સોમરસના પાવન પ્રભાવથી મારી વાણી ઊઠે છે, મન ઉલ્લાસિત થાય છે અને પ્રબુદ્ધ ચિંતન જન્મે છે. આ જ સોમ, મહાન જ્ઞાનથી યુક્ત, એવા વિરમાં પણ છે, જેના માટે એકપણ જગત ગુપ્ત નથી. એ સોમ એ છે, જેમણે વિશાળ પૃથ્વી અને ઉંચા આકાશનું નિર્માણ કર્યું, ત્રણ વહેતા પ્રવાહોમાં પોષક રસ ભર્યા અને વિશાળ અંતરિક્ષને આધાર આપ્યો. આ મહાન, અદ્ભુત દ્રષ્ટિવાળા દેવતા પ્રકાશમય ગૃહમાં, ઉષાઓની હાજરીમાં, પોતાની મહાન શક્તિથી આકાશને સંભાળે છે; એ વરૂણના વાછરડા જેવા છે, અને મરુતોની સાથે છે. હે ઇન્દ્ર, વૃત્રના સંહારક, ધનના એકત્રમાં વિર, મધ્યાહ્નના સોમપાન સમયે આ પાવન સોમ પી અને અમને શક્તિ અને સંપત્તિ આપ. જે રીતે તું આપણા પૂર્વજો પર કૃપાદૃષ્ટિ રાખતો હતો, એ જ રીતે અમારું પણ માર્ગદર્શન કર, અમને ધનની પાર ઉતાર, સારા માર્ગદર્શન આપ, અને વિદ્વાન નેતા બની અમને પાર ઉતાર. હે શક્તિશાળી ઇન્દ્ર, અમને વિશાળ, પ્રકાશમય, નિર્ભય અને શુભ પ્રકાશ તરફ લઈ જા; તારા પ્રાચીન અને મજબૂત હાથોમાં અમને આશ્રય મળે. હે ઇન્દ્ર, અમને શ્રેષ્ઠ રથમાં, ઝડપી ઘોડાઓ અને અનેક ઇનામો સાથે બેસાડ, અમને વિશાળ સંપત્તિ અપાવ, અને દુશ્મન ધનિક અમને પાછળ ન પાડી જાય એ રીતે અમારી રક્ષા કર. મારા પ્રાર્થનાઓને પ્રેરણા આપ, જીવન આપ, અને હું જે લાંબી આયુષ્ય માટે તને કહેું છું તે તું સ્વીકાર, અને અમને દેવતાઓના અસંતોષથી બચાવ. હું દરેક યજ્ઞે તને, રક્ષક અને સહાયક ઇન્દ્રને, સહેલાઈથી પૃથિ પામનાર શક્રને, પુકારું છું; મહાદાની ઇન્દ્ર અમને કલ્યાણ આપે. સર્વજ્ઞ, ઉત્તમ રક્ષા અને દાન આપનારા ઇન્દ્ર અમારે પર કૃપાળુ થાઓ, દ્વેષ દૂર કરો, અમને નિર્ભયતા આપો અને અમને વિરત્વમાં પ્રભુત્વ આપો. એ મહાન અને પૂજ્ય ઇન્દ્રના શુભ મનમાં અને કૃપામાં અમારો વાસ રહે. હે ઇન્દ્ર, તું અમારો દ્વેષ દૂર કર, ભલે તે દૂરથી હોય. તારી તરફ જ સ્રોત, સ્તોત્રો, પ્રાર્થનાઓ અને યજ્ઞસમિધાઓ વહે છે; રથના ધનના સમાન તું અનેક બિંદુઓને એકત્ર કરે છે. કોણ તારી સ્તુતિ કરી શકે? કોણ તને સંતોષી શકે? જ્યારે બધા વિઘ્નોનો વિનાશક, મહાદાની ઇન્દ્ર આગળ વધે છે, ત્યારે તારી શક્તિઓ એક પછી એક દરેકને આગળ વધારી, જૂના ને નવા સાથે બદલે છે. મહાન ઇન્દ્ર, ભયાનક અને વિજયી, પોતાની શક્તિથી આગળ વધી, રાજા તરીકે મનુષ્યોમાં વિકાસ અને ક્ષય બંનેને ઉત્તમ સ્થાન આપે છે. એ જૂના મિત્રોને છોડીને નવા તરફ વધે છે, વર્ષો પાર કરીને, જુદાં જુદાં સ્વરૂપ ધારણ કરે છે, દરેક માટે જુદું સ્વરૂપ ધરાવે છે. તેણે પોતાના વાંછિત ઘોડાઓને રથમાં જોડ્યા છે, અને અહીં તેજથી ઝળકે છે. કોણ દુશ્મનોને સતત પરાજિત કરી શકે? અમે દેવતાઓ સાથે ગૌક્ષેત્રે આવ્યા છીએ; પૃથ્વી વિશાળ અને વિસ્તૃત બની છે. હે બુદ્ધિદાતા બૃહસ્પતિ, અમને ઇનામ આપ અને ઇન્દ્ર, ગાયક માટે માર્ગ દર્શાવ. દરરોજ, ઘરનાં કાળા શત્રુઓ વિનાશ પામે છે; વાછરડાએ દાસ, વસ્નય, વર્ચિન અને શમ્બરાને સંહાર્યા. ઇન્દ્રે પ્રસ્તોકાને દસ રથ, દસ ઘોડા, દસ ઇનામ આપ્યા, અને દિવોદાસા તથા અતિથિગ્વ પાસેથી શમ્બરાનું ધન મેળવ્યું. મને દિવોદાસ પાસેથી દસ ઘોડા, દસ રથ, દસ વસ્ત્રો અને ઘણું અન્ન મળ્યું; દસ સોના પણ મળ્યાં. અથર્વાને દસ બેઠાડાવાળા રથ, સો ગાયો મળ્યાં, અને અશ્વથાએ પાયુને આપ્યું. સારંજયાએ ભરદ્વાજોને મહાન અને સર્વપોષક ધન આપ્યું. હે વનરાજ, તું મજબૂત અંગવાળો, અમારો મિત્ર અને વિજય માટે માર્ગ બની, ગાયો સાથે બંધાયેલો, વિજયી થા અને અમને જીત અપાવ. આકાશ, પૃથ્વી અને વૃક્ષોથી એકત્ર થયેલી શક્તિ, પાણીની તીવ્રતા, ગાયો વડે ઘેરાયેલ, ઇન્દ્રના વજ્ર અને રથને આહુતિ રૂપે સમર્પિત કરે છે. ઇન્દ્રનો વજ્ર મરુતોની આગળ, મીત્રનો બીજ અને વરુણનો નાભિ છે. હે દેવ, આ આહુતિ સ્વીકાર અને અમારી યજ્ઞ માટે રથ સ્વીકાર. તારો શ્વાસ પૃથ્વી અને આકાશ તરફ દોર, તારી ઉપસ્થિતિ જગતના અનેક સ્થળે અનુભવી શકાય. હે ઢોલ, ઇન્દ્ર અને દેવતાઓ સાથે દુશ્મનોને દૂર હંકાર. ઢોલ તું શક્તિથી ગાજ, દુઃખો દૂર કર, દુર્ભાગ્ય હટાવ, તું ઇન્દ્રની મુઠી છે, દુષ્ટો પર પડ. ઊઠ, ઢોલ, અમંગલ સંકેતો હટાવ, વિજયના સંકેતો સાથે ધ્વનિ કર; અમારા રથચાલકો પવન સમાન ઝડપે ચલે, ઇન્દ્ર, અમારા યુદ્ધવીરો વિજય મેળવે. અમે યજ્ઞે યજ્ઞે, ગીતે ગીતે, કુશળતાથી અગ્નિની સ્તુતિ કરીએ છીએ, અમર જાતવેદા, આપણા પ્રિય મિત્ર, જેમ મીત્રાની સ્તુતિ થાય છે. અમે શક્તિશાળી પુત્ર અગ્નિને સેવા કરીએ, જે યજ્ઞ માટે બોલાવાય છે, જે યુદ્ધમાં રક્ષક અને વૃદ્ધિદાતા છે. હે અગ્નિ, તું મહાન, અવિનાશી અને તેજસ્વી છે; તારી જ્યોતિથી તું ઝળકે છે. તારા સતત પ્રકાશથી તું પ્રગટ છે; તારા શુભ દાનથી ચમક. તું મહાદેવતાઓની પૂજા કરે છે, વિદ્યા અને શક્તિથી યજ્ઞ કરે છે; તેમને અમારી મદદ માટે નજીક લાવ, અમને શક્તિ અને ધન આપ. પાણી, પથ્થર અને વન તને પોષે છે, તું અમર બીજ છે. તું જોરથી પ્રગટ થાય છે અને પૃથ્વી પર મનુષ્યોમાં જન્મે છે. તું આકાશ અને પૃથ્વી બંનેને પ્રકાશથી ભરે છે, ધૂમ્રવર્ણે આકાશમાં ગમે છે; તારી તરંગોથી અંધકાર પારખી લે છે, તું પીળો વાછરડો છે. અગ્ને, તારી મહાન જ્વાળાથી, તેજથી અમને પ્રકાશિત કર; ભરદ્વાજ દ્વારા પ્રગટ, યુવાન અગ્નિ, અમને તેજ આપ, પ્રકાશ આપ. તું સર્વગૃહનો સ્વામી છે, અમને રક્ષા કર, યુવાન અગ્નિ, સો દુઃખોથી બચાવ, દાન આપનાર અને સ્તુતિ કરનારને સો શિયાળો આપ. અદ્ભુત મદદથી, ધનદાતા, અમને દાન આપવાની પ્રેરણા આપ; તું અમારે માટે ધનના રથચાલક છે, અમને સુરક્ષિત સ્થળે abundance તરફ લઈ જા. અમારા સંતાન અને વંશજોને તારી નિર્વિકાર અને અખૂટ માર્ગદર્શનથી સુરક્ષિત રાખ; અગ્નિ, અમને દૈવી ક્રોધ અને પાપીઓના દોષથી બચાવ. મિત્રો, આવો, દૂધથી ભરપુર ગાય પાસે નવા ગીત સાથે જાઓ; તેને મુક્ત કરો, તેને બંધન ન આપો. આ રીતે, ઋગ્વેદના આ પવિત્ર મંત્રોમાં સોમ, ઇન્દ્ર અને અગ્નિની મહિમા, તેમના દાન, રક્ષા, વિજય અને પ્રકાશના વર્ણન દ્વારા જીવનના સર્વાંગી વિકાસ અને કલ્યાણની પ્રાર્થના થતી રહે છે.