પૃથ્વી પર જ્યારે પાર્જન્ય ગર્જના કરે છે, વીજળી ચમકાવે છે અને દુષ્ટોને દંડ આપે છે, ત્યારે ધરતી પર રહેનાર દરેક જીવમાં આનંદ છવાઈ જાય છે. પાર્જન્ય વરસાદ વરસાવે છે, વીજળીના શસ્ત્રને પકડે છે, ખેતરોને હલાવે છે અને દૂર સુધી પહોંચે છે; એ ખોરાક માટે છોડોને ઉત્પન્ન કરે છે—એ લોકોમાં કઈ બોધ આપી છે? પર્વતો વચ્ચે પૃથ્વી શક્તિશાળી બની છે, નાનાં અને મહાન બધાને ધારણ કરે છે; પોતાની મહિમાથી એ વિશાળને પણ જીતે છે, મહાનતામાં વિજયી બને છે. પૃથ્વી માટે સ્તુતિના ગીતો ગુંજે છે, જેમ ઘોડા પુરસ્કાર માટે હિંમતથી દોડે છે, તેમ ભક્તો તેની કૃપા મેળવવા પ્રયત્ન કરે છે. પૃથ્વી પર ઊભેલા દૃઢ વૃક્ષોને પણ એના શક્તિથી તોડી નાખે છે, જ્યારે વાદળમાંથી વીજળી વરસે છે, અને વરસાદ ધરીને જમીન પર વરસે છે. હવે મહાન સ્તુતિ પ્રસિદ્ધ વરુણ દેવને અર્પિત થાય છે—જે પૃથ્વીને ચામડીની જેમ ખેંચી, સૂર્ય માટે વિસ્તૃત કરે છે. વરુણે જંગલોમાં મધ્યાકાશ ફેલાવ્યું, ઝડપી ચાલનારા માટે શક્તિ આપી, ગાયોમાં દુધ અને હૃદયોમાં જ્ઞાન રાખ્યું; પાણીમાં અગ્નિ, આકાશમાં સૂર્ય અને સોમમાં વીજળી સ્થાપી. વરુણે પૃથ્વી અને આકાશ વચ્ચે નીચા વાદળને મોકલ્યા, અને રાજા તરીકે વરસાદને અનાજની જેમ ધરતી પર વહેંચી દીધો. જ્યારે વરુણ દુધ વહેવા આદેશ આપે છે ત્યારે એ પૃથ્વી, વિશાળ જમીન અને આકાશને ઉંચું કરે છે; વાદળ સાથે પર્વતો પણ મહાન અને વિજયી બનીને ઊભા થાય છે. આ પ્રસિદ્ધ અસુર વરુણનું મહાન માયાજાળ હવે હું વર્ણવું છું—મધ્યાકાશમાં માપપૂર્વક ઊભા રહી, તેણે પૃથ્વી સૂર્યથી ઘેરી લીધી છે. આ વિદ્વાન દેવનું મહાન ચમત્કાર કોઈએ હરાવ્યું નથી; નદીઓ એક થઈને એક મહાસાગરમાં પોતાનું પાણી ભરે છે. આર્યમન, વરુણ, મીત્ર, મિત્ર, ભાઈ કે વરુણના આશ્રય—જોઈએ કે કોઈ પણ હો, અમે જે ભૂલ કરી હોય તેનો સ્વીકાર કરીએ છીએ. ભલે છેતરપિંડીથી, દુશ્મન તરીકે, અંધકારમાં, સત્યમાં કે અજ્ઞાનતામાં—જે પણ દોષ થયાં હોય, દેવો, એ બધાં દોષો છૂટીને, અમે તમારા પ્રિય બનીએ, વરુણ. ઇન્દ્ર અને અગ્નિ, તમે બંને મરતાંને સ્પર્ધામાં સહાય આપો છો; તમારું તેજ પણ દૃઢને તોડી શકે છે, જેમ ત્રિતાએ અવાજથી વિજય મેળવ્યો. યુદ્ધમાં અજય, સ્પર્ધામાં પ્રસિદ્ધ અને પાંચ જાતિઓના રક્ષક એવા ઇન્દ્ર અને અગ્નિનું અમે આહ્વાન કરીએ છીએ. એમની તેજસ્વી શક્તિ વીજળી જેવી તીક્ષ્ણ છે; દાનશીલ, વૃત્રના સંહારક, ગાયો તરફ આગળ વધે છે. હું ઇન્દ્ર અને અગ્નિના રથોને શોધું છું, તેમને બોલાવું છું—મહાન ધનની માલિક, વિદ્વાન અને ગાયકોમાં સર્વોચ્ચ. એ બંને દેવો, મરતાંના દિવસોનું રક્ષણ કરે છે, અને દૈવી શક્તિથી દુર્ગોનું વિતરણ કરે છે. તેથી, ઇન્દ્ર અને અગ્નિને અમે મહાન હવન અર્પણ કરીએ છીએ, શુદ્ધ ઘી જેવી પવિત્ર અર્પણીઓથી; તેઓમાં, શ્રેષ્ઠોમાં, કીર્તિ, ધન અને સમૃદ્ધિ મળે એવી કામના કરીએ છીએ. હવે તમારા વિચારો મહાન વિષ્ણુ, અને પર્વતમાંથી જન્મેલા, સદા ગતિશીલ એવા મારુતો તરફ જાઓ; એ દળ, યજ્ઞયોગ્ય, સુખદાતા, આશીર્વાદ આપનાર, ઝડપી અને શક્તિશાળી દેવો છે. જે મહાનતામાં જન્મ્યા અને આજે પણ પોતાની શક્તિથી અવિજય છે—મારુતો, તમારો પ્રભાવ અટકાવી શકાયો નથી; તમારો દાન મહાન છે, અને એના કારણે તમારાં વીર અપરાજિત છે. મહાન આકાશમાંથી તમારો અવાજ ગુંજે છે, પ્રકાશમય અને સુંદર; તમામાં કોઈએ સભામાં સ્થાનની ઇચ્છા નથી કરી, જેમ અગ્નિ પોતાની વીજળી સાથે ઝળહળે છે, તેમ તમારાં ગર્જનારા પ્રવાહો વહે છે. એ વિશાળ પગલાં ભરી, સામાન્ય સ્થાનમાંથી આગળ વધ્યો, જ્યારે પોતે જ ઝડપી દળ સાથે જોડાયો, એ વિજયી અને સમૃદ્ધિ લાવનારા વીરોએ જીત મેળવી. તમારી ગર્જના, શક્તિશાળી અને હલાવનારી, વિજયી છે; એથી તમે વિજય મેળવો છો, તેજથી ઝળહળો છો, પથ્થર જેટલા દૃઢ, સુવર્ણબાહુ, તમારાં શસ્ત્રો તીક્ષ્ણ છે. તમારી મહાનતા અપરિમિત છે, વધતી શક્તિ અને ભયંકર બળ—એ અમારો રક્ષણ કરે; તમે આગળ વધો છો, સભામાં દેખાવ છો, તમારાં નિવાસ વિસ્તૃત છે, અગ્નિ જેવી ઝળહળાટ ધરાવો છો. તમે, રુદ્રો, સજ્જ શસ્ત્રોવાળા, અગ્નિ જેવા, અમને રક્ષણ આપો; તમે પૃથ્વી પર તમારું વિશાળ નિવાસ ફેલાવ્યું છે, અને તમારાં દળોમાં અદભુત કાર્યો ધરાવતા ઘોડા છે. વિગ્રહ વિના, મારુતો, અમારા માર્ગે આવો; ભક્તના બોલાવાને સાંભળો; વિષ્ણુની મહાનતાથી જોડાઈ, અમને રક્ષણ આપો, રથચાલકોની જેમ, અમારામાંથી દ્વેષ દૂર કરો. યજ્ઞમાં આવો, યજ્ઞયોગ્ય મારુતો, આનંદ લાવો; અમારા રક્ષણકર્તા, અમારા બોલાવાને સાંભળો; જેમ આકાશમાં મહાન પર્વતો છે, તેમ જ્ઞાન ધરાવનારા માટે અપરાજિત રક્ષક બનીને રહો. હવે, અગ્નિ, તું વિચારથી પ્રથમ પૂજ્ય છે; તું યજ્ઞનો વિદ્વાન હોતા બની ગયો; તું અમને દુર્લંઘ્ય શક્તિ આપી છે, જેથી અમે સર્વ બળને એકત્ર કરી શકીએ. પછી, હોતા તરીકે યજ્ઞમાં બેસી, તું પ્રશંસનીય સ્થાનની ઇચ્છા રાખી; તને, દેવોને પ્રથમ પૂજનાર મનુષ્યો, મહાન ધનની આશામાં અનુસરે છે. ધનવાન ગોપાલક જેમ, તેમ તેઓ તને, અગ્નિને, ધન માટે અનુસરે છે, સતત જાગૃત રહીને; તેજસ્વી, દેખાતો, મહાન, પ્રકાશથી ભરપૂર, તું સર્વને પ્રકાશિત કરે છે. ભક્તિથી દેવના માર્ગની શોધમાં, કીર્તિની ઇચ્છા સાથે, તેઓ નિર્મળ પ્રતિષ્ઠા પ્રાપ્ત કરે છે; યજ્ઞયોગ્ય નામો સ્થાપે છે, અને તારી કૃપામાં સભામાં સુખ મેળવે છે. પૃથ્વી પર લોકો તને મહિમા આપે છે, બંને ધનની દાતા તું છે; તું રક્ષક, માર્ગદર્શક, પાર ઉતારનાર, પિતા, માતા અને માનવતા માટે સદા આધાર છે. જાતિ-જાતિના પ્રિય, યજ્ઞમાં આનંદદાયક, અગ્નિ હોતા યજ્ઞમાં બેસે છે; તને, ઘરમા ઝળહળતા, અમે શ્રદ્ધાથી આવીએ છીએ, નિર્ભય બની. હંમેશા નવું, અગ્નિ, અમે વિદ્વાન અને ભક્તિપૂર્વક તારી કૃપા માટે આવીએ છીએ; તું લોકોમાં તેજથી ઝળહળે છે, સ્વર્ગના મહાન પ્રકાશથી. તું જનસમુદાયનો ઋષિ, કુળનો સ્વામી, હંમેશા યુવાન, પુરુષોમાં વૃષભ છે; આગળ વધતો, ઇચ્છુક, ઝળહળતો, રાજા, યજ્ઞયોગ્ય, ધનનો સ્વામી. જે મરતું શ્રદ્ધાથી અગ્નિનું પૂજન કરે છે, અર્પણ કરે છે, તેને તું સર્વ ઇચ્છિત વસ્તુ આપે છે. તેના માટે, અગ્નિ, અમે શ્રદ્ધાથી મહાન યજ્ઞ કરીએ છીએ, લાકડાં અને અર્પણથી; બળના પુત્ર, બલિદાન સ્થાને ગીતો અને સ્તુતિથી, તારી કૃપા મેળવવાનો પ્રયત્ન કરીએ છીએ. તુજ પ્રકાશથી તું બંને લોકને વિસ્તારી દીધા છે, અને પ્રસિદ્ધોમાં પ્રસિદ્ધ છે; અગ્નિ, અમને મહાન અને સ્થાયી ધન આપી, સંપત્તિથી ઝળહળતો રાખજે. દયાળુ, હંમેશા મિત્ર સમાન રહેજે; અમને સંતાન, વંશ અને ગાયો આપજે. અનેક મહાન અને સુંદર આશીર્વાદો, સારા નામ સાથે, અમને પ્રાપ્ત થાય—એવી તારી કૃપા રહે.