પવિત્ર ઋગ્વેદના આ પ્રાચીન સુક્તોમાં એક દિવ્ય વાર્તા વહેતી જાય છે, જેમાં દેવી-દેવેતાઓની મહિમા, પ્રકૃતિની કૃપા અને માનવ હિત માટેની પ્રાર્થનાઓ ગુંજાય છે. મહાન શક્તિશાળી અગ્નિ, પૃથ્વીના બીજને બળ આપે છે. પાણીમાંથી જન્મેલા ત્રિથાએ અપાર દાન આપ્યા છે. જ્યોતિર્મય કેશવાળું અગ્નિ, સ્તુતિથી પ્રસન્ન થઈ, વનરાજોને કાપે છે. હવે, આપણે મહાન રુદ્ર, કદર અને ભાગાને કેવી રીતે સંબોધી શકીએ? જળ અને ઔષધિઓ, આકાશ, જંગલ અને પર્વતો આપણું રક્ષણ કરે એવી પ્રાર્થના છે. પોષણના દેવ, પર્વત, ઝડપી અને શક્તિશાળી, સર્વત્ર વ્યાપક એવા, અમારી વાણી સાંભળે. કિલ્લા સમાન તેજસ્વી જળો, મહાન પર્વતને ઘેરીને વહે છે, તેઓ અમારી પ્રાર્થના સાંભળે. જેમને આપણે સ્તુતિએ ધન્ય કરીએ છીએ, એ મહાન દેવતાઓ અદભુત દેન આપનાર છે—પક્ષીઓ પણ શરણ લેવા એમની પાસે આવે છે, અને માનવો ભયથી એમને અનુસરે છે. હવે, સુમખા માટે દૈવી અને પૃથ્વી પર જન્મેલી શક્તિઓનું વર્ણન થાય છે. આકાશ અને તેજસ્વી પર્વતો વધે, વિશાળ નદીઓ અવરોધો તોડીને વહે—એવી આશા છે. દરેક પગલાંએ વૃદ્ધાવસ્થા દૂર રહે, શક્તિશાળી રક્ષિકા અમારે કાળજી રાખે. મહાન માતા પૃથ્વી, સીધી દિશા અને ઉન્નત હસ્તે, વિદ્વાનોની કૃપા અમને આપે. દાતા દેવતાઓની ભક્તિપૂર્વક સેવા કેવી રીતે કરીએ? આપણે મારુતોની સ્તુતિ કરીએ, તેમનું યશ ગાઈએ; અહીરબુધ્ન્ય અમને અહિત ન કરે, અને અમારો રક્ષક હંમેશા નજીક રહે. સંતાન અને સંપત્તિ માટે માનવો દેવતાઓને શોધે છે—હા, દેવતાઓ માનવો દ્વારા શોધાય છે. અહીં, શુભતા આપણા શરીરે સ્થિર થાય, અને જો ક્ષય આવે તો નિૃતિ તેને ગ્રહણ કરે. દેવતાઓ, આપની કૃપા અમને શક્તિ આપે; વસુઓ, અમને ગાયનું આશીર્વાદ મળે. દયાળુ અને ઝડપી દેવી, અમારે શુભભાગ્ય માટે આવે. ઈલા, પશુવત્સલ માતા, અમારે આવે; નદીઓ કે ઉર્વશી એના યશ ગાય. ઉર્વશી, વિશાળ આકાશમાં પ્રસિદ્ધ, અને સમૃદ્ધિ લાવનારી, યજ્ઞફળ આપે. પોષક પૃથ્વી અમને સમૃદ્ધિ આપે. હવે આપણે વરુણ, સૌથી શાંતિમય, મિત્ર, ભાગ અને અદિતિને સ્તુતિથી શોધીએ. પંચહોતાર, ચિત્કારવાળી ઘોડીથી જન્મેલો, અમારી વાણી સાંભળે; મહાન અસુર, આનંદદાતા, અમને સુરક્ષિત માર્ગે દોરી જાય. અદિતિ માતા, જેમ પોતાના દીકરાને પ્રેમ કરે, તેમ મારી સ્તુતિ સ્વીકારો. પવિત્ર વાણી, દેવતાઓને પ્રિય, હું મિત્ર-વરુણને અર્પણ કરું છું. વિદ્વાનોમાં શ્રેષ્ઠ, મધ અને ઘૃતથી સ્તુતિ પામે. દેવ સવિતા, અમને ઇચ્છિત તેજસ્વી ધન આપે. ઇન્દ્ર, તું તારી બુદ્ધિ, ગાય, ઝડપી અને સુવર્ણ સાથે અમને દોરી જા; પવિત્ર વાણી, દેવપ્રિય અને દેવકૃપાથી અમને એકતામાં બાંધી. ભાગ, સવિતા, વિજયી ઇન્દ્ર, ઋભુઓ, પુરંધિ—આ અમર અને શક્તિશાળી દેવતાઓ અમને રક્ષા કરે. મારુતો, અજય, વિજયી અને યુવાન, એમના કાર્યોનું વર્ણન થાય છે. તારી સમાન શક્તિ કોઈએ નથી મેળવી. સૌપ્રથમ ધનદાતા બૃહસ્પતિની સ્તુતિ કરો, જે સૌભાગ્ય આપનાર છે. બૃહસ્પતિની સહાયથી દાતા, શૂરવીર સુરક્ષિત રહે. ઘોડા, ગાય કે વસ્ત્ર દેનાર, એમાં સંપત્તિ વસે. જેનાં રક્ષણ નથી, ધન શોધનાર, અને જે સ્તુતિ આપતા નથી, તેમને દૂર કરો. વિદ્રોહી, પવિત્ર વાણીના દુશ્મન, સૂર્ય તેમને દૂર કરે. જે દેવોને દુઃખ આપે, એ દુષ્ટને મારુતોએ દૂર કરો. શાંતિમાં વિઘ્ન લાવનાર, તુચ્છ ઇચ્છાવાળા, તેઓને પતિત કરો. મજબૂત, ઉત્તમ ધનુષ્યધારી, સર્વ રોગોના સ્વામી, એવા રુદ્રની પૂજા કરો; દૈવી અસુરનું સન્માન કરો. શક્તિશાળી, કુશળ અને આજ્ઞાકારી જળ, નદીઓ, સરસ્વતી, તેજસ્વી રાકા, સૌ અમને નિર્વિઘ્ન માર્ગ આપે. હું મહાન દેવ માટે નવી સ્તુતિ લાવું છું—શ્રેષ્ઠ આશ્રય માટે પ્રાર્થના. જેમણે દીકરીના હૃદયમાં આ રૂપો રચ્યાં, એમણે અમારે માટે આ રચના કરી. હવે, ગાયક, સ્ફૂર્તિભર્યા, ગર્જનારા, મેઘધ્વનિ કરનાર, પોષણના દેવની સ્તુતિ કરો—જે જળ અને વહેતી નદીઓને ઉમેરી, વરસાદ લાવે, આકાશ અને પૃથ્વી વીજળીથી ભરપૂર કરે. આ સ્તુતિ મારુતોના દળ માટે છે, રુદ્રપુત્ર યુવાન દેવો માટે. ધનકામનાથી, આપણે એમને શુભતા માટે બોલાવીએ; નિષ્ઠાવાન, ચિત્તાકર્ષક, દાગવાળા ઘોડાવાળા દેવો. આ સ્તુતિ પૃથ્વી, અંતરિક્ષ, વૃક્ષો અને વનસ્પતિ સુધી પહોંચે—મને ધન મળે. સહજપૃષ્ઠ દેવ કૃપાળુ બને. પૃથ્વી માતા અમને દુઃખમાં ન મૂકે. દેવતાઓ, અમે આપના વિશાળ અને અવરોધરહિત વિશ્વમાં વસીએ. અશ્વિનીકુમારોની નવી કૃપાથી આનંદ અને શુભ માર્ગ મળે. અમને ધન, શૂરવીર અને અમર આશીર્વાદ મળે. હવે, ઝડપી, પોષક ગાયો, મીઠા દુધથી, અમારે આવે; સાત મહાન દાતારીઓ, ગાયકના બોલાવવાથી, આનંદ અને સમૃદ્ધિ સાથે આવે. સ્વર્ગ અને પૃથ્વી, અડગ પિતા-માતા, મધુર વાણી અને કુશળ હસ્તે, દરેક યજ્ઞમાં અમને યશ આપે. પુજારી, મીઠી ભેટ તૈયાર કરી, તેજસ્વી, મનોહર સોમરસ વાયુને અર્પણ કરે. પ્રથમ હોતા જેવો, દેવ અમને દુઃખથી બચાવે; અમે તારા મધુર પાનમાં આનંદ માણીએ. દસ આંગળીઓથી કુશળતા સાથે સોમરસ પિષાય છે; તેજસ્વી, પર્વતમાં વસતો દેવ, શુદ્ધ રસ દોહે છે. હે ઇન્દ્ર, તારા માટે આ સોમરસ પિષાય છે—શક્તિ, કુશળતા અને આનંદ માટે. તારા બે સુસજ્જિત ઘોડા રથને જોડાય; તું બોલાવવામાં પ્રિય બન. હે અગ્નિ, મહાન, દયાળુ, વિદુષી દેવી, દેવપત્નીઓ સાથે, અમારે આનંદ માટે, દેવમાર્ગે લાવ. જેમ પ્રેરિતો અગ્નિથી અભિષિક્ત કરે છે, તે હોટ પાન અગ્નિને પ્રગટાવે છે. મહાન, ઉત્તમ, શુભકામના ભરેલી સ્તુતિ, દૂત સમાન, અશ્વિનીકુમારો સુધી જાય; આનંદથી આવો, ધન લાવો, જેમ નાભિ રથના ધૂરેને આધાર આપે. હું ઝડપી, શક્તિશાળી પુષન અને વાયુની સ્તુતિ કરું છું—જે દાન, વિચારો અને સામર્થ્ય આપે છે. મારુતો, તમારી વિવિધ રૂપોમાં, ગાયક તમને બોલાવે; યજ્ઞમાં આવો, દરેક મદદ સાથે. મહાન સ્વર્ગ, ઊંચા પર્વતમાંથી, પૂજનીય સરસ્વતી યજ્ઞમાં આવે; ઘૃતવસ્ત્ર પહેરી, દેવી યજ્ઞ સ્વીકારે, અમારી ઉન્નત વાણી સાંભળે. આ રીતે, ઋષિની વાણીમાં દેવતાઓ અને પ્રકૃતિની મહિમા, માનવ કલ્યાણ માટે તેમની કૃપા અને યજ્ઞના પવિત્ર ભાવ વહે છે, અને સમગ્ર જગતમાં શુભતા અને સમૃદ્ધિની આશા ફેલાય છે.