મહાન ઋષિઓએ મહિમાવંત અને શક્તિશાળી મારુતોની સ્તુતિ અને યજ્ઞાર્પણ માટે ઉદ્દાત ભાવથી આવાહન કર્યું—આ મારુતદેવતાઓ, જે મનુષ્યોને યુગો યુગોથી સર્વ દુઃખ અને આપત્તિથી રક્ષે છે. તેઓ મહાન, ઉદાર, અને અપરાજેય બળ ધરાવે છે; તેથી યજ્ઞ અને સ્તુતિના ફળ તેઓને, આ સ્વર્ગસ્થ મારુતોને, અર્પિત થાય છે. યુદ્ધના મેદાનમાં, સોનાના આભૂષણોથી શોભાયમાન, ઊંચા અને દ્રઢ મારુતો પોતાના ભાલા ઉછાળી દે છે. તેમના અનુસરણમાં વીજળીના ઝાંઝાવાત ચમકે છે, અને મારુતોની ગર્જના પ્રસૂતિ પામતી સ્ત્રીઓ જેવી ઘમઘમાટીથી ગૂંજતી જાય છે. આકાશમાં સૂર્ય પોતાનાં તેજથી પ્રકાશિત થાય છે. મારુતો પૃથ્વી પર, વિશાળ અંતરિક્ષમાં, નદીઓના સંગમસ્થળે અને મહાન આકાશના નિવાસસ્થાને પણ સદાય બળવાન બની રહે છે. તેમના દળો, સાચા બળ અને તેજથી યુક્ત, વંદિત છે; તેમના તેજસ્વી રથો સ્વયં પોતાની શક્તિથી જોડાય છે. પરુષ્ણી નદીના કિનારે, ઊનના વસ્ત્રો પહેરેલા શુદ્ધ મારુતો નિવાસ કરે છે; તેમના રથોના ચક્કા પોતાના પ્રભાવે પર્વતોને પણ ભેદી નાખે છે. મુખ્ય માર્ગો, ઉપમાર્ગો, આંતરિક માર્ગો અને બાજુના પંથા—આ બધા નામે યજ્ઞ વિશાળપણે ફેલાય છે. ત્યારે મનુષ્યોનું ગાન થાય છે, તેમની સેના અને દળની પણ સ્તુતિ થાય છે; પંખીઓની પાંખ જેવી તેમની અજોડ આકૃતિઓ દર્શન આપે છે. સ્તુતિઓથી, કુભન્યાઓ, જે સ્ત્રોતે વહે છે, નૃત્ય કરતાં વેશમાં દેખાય છે; કેટલાક માતૃત્વ ધરાવે છે, તો કેટલાક તેજસ્વી રૂપે દેખાય છે. ઊંચા, તિક્ષ્ણ શસ્ત્રોવાળા, બુદ્ધિશાળી અને સર્જનાત્મક એવા મારુતોના સમૂહને આનંદદાયક સ્તુતિથી સન્માન આપીએ. હે ઋષિ, મારુતોના દળ પાસે જાઓ, જેમ મીત્ર એક સ્ત્રી પર ઉદારતા વરસાવે છે તેમ; આ દયાળુ મારુતો, આકાશમાંથી પ્રબળ ઉર્જા સાથે, અમારા ચિંતનથી પ્રસન્ન થઈને દાન લેવા આવે છે. હવે, તેમને ધ્યાનમાં રાખીને, આપણે દેવતાઓની જેમ, તેમના નિવાસસ્થાને જઈએ; ઉદાર, ચિંતાશીલ, મહાન લોકો સાથે, સ્તુતિ અને શોભાથી જઈએ. મારા કુટુંબના મહાન લોકો ગાયની વાત કરે છે, અને પૃશ્નીને માતા માને છે; પછી, જ્ઞાની લોકો રુદ્રને પિતા, મહાન પિતા તરીકે સ્મરે છે. સાતે સાત દાતાઓએ દરેકે એક સો દાન આપ્યું; યમુના કિનારે, પ્રસિદ્ધ સ્થળે, નીચે ગાયનું પુણ્ય અને ઉપર ઘોડાનું પુણ્ય હું શુદ્ધ કરું છું. કોણ જાણે છે કે મારુતોનો જન્મ ક્યારે થયો, પ્રાચીન કાળે કોને મારુતોની કૃપા મળી? કોણે તેમને જોડ્યા? કોણે તેમના રથમાં ઊભેલા મારુતોની કથા સાંભળી, કોણે જાણ્યું કે તેઓ કયા ગયા? કોના માટે તેઓ વહે છે—શ્રેષ્ઠ સુદાસ માટે, યજ્ઞ અને વરસાદ સાથે? મને કહેવામાં આવ્યું છે કે તેઓ તેજસ્વી અને આનંદથી આવ્યા છે; મહાન, યુવાન, નિર્દોષ એવા પુરુષો, જેમને જોઈને લોકો તેમને સ્તુતિ કરે છે. શોભાયમાન, કુહાડા અને શસ્ત્રોથી સજ્જ, સોનાના આભૂષણો અને ફૂલમાળાઓથી અલંકૃત, તેઓ રથોમાં અને મેદાનમાં ગૌરવભેર દેખાય છે. મારા આનંદથી, મારુતોના રથો સદા દાન આપનારા છે; વરસાદ આકાશમાં વહેતાં જળપ્રવાહને અનુસરે છે. ઉદાર પુરુષોએ ઉપાસક માટે સ્વર્ગીય દ્રવ્ય વહાવ્યું છે; તેઓ પાર્જન્યને મુક્ત કરે છે, વરસાદ પૃથ્વી પર ફેલાય છે અને મેદાનમાં વહે છે. નદીઓ, ફેન સાથે, ગાયોની જેમ દોડે છે; ધૂળ ઉડે છે, ઘોડાઓ માર્ગ પર મુક્ત થઈ દોડે છે, વેગીલા આગળ વધે છે. હે મારુતો, આકાશમાંથી, અંતરિક્ષમાંથી આનંદથી આવો, દૂર ન રહો. રસા, અનિતભા, કુભા, ક્રુમુ, સિંધુ—કોઈ નદી તમને રોકી ન શકે; સરયુ પણ, જળથી ભરેલી, તમારો અવરોધ ન કરે; તમારો આશીર્વાદ અમારે પર રહે. તમારો દળ, તમારાં રથો, ભયંકર મારુતોની સેના, હંમેશા નવી છે; વરસાદ તેમને અનુસરે છે. દળ પછી દળ, જૂથ પછી જૂથ, શ્રેષ્ઠ સ્તુતિઓ સાથે, આપણે વિચારપૂર્વક તેમને અનુસરીએ. આજે તમે કોના માટે, શ્રેષ્ઠ, યજ્ઞપાત્ર, યજ્ઞમાં ગયા છો? હે મારુતો, આ માર્ગે તમે જાઓ છો. એ માર્ગે, તમે અનાજ અને બીજ લાવો છો, જે કદી ઓછું થતું નથી, સંતાન અને વંશ માટે; જે અમારે ઇચ્છિત છે, એ સર્વાંગી સુખ આપો. આપણે આ ઊંડા દુઃખને પાર કરી શકીએ, આશીર્વાદથી દૃઢ રહી, દુઃખ અને દુશ્મનને પાછળ મૂકી; વરસાદ અને આનંદ સાથે, હે મારુતો, અમને આરોગ્ય આપો. જે મનુષ્યને તમે રક્ષા કરો છો, એ સાચે ધન્ય અને પરાક્રમી છે; અમે પણ એવા જ થઈએ, તમારા આશ્રયમાં. ઉદાર લોકોની સ્તુતિ કરો, તેમના નિવાસની પણ સ્તુતિ કરો; જેમ યુદ્ધના ઘોડા તાજા ઘાસ તરફ દોડે છે, તેમ તમારા પૂર્વ મિત્રોને અવાજથી બોલાવો, ઇચ્છુકોને ગીતથી પ્રસન્ન કરો. મારુતોના તેજસ્વી દળને, જે સ્વયંપ્રભ છે, આ નવીન સ્તુતિ અર્પણ કરો—પર્વતમાંથી ઉત્પન્ન, આકાશના પૃષ્ઠ પર યજ્ઞકર્મ કરતી તેમની મહાન પુરુષાઈનું ગીતથી ગાન કરો. હે મારુતો, તમે શક્તિશાળી, સદા યુવાન, ઘોડાવાળા, ઝડપી, તોફાની છો—અમે ગીત ગાઈએ છીએ; તમે વીજળી ધારણ કરો છો, એકસાથે ગર્જો છો, જળ ધ્વનિત થાય છે, વેગીલા વરસાદ વરસાવો છો. તેજસ્વી, તોફાની, પર્વતજ એવા મારુતો, તેમના રથો અગ્નિ સમાન ચમકે છે; વરસાદ સાથે વારંવાર ગર્જના કરે છે, ગર્જનાથી ઘેરાયેલા, પ્રબળ બળથી વર્ષા કરે છે. મહાન રુદ્રમારુતો, શક્તિશાળી, સર્વત્ર વ્યાપક, અવરોધોને દૂર કરે છે; તમે, હે મારુતો, અવરોધોને દૂર કરો છો, જેમ નૌકાએ તરંગોને વિભાજિત કરે છે; તમે કદી આપત્તિમાં નિષ્ફળ થતા નથી. તમારી એ શક્તિ, એ મહત્તા, સૂર્યના માર્ગ જેવી વિશાળ છે; આ યાત્રામાં, તમારો અગ્નિ કદી અટકતો નથી, જ્યારે તમે ઘોડાવિહિન પણ પર્વત પાર કરો છો. મારુતોનું દળ તેજથી ઝળહળે છે, તમે શોભાયમાન છો, વૃક્ષને નુકસાન આપતા નથી, જેમ કુશળ વ્યક્તિ તેને તોડતો નથી; એકતાથી, તમે અમને શ્રેષ્ઠ માર્ગે દોરી જાઓ છો, જેમ માર્ગદર્શક દ્રષ્ટિવાનને દોરી જાય છે. જેને મારુતો રક્ષા કરે છે, એ કદી જીતાતો નથી, મરતો નથી, ક્ષય પામતો નથી, ડરે છે નહીં, નષ્ટ થતો નથી; શત્રુઓ કદી તેની સંપત્તિ નજીક આવતાં નથી, એ ઋષિ હોય કે રાજા, જેમને તમારો આશીર્વાદ મળે છે. યુદ્ધવિજેતા પુરુષો જેમ, હે મારુતો, તમારી ટોળીઓ કદી છલાતા નથી; તેઓ પાત્ર ભરે છે, જ્યારે ગાયકોએ ગીત ગાયું હોય, તેઓ પૃથ્વીને સોમરસની મીઠાશથી ભીંજવે છે. પૃથ્વી મારુતો તરફ ઝુકે, આકાશ પણ તેઓ તરફ ઝુકે, અંતરિક્ષના માર્ગો ઝુકે, પ્રાચીન પર્વતો પણ ઝુકે. જ્યારે, હે મારુતો, તમે શક્તિથી ભરપૂર, ઉગતા સૂર્ય સમાન તેજથી ઝળહળતા આનંદ કરો છો, ત્યારે તમારા ઘોડાઓ દોડે છે તો કદી થાકતા નથી; તમે ઝડપથી માર્ગના અંત સુધી પહોંચી જાઓ છો. આ રીતે, ઋષિઓએ મારુતોની મહિમા ગાઈ, તેમના દયા, શક્તિ અને ઉદારતાનું સ્મરણ કર્યું—તેમના આશીર્વાદથી પૃથ્વી, આકાશ, વરસાદ, ધન, અને આરોગ્ય પ્રાપ્ત થાય છે.