અગ્નિ રાત્રે જાગરણ રાખે છે—તેને સ્તોત્રો ઇચ્છે છે; અગ્નિ જાગે છે—તેના તરફ ભજન જાય છે; અગ્નિ જાગે છે—સોમ તેને કહે છે: “હું તારો મિત્ર છું, તારી પાસે વસું છું.” પછી, દેવતા, તું આકાશને ઓળખી ગયો છે, તું ઉષા ની કિરણોથી તેજસ્વી થયો છે અને તારા પ્રકાશથી અંધકાર દૂર કરી દીધો છે. તું આકાશના દ્વાર ખોલી દીધા છે, ઊંચા સ્વર્ગમાંથી માનવ અવરોધ દૂર કર્યા છે. સૂર્ય, જાણકાર ગાયની માતા જેવો, માર્ગ જાણે છે—તે પ્રકાશ ફેલાવે છે અને અંધકાર દૂર કરે છે; નદીઓ તેજસ્વી બને છે અને ગર્જના સાથે વહે છે; મજબૂત આકાશ તો સુગમ પાયાની જેમ અડીખમ ઊભો છે. આ સ્તોત્ર માટે, પર્વતનું બીજ, મહાન પુરાતન જન્મ માટે, પર્વત તૂટે છે, સ્વર્ગ સિદ્ધિ આપે છે અને પૃથ્વી ધ્વનિત થાય છે. અમે દેવોને પ્રસન્ન કરવા માટે મંત્રો અને વાણીથી ઇન્દ્ર અને અગ્નિને બોલાવીએ; યજ્ઞકુશળ જ્ઞાની, મંત્રો દ્વારા, મરૂતોનું પૂજન કરે છે. આજે આપણે જ્ઞાની થાઈએ, સર્વ દુષ્ટતા દૂર કરીએ અને મહાનતા પ્રાપ્ત કરીએ; દ્વેષ દૂર કરીએ અને તેને દહન કરીએ, પછી યજમાન તરફ આગળ વધીએ. આવો મિત્રો, એ વિચાર સર્જીએ, જેના દ્વારા અમારી માતાએ ગાયનું વાસસ્થાન શોધ્યું હતું; જેના દ્વારા મનુએ રંગીન એકને જીત્યો અને વેપારીએ ગુપ્ત ધન મેળવ્યું. અહીં નવગ્વાઓએ દસ માસ સુધી મહેનત કરી, પોતાના હાથે પર્વતને દબાવ્યો અને સ્તુતિ કરી; સરમા સત્યની શોધમાં ગાયો લાવી; અંગિરસોએ સર્વ સત્યકર્મો સિદ્ધ કર્યા. જ્યારે સર્વ દેવીઓ તેનો તેજ જોઈ, તેનો મહાત્મ્ય અનુભવ્યું, અને જ્યારે અંગિરસો ગાયો સાથે ચાલ્યા, ત્યારે એ સૌનું સ્ત્રોત સર્વોચ્ચ સ્થાને છે; સરમાએ સત્યના માર્ગે ગાયો શોધી કાઢી. સૂર્ય, સાત ઘોડાઓ સાથે જોડાઈને, લાંબા માર્ગે ખેતરો માપે છે; ઝડપી શ્યેન સીધો ઉડે છે, યુવાન ઋષિ ગાયો વચ્ચે તેજસ્વી થાય છે. સૂર્ય તેજસ્વી રંગે આરૂઢ થાય છે, જ્યારે લીલા પીઠવાળા ઘોડાઓ જોડાય છે; જ્ઞાનીજનોએ નાવની જેમ તેને ઉપર લાવ્યા છે; શ્રોત્રવતી નદીઓ નજીક આવે છે. તમારા માટે મેં પ્રકાશમય વિચારો જળમાં સ્થાપ્યા, જેના દ્વારા નવગ્વાઓએ દસ માસ પૂર્ણ કર્યા; એ વિચારે દેવો અમને રક્ષા કરે, દુઃખમાંથી પાર ઉતારે. હું જાણકાર ઘોડા જેવો, સ્વયં જ સજ્જું કરું છું; હું તેને ઢીલા કે કસોટું કરતો નથી, પણ માર્ગ જાણનારો નેતા તેને સીધો દોરી જાય છે. અગ્નિ, ઇન્દ્ર, વરુણ, મિત્ર, દેવતાઓ, મરૂતો, વિષ્ણુ, બંને અશ્વિની, રુદ્ર, દેવીઓ, પૂષણ, ભગ, સરસ્વતી—સર્વ પ્રસન્ન થાઓ. ઇન્દ્ર-અગ્નિ, મિત્ર-વરુણ, અદિતિ, સૂર્ય, પૃથ્વી, દ્યૌ, મરૂતો, પર્વતો, જળ—વિષ્ણુ, પૂષણ, બૃહસ્પતિ, ભગ, સવિતા—તમને હું કૃપા અને આશિર્વાદ માટે બોલાવું છું. વિષ્ણુ, અવરોધરહિત વાતા અમને સંપત્તિ આપે; સોમ સુખ આપે; ઋભુ, અશ્વિની, ત્વષ્ટા, વિભ્વાન અમને ધન-પ્રસાદ આપે. મરૂતોનું સમૂહ, સ્વર્ગસ્થ પૂજનીય, અમારે આવે; બૃહસ્પતિ, પૂષણ, યમ, વરુણ, મિત્ર, અર્યમા અમને રક્ષા આપે. પર્વતો, દયાળુ અને દાનશીલ, અને નદીઓ, પ્રાણીઓના રક્ષક, અમને સુરક્ષિત કરે; ભગ બળ અને સહાય લઈને આવે; વ્યાપક અદિતિ મારી પ્રાર્થના સાંભળે. દેવીઓ, દેવપત્નીઓ, અમારે અનુકૂળ થાય; અમને સફળતા અને વિજય આપે; જે પૃથ્વી પર વસે છે, જે જળ પર નિયમથી શાસન કરે છે—એ સૌ કૃપાળુ દેવીઓ અમને રક્ષા આપે. ઈન્દ્રાણી, અગ્નાયી, અશ્વિની, રાક—દેવપત્નીઓ અમારે આવે; દ્વિલોકવતી વરુણાની સાંભળે; રિતની માતાઓ અમારે આવે. એ ઉદયીને, આકાશે ચઢે છે, ઘોષણા કરે છે; મહાન માતા પોતાની પુત્રીને જગાડે છે. યુવાન, વિચારશીલ, પિતા-પુરુષોને બોલાવીને પ્રકાશ આપે છે. ઝડપથી ચાલે છે, અમરત્વના નાભિ સુધી પહોંચે છે; તેમનાં અનંત માર્ગો, દિશા-દિશામાં, દ્યાવા-પૃથ્વી સાથે ફર્યા કરે છે. વૃષભ, સમુદ્ર, લાલ રંગનો, તેજસ્વી પંખો ધરાવનારો, પૂર્વ પિતાના ગર્ભમાં પ્રવેશ કરે છે; આકાશના મથ્યમાં સ્થિત, ચિત્તકટ્ટા પથ્થર સર્વ દિશામાં વિસ્તરે છે. ચાર તેને સુરક્ષિત રાખે છે, દસ ગર્ભને ગતિ માટે પોષે છે; તેની ત્રણ ઊંચી ગાયો છે, જે આકાશના અંત સુધી ફર્યા કરે છે. આ સ્વરૂપ, આ નિવાસ, લોકો ગતિ કરે છે, જ્યારે નદીઓ, જળ, સ્થિર થાય છે; બે માતાને વહન કરે છે, અન્ય અહીં જન્મે છે, જમણી-ડાબી, પોતાના કુટુંબ સાથે. તેઓ પોતાના વિચારો તેના માટે ફેલાવે છે, જેમ માતાઓ પુત્ર માટે વસ્ત્ર વણે છે; આનંદથી, શક્તિશાળી લોકો મિલનસ્થાને આવે છે, નવવધૂઓ આકાશમાર્ગે ચાલે છે. મિત્ર અને વરુણ, અગ્નિ, એ અમારે શુભ થાય; અમે ઊંડાણ અને દૃઢ પાયો પ્રાપ્ત કરીએ; મહાન આકાશને નમન, તેના આસન માટે. પ્રિય નિવાસ, મહાન શક્તિ, આત્મપ્રભ, મહાનને અમે વિચાર અર્પણ કરીએ છીએ; જ્યારે આકાશના પ્રદેશમાંથી, અદ્ભુત દેવ, જળોને પસંદ કરીને ફેલાવે છે. તેમણે માર્ગ વિસ્તૃત કર્યો, વીર્યવાનોએ સર્વ ક્ષેત્રે પોતાનું બળ બતાવ્યું; જળો ભેગા થાય છે, અન્ય ખેંચાય છે; દૈવીજન પૂર્વજોની સાથે પાર થાય છે. પથ્થર, દિવસ-રાતથી, તે અદ્ભુત એક શક્તિશાળી વજ્ર ફેંકે છે; તેના ગૃહમાં શત સંખ્યા હોય, સાથે ફરી, દિવસ-રાત ફેરવે છે. તેનો માર્ગ, કુહાડીના ધાર જેવો, શત્રુ સામે વળે છે; તેના રૂપનું બળ પ્રગટ થાય છે; જો તે મિત્ર સાથે ધન યજમાનને આપે છે. તે ચાર-મુખવાળી જીભથી, સૌંદર્યથી શોભિત, ઝડપી ચાલે છે, જ્યારે વરુણ શત્રુને રોકે છે; અમે તેના પુરુષત્વને જાણતા નથી, જેના દ્વારા ભગ અને સવિતા પુરસ્કાર આપે છે. આજે હું તમારે માટે દેવ સવિતૃને શોધું છું, ભગને, ધનના દાતા; તમે બંને, પુરુષો, દયાળુ, અમારે વળો; અશ્વિની, દિન-પ્રતિદિન મિત્રતા આપો. શક્તિશાળીનો માર્ગ જાણીને, દેવ સવિતૃની સ્તુતિ કરો; ભક્તિપૂર્વક, સમજદારીથી, મુખ્ય, ધન-વિતરણારને સંબોધો. તેની કૃપાથી, પૂષણ, ભગ, અદિતિ, વસ્તા, ઉષા મનગમતા દાન આપે છે; ઇન્દ્ર, વિષ્ણુ, વરુણ, મિત્ર, અગ્નિ—આ અદ્ભુત દેવો શુભ દિવસ લાવે છે. સવિતા, નિર્વિઘ્ન, અમને રક્ષા આપે; વહેતી નદીઓ પોતાના માર્ગે ચાલે; હું યજ્ઞપુરૂષ તરીકે બોલું છું, અમને ધન અને પુરસ્કાર પ્રાપ્ત થાય. જે લોકો વસુઓને સ્તુતિ આપે છે, દૂરસ્થ મિત્ર-વરુણને મંત્રો દ્વારા બોલાવે છે—તમે અમને શ્રેષ્ઠ માર્ગ આપો; દ્યાવા-પૃથ્વીના આશિર્વાદથી અમે આનંદ કરીએ. દરેક મનુષ્યે દૈવી માર્ગદર્શકની મિત્રતા શોધવી જોઈએ; સૌએ ધન, કીર્તિ, સમૃદ્ધિ ઇચ્છવી જોઈએ. હે દૈવી માર્ગદર્શક, જેને તું અહીં દોરી આવે છે—અમે તેમના ધનમાં ભાગીદાર બનીએ, જે સાચા સંગથી જોડાયેલા છે તેમને મેળવો. તે અમને લોકમાં, મહેમાનોમાં, પત્નીઓમાં કૃપા આપે; સર્વ શત્રુતા અને વિરોધી માર્ગે ચાલનારને દૂર કરે. આ રીતે, ઋગ્વેદના પવિત્ર મંત્રોમાં દર્શાવાયેલી દેવતાઓની કૃપા, પ્રકાશ, અને સત્યના માર્ગે ચાલતા ઋષિઓની મહાનતા, સર્વેના કલ્યાણ માટે વારંવાર ઉલ્લેખાય છે.