ઇન્દ્રની મહિમા અને વિજયોની આ કથા છે, જે ઋગ્વેદના પવિત્ર મંત્રોમાં વર્ણવાઈ છે. એક વખત ઇન્દ્રએ પોતાની પ્રસિદ્ધ શક્તિથી વરશિખાના અવશેષોને વિધ્વંસ કર્યા. જ્યારે તેમના વજ્ર પ્રહારથી ભયંકર ધ્વનિ થયો, ત્યારે ઇન્દ્રે દૂરના ભાગને પણ ફાડી નાંખ્યો. વરશિખાના બચેલા શત્રુઓ પાછા ફરતા અને વિરોધ કરતા હતા, ત્યારે ઇન્દ્રે હરિયૂપિયા ખાતે વૃચીવન્ત માટે યુદ્ધ કરતાં, ભયથી તેમના મુખ્ય ભાગને પણ ધરાશાયી કર્યા. યવ્યાવત ખાતે ત્રણસો શસ્ત્રધારી વૃચીવન્તો, પ્રસિદ્ધિ માટે ભેગા થયા હતા. તેઓ ઇન્દ્રના તીક્ષ્ણ બાણથી પડ્યા, તેમના પાત્રો તૂટી ગયા અને તેઓ શાંતિ પામ્યા. જેની લાલચોખી, ઉત્તમ દુધ આપતી ગાયો અંદર અશાંત ફરતી હતી, એ ઇન્દ્રે શ્રીન્જય માટે તુર્વશને અને વૃચીવન્ત માટે દૈવવાતની લાલસા રાખી આપી દીધા. મને generous રાજાએ, દક્ષિણના પર્થવાઓના દાનરૂપે, બે વાર વીસ રથયોધ્ધાઓ સાથે ગાયો અને વધુઓ આપી. પાછા ફરતા અને વિરોધ કરતા એ વ્યક્તિએ પણ આપ્યું—આ દક્ષિણનો ભાગ હતો. પછી ગાયો શુભતા લઈને આવી; તેઓ વાછરડાઓ સાથે વાછરડાવાળામાં વસે અને અમારા માટે રંભે. તેઓ અનેક રૂપે ફળદાયી થાય અને દરેક પ્રભાતે ઇન્દ્ર માટે પૂરતું દુધ આપે. ઇન્દ્ર યજમાન અને દાનશીલને સતત ધન આપે છે, પોતાનું કંઈયું અટકાવતો નથી; વારંવાર તે ભગવાનપ્રિય ખજાનો યજમાનના અખંડ ભંડારમાં મૂકે છે. આ ગાયો ગુમ થતી નથી, ચોર તેમનુ નુકસાન કરી શકતો નથી, દુશ્મન પણ તેમનો વશ કરી શકતો નથી. ભગવાનની પૂજા અને દાન પણ ગાયોથી થાય છે, અને પશુઓનો માલિક પણ તેમની સાથે સમૃદ્ધ બને છે. નજીક કે દૂરનો કોઈ પણ શિકારી તેમને પહોંચી શકતો નથી, ફાંદો ગોઠવનારના હાથમાં પણ આવતી નથી; તેઓ વિશાળ ફરે છે, નિર્ભયપણે યજમાનની ગાયો સ્વતંત્ર ભમતી રહે છે. ગાયો એ સમૃદ્ધિ છે, ગાયો મારા માટે ઇન્દ્ર છે; ગાયો સોમનો પહેલો ભાગ છે. હે લોકો, આ ગાયો ઇન્દ્ર છે—હું મન અને હૃદયથી ઇન્દ્રની ઇચ્છા રાખું છું. ગાયો, તમે દુર્બળને પણ પોષો છો, અનાકર્ષકને સુંદર બનાવો છો, ઘરને શુભ બનાવો છો, તમારો અવાજ શુભ છે, અને તમારી કીર્તિ સભામાં પ્રસિદ્ધ છે. સantanાન વાછરડીઓથી ભરપૂર, ગાઢ ચરાણ પર ચરે છે, શુદ્ધ જળ પીવે છે, અને સારી રીતે ચારે છે—કોઈ ચોર કે દુશ્મન તમારે શાસન ન કરે અને તમે રુદ્રના શસ્ત્રથી બચો. ગાયો વચ્ચે આ અર્પણ સ્વીકારો, તેમના વચ્ચે પૂછપરછ થાઓ, વાછરડા અને ગાયોની શક્તિમાં, હે ઇન્દ્ર, તું રહો. માણસોએ મિત્રતા માટે ઇન્દ્રને પસંદ કર્યો છે—મહાન, અમારા કલ્યાણ માટે આવનાર, અમામાં આનંદ મેળવનાર; કારણ કે તે મહાદાતા છે, વજ્રધારી છે—મહાન સહાય માટે તેની પૂજા કરો. જેના હાથમાં પુરુષાર્થ માટે સોનાની રથ છે, મજબૂત લગામ અને હાથ છે, શક્તિશાળી ઘોડાઓ જોડાયેલા છે. ઇન્દ્રના પગ તેજ માટે આતુર છે; વજ્રધારી, શક્તિશાળી, કુશળ છે; સુગંધિત વસ્ત્ર પહેરેલા, દર્શનને આનંદદાયક, હે સુવર્ણમય, તું મનુષ્યોનો નેતા બન્યો છે. એ સોમ, સર્વોત્કૃષ્ટ રીતે મિશ્રિત, પિરસાય છે; તેમાં ભોજન તૈયાર થાય છે, ધાન્ય હાજર છે; ઇન્દ્રની સ્તુતિમાં પુરુષો, કવિઓ, દેવપ્રેરિત ભજન ગાય છે. હે શક્તિશાળી, તારી મહિમાનું અંત નથી; તારી મહત્તા આકાશ અને પૃથ્વીથી પણ વધી ગઈ છે; સૂર્ય તેમને ભરી દે છે, ઝડપથી ચાલે છે, જેમ નેતા સૈન્યને જળમાં એકત્ર કરે છે. આવો ઇન્દ્ર છે—સહજપણે બોલાવાય છે, વખાણાય છે કે અવખ્યાત, પીળા દાઢીધારી, મહાન; એવો જન્મેલો, બળમાં અદ્વિતીય, અનેક દુશ્મનોનો સંહારક અને દસ્યુઓને નીચે પાડનાર. તે સતત શક્તિમાં વૃદ્ધિ પામે છે; એકલો, અક્ષય, ધન વિતરે છે; ઇન્દ્રે આકાશ અને પૃથ્વી પર પોતાનું સામ્રાજ્ય વિસ્તૃત કર્યું, બંને વિશ્વનો અર્ધો ભાગ પોતાના માટે લીધો. હું તેની મહાન અધિપતિને વિચારું છું—જે તે ધારે છે, તેને કોઈ ઘટાડતો નથી; રોજ સૂર્ય દેખાય છે, નિવાસસ્થાન વિશાળ છે, વિદ્વાન એ બધું સ્થાપે છે. આજે પણ, હે ઇન્દ્ર, તું જળો માટે માર્ગ બનાવ્યો, જ્યારે તું તેમને મુક્ત કર્યા; પર્વતો ભોજન પર બેઠેલા જેવા સ્થિર રહ્યા નહિં; હે વિદ્વાન, તું સ્થિર પ્રદેશો ખોલી નાખ્યા. ખરેખર, તારા જેવો બીજો દેવ નથી, ન કોઈ મનુષ્ય તારા કરતા મહાન છે; તું જળમાં પડેલા સર્પનો સંહાર કર્યો, તું જળોને મુક્ત કરી દરિયા સુધી વહાવ્યા. હે ઇન્દ્ર, તું જળોને વિભાજિત કર્યા, અવરોધો દૂર કર્યા, પર્વતની સ્થિરતા તોડી નાખી; તું ચાલતા લોકોનો રાજા બન્યો, સૂર્ય, આકાશ અને ઉષાને જન્મ આપ્યો. હે ઇન્દ્ર, તું એકલો, ધનનો સ્વામી, સમૃદ્ધિનો માલિક બન્યો; તું લોકોને તારા બંને હાથમાં રાખ્યો. સંતાન, જળ, પુત્ર અને સૂર્યમાં, લોકો વિવિધ શબ્દો ઉચ્ચારે છે. હે ઇન્દ્ર, તારી શક્તિથી પૃથ્વી પર બધું—even અચળ પણ—કંપે છે; ક્ષેત્રો, આકાશ-પૃથ્વી, પર્વતો-વન—all that is firm—તારા જન્મથી ડરે છે. કુત્સ સાથે, હે ઇન્દ્ર, તું શુષ્ણ અને કુયવ સામે ગાયો માટે યુદ્ધ કર્યું; દસ પેઢી સુધી તું સૂર્યના ખજાનાને વિભાજિત કર્યું અને ચોરોના કિલ્લાઓ તોડી નાખ્યા. શંભરાના અનેક દુર્ગો તું નષ્ટ કર્યા, દસ્યુઓના અજય કિલ્લાઓ તોડી નાખ્યા; તારી શક્તિથી તું દિવોદાસ અને ભરદ્વાજા માટે ધન લાવ્યો. હે સત્યશક્તિશાળી, મહાયુદ્ધ માટે તારો રથ ચઢો, ભયાનક શક્તિના ઇન્દ્ર; નવી સમૃદ્ધિ સાથે અમારી સહાય માટે આવો, અને અમારા સ્તુતિઓ લોકોમાં પ્રસિદ્ધ કરો. મહાન, શક્તિશાળી, વીર્યવાન, વજ્રધારી, વિરપ્શિન માટે હું નવા, મનભાવન શબ્દો રચું છું, આ પ્રાચીનને માટે. તે, પ્રશંસિત, સૂર્ય સાથે, વિદ્વાન માતા સાથે, પર્વતને ફાડી નાખ્યો; પોતાના ગીતોથી આનંદિત થઈ, ગાયો માટે નિવાસ ખોલ્યા. તે, હંમેશા અગ્નિ અને ગીતોથી વિજયી, માપ જાણનારા સાથે અનેક કાર્યો કર્યા; મિત્રોની સાથે કિલ્લા તોડનાર, વિદ્વાન, વિદ્વાનો સાથે મજબૂત કિલ્લા તોડી નાખ્યા. વીરોની ટોળીઓ સાથે, હે મનુષ્યોમાં વૃષભ, ગાયક પાસે મહાન ઇનામ અને શક્તિ સાથે આવો; ગીતપ્રેમી, શુભતાની માટે આવો. પોતાની દ્રઢતા અને શક્તિથી, ઇન્દ્રે દક્ષિણ તરફના દુશ્મનોને હાંકી કાઢ્યા; તેઓ રોજ-રોજ અખંડ ધન શોધતા, થાક્યા વિના પ્રયત્ન કરતા. હે ઇન્દ્ર, શક્તિશાળી, અમને એ શક્તિ આપો, વાંછિત દાન આપનાર, ઉદાર; જે ઘોડાવાળું ધનવાન છે, પોતાના ઘોડાઓથી વિજય પ્રાપ્ત કરે છે, તે યુદ્ધમાં દુશ્મનોને જીતે. તારા માટે, હે ઇન્દ્ર, લોકો ઇનામ માટે સ્પર્ધામાં મદદ માટે બોલાવે છે; તું વિદ્વાનો સાથે પાણિઓને વિખેરી નાખે છે, અને તારી સહાયથી, ઝડપી, ઇનામ જીતે છે. હે ઇન્દ્ર, તું બંને દુશ્મનો, દસ્યુ અને વૃત્ર, અને મહાન પુરુષોને પણ સંહાર્યો; તું તીક્ષ્ણ શસ્ત્રોથી દુશ્મનોને માર્યો, અને યુદ્ધમાં શ્રેષ્ઠ પુરુષોને જુએ છે. હે ઇન્દ્ર, તું અમારું અને અમારા વંશનું કલ્યાણ કરો, સહાય કરો; આમ, અમે તારી મહત્તાના આશ્રયમાં, ગૌધનથી સમૃદ્ધ, સર્વોચ્ચ સ્વર્ગમાં વસીએ. હે ઇન્દ્ર, તારા માટે અનેક ગીતો ભેગા થયા છે, અનેક વિચારો તારી પાસે આવે છે, હે મહાન; પ્રાચીન અને વર્તમાન, ઋષિઓની સ્તુતિઓ તારી પ્રશંસા માટે હંમેશા સ્પર્ધા કરે છે. આ રીતે, ઋગ્વેદના મંત્રો દ્વારા ઇન્દ્રની મહિમા, શક્તિ, દાનશીલતા અને ગાયોનું મહત્વ ઉજાગર થાય છે—જેમાં ભગવાનની કૃપા, યજમાનની સમૃદ્ધિ અને સમગ્ર જગતની કલ્યાણકામના છલકે છે.