અધિપતિઓ, સોમરસ માટે આવો અને ધન લાવો; વિદ્વાનોના વિચારો તમારા માટે એકત્ર થાય અને સ્તુતિઓ એકઠી થાય. ઝડપદાર ઘોડાઓ, વિપક્ષ પર વિજય મેળવતા, ઇન્દ્ર અને વિષ્ણુને આ સહભાગી ભોજન પર લાવે છે. સર્વ આહુતિઓ અને વિચારો સ્વીકારો, મારી પ્રાર્થનાઓ સાંભળો. તમે બંનેએ સોમરસના આનંદને વિશાળ બનાવ્યો છે; મધ્યાકાશને વિસ્તૃત કર્યો અને જીવવા માટે જગતને પાથર્યો. ઇન્દ્ર અને વિષ્ણુ, તમે યજ્ઞથી બળવાન, પૂજનીય અને આહુતિગ્રાહી બની અમને ધન આપો; તમે સમુદ્ર પાસે, સોમના પાત્રમાં રહો છો. મધુર સોમરસ પીઓ, હે આશ્ચર્યજનક દેવતાઓ, તમારો ઉદર ભરો; આ આનંદદાયક પાન તમને પ્રાપ્ત થાય છે—મારી પ્રાર્થના સાંભળો. તમે બંને સદા વિજયી છો, કદી હાર્યા નથી; જ્યારે તમે બંને સાથે પ્રયત્ન કરો, ત્યારે ત્રિવિધ રીતે હજારો વિજય મેળવો છો. આ રીતે, ઋગ્વેદના પવિત્ર મંત્રોમાં વર્ણવાયેલા દેવતાઓની મહાનતા, તેમની શક્તિ, દયા અને ભક્તિપૂર્ણ યજ્ઞો દ્વારા પ્રાપ્ત થતા આશીર્વાદોનું વર્ણન થાય છે.