સર્વોચ્ચ સ્વર્ગમાં જન્મેલા અગ્નિ દેવ, વ્રતોના પાલક અને નિયમોના રક્ષક હતા. વૈશ્વાનર, જેની બુદ્ધિ અદ્દભુત હતી, એ મધ્યાકાશને માપી લીધું અને પોતાની મહાનતાથી શિખરે સ્પર્શ કર્યો હતો. મિત્ર દેવે, જે અદ્ભુત છે, સ્વર્ગ અને પૃથ્વીને અલગ-અલગ સ્થિર કર્યા; પોતાની તેજસ્વી કિરણોથી અંદર પ્રકાશ ફેલાવ્યો. વૈશ્વાનરે પડદાઓને ચામડા જેવી રીતે લપેટી લીધા અને બધી શક્તિ પોતાના હાથમાં લીધી. પાણીની ગોદમાં, શક્તિશાળી દેવતાઓએ પ્રજાના રાજાને પકડી લીધો અને યજ્ઞના ગાયક પાસે ઉભા રહ્યા. દુત માતરીશ્વાને અગ્નિ, વૈશ્વાનરને, દૂરથી વિવસ્વત માટે લાવ્યો. દરેક યુગમાં, અગ્નિ, જે તમારી સ્તુતિ કરે છે, તેમને ધન અને નવી કીર્તિ આપો. શુદ્ધિકર્તા રાજા, નિષ્કલંક અને અજરૂ, તમારી શક્તિથી દુશ્મનોને વૃક્ષ કાપનારની જેમ નષ્ટ કરો. અગ્નિ, અમને દાતાઓમાં અક્ષય સત્તા અને અવિનાશી પરાક્રમ આપો. વૈશ્વાનર, તમારી સહાયથી અમને હજારો ગણી વિજય અને સમૃદ્ધિ પ્રાપ્ત થાય. નિર્દોષ રક્ષકો સાથે, ત્રણ પ્રકારના યજ્ઞસ્થાન પર બેઠેલા અગ્નિ, અમારા ધનની રક્ષા કરો. દુશ્મનોની શક્તિ દૂર કરો અને અમને બચાવો, વૈશ્વાનર, સ્તુતિ પામનાર. દિવસ અને રાત, અંધકાર અને પ્રકાશ, પોતાના માર્ગે ફરતા રહે છે. વૈશ્વાનર અગ્નિ, રાજા સમાન જન્મે છે અને પોતાના પ્રકાશથી અંધકારને પાર કરે છે. હું એ તંતુ, એ વણાટ, કે કયા કુશળ લોકો એ સભામાં વણે છે, એ જાણતો નથી. અહીં કોણનો પુત્ર આ શબ્દો બોલે છે? કોણ ઉપરથી, કોણ નીચે, પોતાના પિતા સાથે બોલે છે? જો કોઈ એ તંતુ અને વણાટ જાણે છે, તો એ સાચા શબ્દો બોલે છે. જે આ જાણે છે, અમરત્વના રક્ષક, એ જુદો જુદો જોવે છે અને મુક્તપણે ફરતો રહે છે. આ પહેલો હોતાર છે, એ મરતોમાં અમર પ્રકાશ જુએ છે. એ જન્મે છે, દૃઢપણે સ્થિર થાય છે, અમર છે અને પોતે જ વધે છે. પ્રકાશ દૃષ્ટિ માટે સ્થિર કરવામાં આવે છે; મન સૌથી ઝડપી છે અને અંદર દોડે છે. બધા દેવતાઓ એક મન અને બુદ્ધિથી એક મહાન સંકલ્પ તરફ જાય છે. મારા કાન ફાટી જાય છે, આંખો જુએ છે; આ પ્રકાશ મારા હૃદયમાં છે. મન દૂર દૂર દોડે છે—હું શું કહું, હવે શું વિચારો? બધા દેવતાઓ, ડરથી, અંધકારમાં ઉભા રહીને, અગ્નિ, તમને નમન કરે છે. વૈશ્વાનર, અમર, અમને રક્ષા કરો; અમને રક્ષા કરો, અમર. યજ્ઞ અને વિધિમાં, સ્વર્ગિક, સુખદાયક અને વખાણાયેલ અગ્નિને બોલાવો. જાતવેદા, જે યજ્ઞને યોગ્ય બનાવે છે, તેને સ્તુતિથી બોલાવો. એ તેજસ્વી, શ્રેષ્ઠ હોતાર, માનવો દ્વારા અગ્નિથી પ્રગટાવવામાં આવે છે અને પ્રશંસા પામે છે. ભક્તિથી વહેતા ભજન, શુદ્ધ ઘી જેવી રીતે, તેના તરફ વહે છે. જે અગ્નિને બુદ્ધિપૂર્વક સ્તુતિ આપે છે, એ લોકમાં કીર્તિ મેળવે છે. તેજસ્વી સહાય અને પ્રકાશથી એ ગૌ-ધનની વિજય પ્રાપ્ત કરે છે. જે જન્મે છે અને વિશાળ જગતને ભરપૂર કરે છે, એ પોતાના તેજથી દૂરથી પણ દેખાય છે—even અંધકારમય માર્ગ પર. પછી, ઘણા વિચારો સાથે, શુદ્ધ અગ્નિ તરંગ ઉપરથી પોતાની જ્યોતિથી દેખાય છે. હવે, અગ્નિ, અમને અદ્ભુત ધન, ઘણી સહાય અને દાતાઓને ધન આપો. જે દાન, કીર્તિ અને પરાક્રમમાં શ્રેષ્ઠ છે, તેઓ લોકોમાં પ્રખ્યાત થાય. અમારો યજ્ઞ શુભ બનાવો, અગ્નિ, બેસી અભિષેક સ્વીકારો. ભરદ્વાજોમાં તમે સ્તુતિ સ્થાપી છે અને અમને ધન પ્રાપ્ત કરવામાં સહાય કરી છે. દ્વેષ દૂર કરો, અમારો ઉન્નતિ કરો; અમને શતગુણ પરાક્રમથી આનંદ આપો. હોતારના પ્રેરણાથી, અગ્નિ, શ્રેષ્ઠ યજ્ઞ સ્વીકારો; મારુતોની સ્તુતિ અટકવી ન જોઈએ. મિત્ર, વરુણ, અશ્વિની, દ્યૌ અને પૃથ્વી, આપણા યજ્ઞ તરફ હોતાર બનીને વળે. તમે શ્રેષ્ઠ હોતાર છો, માનવોમાં ક્યારેય નિષ્ફળ થતા નથી. તમારી તેજસ્વી જીભથી, અગ્નિ, આવો અને યજ્ઞ કરો. પ્રેરિત પ્રાર્થના તમને શોધે છે, કારણ કે તમે યોગ્ય છો; ગાયક દેવતાઓને સ્તુતિ કરવા માટે તમને બોલાવે છે. અંગિરસોમાં સૌથી જાગૃત, જ્યારે ઋષિ, મધુર અવાજે, યજ્ઞ સમયે ઊંચે બોલે છે. અગ્નિ, સર્વજ્ઞ, તેજસ્વી, ઝળહળી ઉઠે છે. દ્યૌ અને પૃથ્વીના વિશાળ વિસ્તારમાં યજ્ઞ કરો. માણસો શ્રદ્ધાથી પસંદ કરેલી અર્પણીઓ આપે છે, અને પાંચ જાતિના લોકો શ્રેષ્ઠ માર્ગદર્શકની પાસે આવે છે. જ્યારે હું શ્રદ્ધાથી અગ્નિ માટે કુશ ગોઠવું છું, ઘીથી ભરેલી ચમચી અને સુંદર ભજન ગાઉં છું—ત્યારે ગૃહ જમીન પર સ્થિર થાય છે, યજ્ઞ સ્થિર થાય છે, જેમ આંખ સૂર્ય પર સ્થિર હોય છે. પ્રાચીન ક્રમના હોતાર, અગ્નિ, દયાળુ બનો; દેવતાઓ અને અગ્નિ સાથે પ્રગટો. બળના પુત્ર, અમને ધન આપો; દુ:ખોના સમૂહને પાર કરવા દો. મધ્યમાં, હોતાર તરીકે, ગૃહમાં, કુશ પર, અગ્નિ, તમે દ્યૌ-પૃથ્વીને યજ્ઞ માટે પ્રેરો છો. બળના પુત્ર, સત્યનિષ્ઠ, દૂરથી પ્રસરીને, સૂર્યની જેમ જ્યોતિ ફેલાવો છો. જેમાં, સર્વજ્ઞ, દેવતાઓ વસે છે—રાજા, જાણે સ્વર્ગ હાજર હોય. ત્રણ બેઠકો ધરાવનારો, સૂર્યપ્રકાશની જેમ વિસ્તરે છે, અને માનવોની ભેટ સ્વીકારી લે છે. એ સૌથી શક્તિશાળી છે, જેની ઉર્જા જંગલને વિજય કરે છે; થાક ન માનતો પ્રેરક માર્ગ પર તેજ આપે છે. છેતરપિંડી વગર, ઝડપી, બધું જુએ છે; અમર, અપ્રતિરોધ્ય, વનસ્પતિમાં વસે છે. અગ્નિ, અમારા લોકો માટે, બીજાઓ સાથે નહીં, ગૃહમાં સ્તુતિ પામો, સર્વજ્ઞ. દુશ્મનને દમન કરો, ઈચ્છાથી વિજય મેળવો, પિતાની જેમ જ્યોતિથી યજ્ઞ કરો. પછી, તેની કિરણો ભટકે છે, જ્યારે એ પૃથ્વી પાછળ જાય છે, જે પણ શિલ્પી વ્યર્થ બનાવે છે. અચાનક, તેનો પ્રવાહ, તીક્ષ્ણ, ઝડપી દોડે છે; દેવું વસૂલનારની જેમ, એ રણ પાર કરે છે. તેથી, અગ્નિ, હંમેશા હાજર રહો, બધા અગ્નિ સાથે પ્રગટો. તમે ધન આપો, દુ:ખ દૂર કરો; શત સહાયથી પરાક્રમી સંતાનોમાં આનંદ કરો. હે શુભ અગ્નિ, તમારી પાસેથી સર્વ સુખ મળે છે, જેમ વૃક્ષમાંથી પક્ષીઓ ઉડે છે. ધન અને શક્તિ દુશ્મન સામેની સ્પર્ધામાં સહેજે મળે છે, જેમ વરસાદ અને નદીઓ વહે છે. તમે ભાગા સમાન, અમને ધન આપો છો; અજોડ તેજથી ધન વહેંચો છો. અગ્નિ, તમે મિત્ર સમાન, મહાન નિયમના સંરક્ષક, પુષ્કળ શુભ આપો છો. એ સત્ય સ્વામી, શક્તિથી દુશ્મનને હરાવે છે; અગ્નિ, ઋષિ કંજુષમાંથી પરાક્રમ લાવે છે. જેને તમે, જ્ઞાની, સત્યથી જન્મેલા, ધનથી સહારો આપો છો, એ જલપુત્રો સાથે સમૃદ્ધ બને છે. જે વ્યક્તિ, સ્તુતિ, યજ્ઞ, ભજનથી તમારી પાસે આશ્રય લે છે, એ સર્વ સમૃદ્ધિ મેળવે છે, ધનનો સ્વામી બને છે. આ આશીર્વાદો, અગ્નિ, બળના પુત્ર, તમે માણસોને કીર્તિ અને પરાક્રમ માટે આપો છો. તમારી શક્તિથી, તમે ગૌ-સંપત્તિ વધારો છો, વંશ વૃદ્ધિ કરો છો, અને ઉત્સુકને ધન આપો છો. અમે પ્રાર્થના કરીએ છીએ, બળના પુત્ર, અમને છોડશો નહીં; સંતાન, સંતતિ અને ધન આપો. તમામ સ્તુતિથી પૂર્ણતા પ્રાપ્ત કરીએ; શત સહાયથી પરાક્રમી સંતાનોમાં આનંદ કરીએ. મૃત્યુ, જે ભક્તિપૂર્વક પ્રાર્થનાઓથી તમારી કૃપા માંગે છે, એ તેજસ્વી બનીને પ્રાચીન ધન મેળવે છે. અગ્નિ ખરેખર જ્ઞાની છે, સૌથી કુશળ છે, દ્રષ્ટા છે; માનવો યજ્ઞોમાં અગ્નિને હોતાર તરીકે વખાણે છે. આ રીતે, અદ્ભુત અગ્નિ દેવ, વૈશ્વાનર, પોતાના તેજ, ધર્મ અને દયાથી જગતને પ્રકાશિત કરે છે, દેવતાઓ અને માનવોને ધન, પરાક્રમ અને કલ્યાણ આપે છે.