પુરાતન ઋષિઓ અને જ્ઞાનીજનોએ અગ્નિને, અથર્વન જેવી રીતે, કાળી લાકડીઓમાંથી અરણીઓ વડે ઉત્પન્ન કર્યો હતો. તેઓ અગ્નિને ઉર્જા અને જ્ઞાનથી પ્રગટાવતા, દેવતાઓના અનુગ્રહ અને સર્વાંગી સુખ-સમૃદ્ધિ માટે તેને પ્રગટાવતા. અગ્નિ અમર દેવતાઓના સાનિધ્યમાં, સત્યના આધાર તરીકે, યજ્ઞમાં સ્પર્શ કરે છે. અમે, ગૃહપતિઓ, તને મહાન ગણીએ છીએ, તારી તેજસ્વી શક્તિથી અમારા ઘરનાં અગ્નિઓ સદાય અડગ રહે અને તું અમને સર્વત્ર રક્ષે. હે અગ્નિ, તું બધા યજ્ઞોમાં હોતા તરીકે નિમાયેલો છે, માનવોમાં અને દેવોમાં સર્વત્ર માન્ય છે. તારી મનોહર જિહ્વાઓ દ્વારા યજ્ઞમાં મહાનતાથી પૂજા થાય છે; તું દેવતાઓને અહીં લાવી, તેમનું સન્માન કરે છે. હે જ્ઞાની, તને યજ્ઞના માર્ગો અને દેવલોક સુધી પહોંચવાના રસ્તાઓ સીધા જ ખબર છે. ભરત વંશે પણ, સફળતા ઈચ્છીને, ઘોડાઓ સાથે તારી પૂજા કરી હતી; તેણે તને યજ્ઞમાં આહ્વાન કર્યો. તુજથી, અગ્નિ, દેવોદાસા, જે સોમ પિવે છે, અને ભરદ્વાજ, જે સેવા કરે છે, તેમને અનેક અમૂલ્ય દાન મળે છે. હે અમર દૂત, તું ગાયકના શુભ સ્તુતિ સાંભળીને દૈવી સમુદાયને અહીં લાવે છે. મોર્ટલ્સ તને સ્વરાજ્ય તત્વ રૂપે દેવોના અનુગ્રહ માટે બોલાવે છે અને યજ્ઞોમાં દેવ તરીકે તારી પૂજા કરે છે. હે દાનશીલ, તારી દેખાતી મૂર્તિ અને ઈચ્છા બધા દેવો આનંદથી સ્વીકાર કરે છે. મનુએ તને હોતા તરીકે નિમાવ્યો, જ્ઞાનમાં નિપુણ અગ્નિ, તું સ્વર્ગના કુળોની પૂજા કર. હે અગ્નિ, પ્રસન્નતાપૂર્વક આવ, અર્પણ સ્વીકાર અને પવિત્ર કુશ પર હોતા તરીકે બેસ. અમે તને ઘી અને સમિદ્ધિથી પોષીએ છીએ, ઓ અંગિરસ, તું તેજથી ઝગમગાવ, ઓ સૌથી યુવાન. હે દેવ, તું અમને વિશાળ યશ અને મહાન બળ આપે છે. અથર્વને તને કમળમાંથી, સર્વ સૃષ્ટિના શિર્ષથી ઉત્પન્ન કર્યો. દધ્યંચ ઋષિ, અથર્વનપુત્રે, તને જાગૃત કર્યો—તુજથી વૃત્રનો વિનાશ થયો, દુર્ગમ કિલ્લાઓ તૂટ્યા. પથ્યા ઋષિએ પણ તને જાગૃત કર્યો, દુશ્મનોના વિનાશમાં તું પરાક્રમી અને યુદ્ધમાં ધન-વિજયી છે. હે અગ્નિ, આવ, હું તને વિવિધ વચનો કહું છું; અમે આ અર્પણોથી તને વધુ બળવાન બનાવીશું. જે સ્થળે તારો મન અને શ્રેષ્ઠ કુશળતા સ્થિર થાય છે, ત્યાં તું તારો નિવાસ સ્થાપે છે. હે દાતા, તારા કોઈ કાર્ય નિષ્ફળ ગયું નથી; તેથી અમને તારો અનુગ્રહ પ્રાપ્ત થાય. અગ્નિ, ભরত વંશમાં તું આવતા, વૃત્રનો વિનાશક, અનેક રીતે જ્ઞાની, દેવોદાસાનો સાચો સ્વામી છે. તું તારી મહાનતાથી પૃથ્વી પરના બધા ધન-સંપત્તિને પછાડી દે છે, અપરાજિત રહીને વિજય મેળવે છે. અગ્નિ, તું પ્રાચીન હોવા છતાં હંમેશા નવાં રૂપે, એકતાથી ઝગમગતો, તારી મહાન તેજસ્વિતા સાથે પ્રસરી ગયો છે. મિત્રો, અગ્નિ બહાદુરને યજ્ઞ અને સ્તુતિ અર્પણ કરો; જ્ઞાની અગ્નિ માટે ગીતો ગાવો. કારણ કે, માનવ પેઢી દર પેઢી, જે યજ્ઞમાં પૂજારી તરીકે બેસે છે, તે અગ્નિ જ છે—વિચારશીલ, દૂત અને અર્પણ લેનારો. પવિત્રમન અદિત્ય રાજાઓ અને મરુતોની મંડળી—હે અગ્નિ, બંને લોકને અહીં બોલાવ. તારી દૃષ્ટિ તેજસ્વી છે, તે માનવો માટે કલ્યાણ શોધે છે, તું બળ અને અમરતાનો પુત્ર છે. તારી ઈચ્છા વડે, સારા સ્તુતિ સાથે પ્રયત્નશીલ માનવ, આજે દાનમાં શ્રેષ્ઠ બની શકે—હે અગ્નિ, તું દેવો દ્વારા શોભાયમાન છે. તારી સહાયથી, હે અગ્નિ, સમૃદ્ધિ ઈચ્છનારાઓ બધા સંકટો પાર કરે છે, દુશ્મનોને પરાજિત કરે છે. તારી તીખી જ્વાળાથી, બધાં અવરોધો દૂર કર, અમારે માટે ધન-સંપત્તિ જીત. હે જાતવેદસ, અમને પરાક્રમી ધન આપ, માનવોમાં જ્ઞાની, દુષ્ટોનો વિનાશ કર. તું અમને દુ:ખ અને અપશુકથી બચાવ, હે પ્રાર્થનાનો જાણકાર, અમને રક્ષા કર. જે કોઈ માનવોમાં, દૂરથી અમને હાનિ પહોંચાડવા ઈચ્છે છે, હે અગ્નિ, એવા સંકટથી અમને બચાવ. હે દેવ, તારી જિહ્વાથી એ દુષ્કર્મીને દૂર હાંકો, જે અમને હાનિ પહોંચાડવા ઈચ્છે છે. ભરદ્વાજને વિશાળ રક્ષા અને શ્રેષ્ઠ ધન આપ, હે અગ્નિ. તારી પ્રખર બુદ્ધિથી, તું ધનદાતા માટે દુશ્મનોનો વિનાશ કર, પ્રગટ અને પ્રાર્થિત થતા તેજથી ઝગમગે છે. માતાના ગર્ભમાં, પિતાના પિતા, ઝગમગતો, સતત, સત્યના સ્ત્રોતે બેસે છે. હે જાતવેદસ, સંતાનથી સમૃદ્ધ પ્રાર્થના અમને આપ, હે મનુષ્યોમાં જ્ઞાની, અગ્નિ, તું આકાશમાં પ્રગટે છે. તારી દિવ્ય, શક્તિશાળી અને તેજસ્વી મૂર્તિને, હે અગ્નિ, અમે અમારા ગીતો અર્પણ કરીએ છીએ.