મારુતોના મહિમા અને તેમના દિવ્ય યાત્રાનું વર્ણન ઋગ્વેદના આ શ્લોકોમાં ખૂબ જ સુંદર રીતે થયેલું છે. હવે આપણે એ શ્લોકોની અનુક્રમમાં એક વાર્તારૂપે અનુભવીએ. મારુતોના રથને તૈયાર કરવામાં આવે છે—લાલ રંગના ઘોડા, પીળા ઘોડા અને ઝડપી, શ્રેષ્ઠ ઘોડાઓને જોતાં, રથમાં જોડવામાં આવે છે. એ રથ પર, ઉર્જાવાન અને ઉગ્ર, ઉદ્યત અને તેજસ્વી મારુતોને બેસાડવામાં આવે છે; તેઓ ગર્જના કરતા, દર્શન માટે તૈયાર છે. હે મારુતો, તમારા ઘોડાઓને વિલંબ ન થવા દો, તેમને રથ પર આગળ ધપાવો. અમે હવે મારુતોના પ્રસિદ્ધ, કીર્તિવંત રથને બોલાવીએ છીએ, જેના પર બે વિશ્વો, ખજાનાઓ સાથે, મારુતો સાથે જોડાયેલા છે. તમારો એ સમૂહ, રથ માટે સજ્જ, શક્તિશાળી અને સ્તુતિયોગ્ય છે—જેમાં સુજાત, સુભાગ્યશાળી, દયાળુ અને પ્રસિદ્ધ મારુતો મહાન બને છે. હે રુદ્રો, ઇન્દ્રની શક્તિથી સજ્જ, એકતામાં, સ્વર્ણમય રથ પર આરૂઢ, અમારા કલ્યાણ માટે આવો. અમે તમને આ પ્રાર્થના અર્પણ કરીએ છીએ, જેમ પાણીમાંથી ઉગતી તરસ આકાશ સુધી પહોંચે છે. મારુતો, તમારી પાસે અવાજ, ભાલા, બુદ્ધિ, સુંદર ધનુષ, તીરો અને તૂણીઓ છે; તમારી પાસે ઉમદા ઘોડા, તેજસ્વી રથ, પ્રશ્નિની સંતાન અને તમારી જાતની શસ્ત્રો છે—તમારી કૃપા અમારે પર વરસો. જ્યારે તમે આવો છો, હે દાતા મારુતો, તમે આકાશ અને પર્વતોને હલાવી દો છો, જંગલો ડરથી થરથરાવે છે. પૃથ્વી હલાઈ જાય છે, હે પ્રશ્નિના સંતાનો, જયારે તમારી ચિત્તી ઘોડાઓ જોડાય છે. પવનની જેમ ઝડપી, વરસાદ વરસાવતા, સુંદર અને તેજસ્વી ઘોડાઓ સાથે, પીળા અને લાલ રંગના ઘોડાઓ, ચમકતા શરીર સાથે, તમારી મહાનતા આકાશમાં ગુંજે છે. મારુતો, તમે દાનમાં સમૃદ્ધ, સુંદર, ઉદાર, અંધકારથી મુક્ત, સુજાત, સુવર્ણ હૃદય ધરાવનાર, અને તમારા તેજથી સ્વર્ગમાં અમર નામ પામ્યા છે. તમારા ભાલા તમારા ખભા પર આરામ કરે છે, હે મારુતો; શક્તિ અને પાવર તમારા હાથમાં સ્થિર છે. વીરોની મહિમા તમારા માથે છે, તમારા શસ્ત્રો રથમાં છે; તમામ કીર્તિ તમારા શરીરમાં જડી છે. હે મારુતો, અમને ગાય, ઘોડા, રથ અને ઉમદા પુત્રોનું ધન, તેજસ્વી સમૃદ્ધિ આપો. અમને સ્તુતિ આપો, હે રુદ્રિય; અમને તમારી દિવ્ય કૃપા પ્રાપ્ત થાય. હે પુરુષો, હે મારુતો, અમારે પર દયાળુ રહો—દાનમાં સમૃદ્ધ, અમર, સત્યના જાણકાર, શ્રવણમાં સત્ય, બુદ્ધિમાન, યુવાન, પર્વત જેટલા શક્તિશાળી, અને મહાન પોષક. હવે હું સૌથી શક્તિશાળી, હંમેશા નવી, મારુત સમૂહની સ્તુતિ કરું છું. તેઓ ઝડપી ઘોડા, શક્તિશાળી, તેજસ્વી, અમરતાના સ્વામી છે. મારુતોનો સમૂહ ઉગ્ર છે, શક્તિશાળી છે, ધડાકા જેવી જાંઘ ધરાવે છે, દૃઢ નિશ્ચયમાં, માયામાં કુશળ, દાનમાં ઉદાર. હે ઋષિ, એ મારુતોની સ્તુતિ કરો, જે અતિશય મહાન અને મનુષ્યો માટે ઉદાર છે. તમારા ઝડપી રથ આજે આવે, હે મારુતો, જે વરસાદ લાવે છે. આ અગ્નિ, હે મારુતો, પ્રગટાવવામાં આવ્યો છે; તેને સ્વીકારો, હે બુદ્ધિમાન, યુવાન મારુતો. તમે, પૂજનીય, રાજાને લોકમાં પ્રસિદ્ધ કરો છો, તમે તેને યજ્ઞ માટે ઉત્પન્ન કરો છો, તેજસ્વી. તમારે પાસેથી મુઠ્ઠી ધરાવનાર, બલવાન, અને ઉમદા ઘોડા પ્રાપ્ત થાય છે, હે મારુતો. તમે, અનિયંત્રિત યાયાવરોની જેમ, હંમેશા નવાં જન્મો છો, શક્તિશાળી કાર્યો કરો છો. હે પ્રશ્નિના પુત્રો, શ્રેષ્ઠ, પોતાની બુદ્ધિ સાથે જોડાવા ઇચ્છો છો, હે મારુતો. જ્યારે તમે તમારી ચિત્તી ઘોડાઓ અને સ્વર્ણમય રથ સાથે આગળ વધો છો, હે મારુતો, તમે જળોને churn કરો છો, જંગલો તોડી નાખો છો, અને વાછરડાની ગર્જના થાય છે, આકાશ ધડાકા કરે છે. તમે તમારી ગતિ એટલી વ્યાપક ફેલાવો છો કે પૃથ્વી માતા જેમ બાળકને જન્મ આપે છે, તેમ yielding થાય છે. પવન-ઘોડાઓ રથમાં જોડાય છે, અને રુદ્રિય વરસાદ અને ઘમ પેદા કરે છે. હે પુરુષો, હે મારુતો, અમારે પર દયાળુ રહો—દાનમાં સમૃદ્ધ, અમર, સત્યના જાણકાર, શ્રવણમાં સત્ય, બુદ્ધિમાન, યુવાન, પર્વત જેટલા શક્તિશાળી, અને મહાન પોષક. હું કલ્યાણ માટે સ્તુતિ મોકલું છું, આકાશ અને પૃથ્વીને સત્ય અર્પણ કરું છું. તેઓ વરસે છે, તેમના ઘોડા લાલ છે, તેઓ વ્યાપકતામાં ભરાઈ જાય છે, અને પોતાની તેજના તરંગો ફેલાવે છે. તેમની શક્તિથી પૃથ્વી ડરે છે, ભરેલી નાવ જેવી હલાઈ જાય છે. તેઓ દૂરથી દૃષ્ટિ ધરાવે છે, એ ચિહ્નોને ઓળખે છે; મહાન સભામાં, પુરુષો તેમના સાથે સ્પર્ધા કરે છે. તમે ગાયોની કીર્તિ માટે શ્રેષ્ઠ શિંગા જેવા, આકાશમાં સૂર્યની આંખ જેવા, તેજસ્વી, સુંદર ઘોડાઓ જેવા, લોકમાં કીર્તિ માટે ઉભા, અને લોકો દ્વારા ઓળખાતા છો. મારુતોમાં સૌથી મહાન શક્તિ કોણ ધરાવે છે? સૌથી અદ્ભુત વીર્ય કોણ ધરાવે છે? ખરેખર, જ્યારે તમે પૃથ્વીને ઘાસની પાંદડી જેવી હલાવી દો છો, ત્યારે શુભ fortune માટે આગળ વધો છો. લાલ ઘોડાઓના જૂથ સાથે, યુદ્ધ માટે ઉત્સુક યોદ્ધાઓ જેવી, તમે યુદ્ધમાં જોડાયાં છો; ઉર્જાવાન યુવાનો જેવી, તમે બલવાન બન્યા છો, હે પુરુષો, અને તમારી વરસાદથી સૂર્યની આંખને ઢાંકી દો છો. તમે ન તો સૌથી મોટા છો, ન તો સૌથી નાના, હંમેશા જન્મતા, મધ્યમાં કોઈ નથી; તમારી મહાનતાથી તમે વિશાળ બન્યા છો. સુજાત, હે પ્રશ્નિના સંતાનો, હે સ્વર્ગના પુત્રો, અમારે આવો. પક્ષીઓના ઝુંડ જેવી, તમે શક્તિથી પંક્તિમાં ઊંચે ઉડ્યા છો, મહાન આકાશના શિખરો પાર કર્યા છે; તમારા ઘોડાઓ, બંને પ્રકારના, માર્ગ જાણે છે, અને તમે પર્વત અને આકાશના શિખરોને હલાવી દો છો. આકાશ અને અદિતિ અમને રક્ષણ આપે, તેજસ્વી ઉષાઓ સાથે મહેનત કરે. મારુતો, રુદ્રના ગાયકોએ, દિવ્ય પાત્ર ખોલી દીધું, હે ઋષિ. હું અહી અગ્નિની, કૃપાળુ, શ્રદ્ધાપૂર્વક સ્તુતિ કરું છું, જે અમારા કાર્યોને જાણે છે; યુદ્ધ માટે ઉત્સુક રથોની જેમ, મારુતોની સ્તુતિને મજબૂત કરું છું, જે પરિભ્રમણમાં ચાલે છે. જ્યાં તમે, હે રુદ્રો, હે મારુતો, તમારા સુશોભિત, સુખદ રથમાં ઊભા રહો છો, ત્યાં જંગલો પણ તમારી શક્તિથી ડરે છે; પૃથ્વી અને પર્વત પણ થરથરાવે છે. મહાન પર્વત પણ ડરે છે, સ્વર્ગનો શિખર પણ તમારા અવાજથી થરથરાવે છે; જ્યારે તમે, મારુતો, તમારા ભાલા સાથે રમો છો, તમે પાણીની જેમ એકસાથે દોડો છો. સ્વર્ણમય શોભા સાથે, તેઓ પોતાની શક્તિથી શરીરને ઢાંકી દે છે; કીર્તિ માટે, સૌથી તેજસ્વી, રથમાં શક્તિશાળી, તેઓ એકસાથે મહાન કાર્યો કરે છે. તમે ન તો સૌથી મોટા છો, ન તો સૌથી નાના; બધા ભાઈઓ, શુભ fortune માટે સાથે ઉછર્યા છે. તેમના યુવાન પિતા, બુદ્ધિમાન રુદ્ર, અને પોષક માતા પ્રશ્નિ, મારુતોને શુભ દિવસ આપે છે. મારુતો, જે કંઈ સૌથી ઊંચું, મધ્યમાં, કે સૌથી નીચું છે, હે સુભાગ્યશાળી, એ તમારું સ્વર્ગમાં છે—તેમાંથી, હે રુદ્રો, કે કદાચ અગ્નિનું, અમે અર્પણથી જ્ઞાન પ્રાપ્ત કરીએ. જ્યારે તમે, સર્વજ્ઞ અગ્નિ અને મારુતો, સૌથી ઊંચા સ્વર્ગમાંથી તમારા રથમાં લાવો છો, એ આનંદિત, ઉદાર, દાનવીર અમને સ્ત્રોત આપો, જે યજ્ઞમાં અર્પણ કરે છે. અગ્નિ, મારુતો સાથે, તેજસ્વી અને ગાતા, સોમા પીવે છે, આનંદથી, તેમના તેજસ્વી સમૂહ સાથે; શુદ્ધ, સર્વવ્યાપી, અમર જ્વાળાઓ સાથે, હે સર્વવ્યાપી અગ્નિ, સ્વર્ગમાંથી ચિહ્ન સાથે આવો. હે પુરુષો, તમે સૌથી શ્રેષ્ઠ કોણ છો, જે એક-એક કરીને દૂરથી આવ્યા છો? તમારા ઘોડા ક્યાં છે? તમારાં લગામ ક્યાં છે? તમે કેવી રીતે સંભાળ્યા અને કેવી રીતે આવ્યા? કોણ તમારા પાછળ સાથી તરીકે બેઠો છે? તેમના પાછળ ચાબુક છે, તેમના જાંઘો ફેલાવેલી છે, હે પુરુષો; પિતાઓ જેમ પુત્ર માટે કરે છે. હે વીરો, હે યુવાન, સુજાત, આગળ વધો; જેમ તમે અગ્નિથી પ્રગટાવાયા છો, તેમ તમે હો. આ રીતે, મારુતોની દિવ્ય યાત્રા, તેમની શક્તિ, ઉદારતા, અને તેમની સાથે જોડાયેલા દેવો—અગ્નિ, રુદ્ર, પ્રશ્નિ—સંયુક્ત effort, પ્રકાશ અને શુભ fortune માટે, ઋગ્વેદના આ શ્લોકોમાં પ્રસ્ફુટિત થાય છે.