એકદમ આરંભે, દેવતાઓના જાગૃત રક્ષક, અગ્નિ જન્મે છે—બુદ્ધિશાળી, સાવધાન અને નવી સમૃદ્ધિ લાવનાર. ઘીથી તેજસ્વી થયેલો તેમનો મુખમંડળ, આકાશને સ્પર્શે છે; તેઓ ભક્તો માટે શુદ્ધ અને દ્યૂતિમાન રૂપે પ્રગટ થાય છે. યજ્ઞનું પ્રતીક, પ્રથમ પુરૂહિત રૂપે, અગ્નિને મનુષ્યોએ ત્રણ અગ્નિકુંડ પર પ્રજ્વલિત કર્યો છે. ઇન્દ્ર અને અન્ય દેવતાઓ સાથે તેઓ પવિત્ર કુશ પર હોળાર તરીકે બેસે છે અને વિધિ કૌશલ્યપૂર્વક કરે છે. અગ્નિ, તું નિર્મળ જન્મે છે, માતાઓના ગર્ભથી શુદ્ધ, આનંદદાયક ઋષિ સમાન, અને સૂર્ય જેવો પ્રકાશિત થતો ઉગે છે. ઘીથી તને વધારવામાં આવે છે, પ્રજ્વલિત થતી ઘડીએ, તારો ધૂમ્રપાન આકાશમાં નિશાન બની રહે છે. અગ્નિ, તું અમારો યજ્ઞ કૃપાથી સ્વીકાર; દરેક ઘરમાં તને વિતરણ કરવામાં આવે છે. તું દૂત, હવનનું વહન કરનાર છે; જે તને પસંદ કરે છે, તેઓ જ્ઞાનવાન અને દ્રષ્ટિવાનને પસંદ કરે છે. અગ્નિ, તને અમૃત વાણી, શ્રેષ્ઠ વિચાર અર્પણ કરીએ છીએ—તે તારા હૃદયને આનંદ આપે. નદીઓ અને વિશાળ ભૂમિ પણ તને શક્તિથી પૂરી દે છે અને તને વૃદ્ધિ આપે છે. અંગિરસોએ તને લાકડામાં છુપાયેલો પ્રકાશરૂપે શોધ્યો; ઘર્ષણથી તું જન્મે છે, શક્તિશાળી, અને તને બળનો પુત્ર કહેવામાં આવે છે. અગ્નિ મહાન છે, યજ્ઞયોગ્ય છે, સત્યનો વૃષભ છે, ભગવાન છે—તેણે ઘીથી સ્થાપિત થયેલા, ધનના ધારક, ખજાનાના આધારરૂપ, કૃપાળુ અસુર રૂપે, અમારા સ્તુતિ સ્વીકારો. સત્યને જાણીને, તેને ઈચ્છો અને અનુસરો; જૂના સત્યના પ્રવાહોને પલટાવો. હું બળપૂર્વક કે કપટથી નથી ચાલતો—મારે તો એ લાલ વૃષભનું સત્ય જ જોઈએ છે. અગ્નિ, તું કેવી રીતે, સત્યને અનુસરી, અમારા નવા સ્તુતિને જાણે છે? તું ઋતુઓનો જ્ઞાતા દેવ છે—હું એ ધનની માલિકી જાણતો નથી, જે મેળવવી છે. અગ્નિ, તારા દાસ કોણ છે, દુશ્મન માટે? તારા રક્ષક કોણ છે, તેજસ્વી, ધન લાવનાર? કોણ અસત્યથી રક્ષા કરે છે? કોણ ધર્મના વચનને જાળવે છે? અગ્નિના સાથીઓ અલગ-અલગ છે—કેટલાક શુભ, કેટલીક અશુભ. તેઓ પોતે જ ડગમગ્યા છે; પોતાના વચનથી તેઓ ધર્મનો દાવો કરે છે, પણ અન્યાયની વાત કરે છે. જે ભક્તિપૂર્વક યજ્ઞ કરે છે, એ સત્યની રક્ષા કરે છે, લાલ વૃષભની. મહાન, શુભ નિવાસ, પ્રયત્નશીલ નાહુષની, સ્થિર રહે. અમે સ્તુતિથી તને બોલાવીએ છીએ, અગ્નિ, તને જાગૃત કરીએ છીએ, તારી સહાય માટે. તને ગીતથી સન્માન કરીએ છીએ, આજે ઝડપથી, આકાશને સ્પર્શતો, દૈવી ધન લાવનાર. તું, પુરૂહિત, અમારા વચનો સ્વીકાર—દૈવી સભામાં તું પૂજન કરે. તું પ્રસિદ્ધ છે, પસંદગીના પુરૂહિત છે, માન્ય છે—તારા દ્વારા યજ્ઞ ફેલાય છે. ઋષિઓ તને પ્રશંસા કરે છે, તું બળમાં સર્વોત્તમ છે—અમને ઉત્તમ તેજ આપ. અગ્નિ, તું રીંઢ વગરનું ચક્ર સમાન, દેવો કરતાં આગળ છે; તું ભવ્ય દાન વ્યવસ્થિત કરે છે. અગ્નિને જાગૃત કરો, અમર, સ્તુતિથી; આપણા હવન દેવોમાં મૂકો. યજ્ઞમાં, મરણશીલ મનુષ્યો એ અમર દેવ, સર્વોત્તમ યજ્ઞિય અગ્નિની પૂજા કરે છે. સતત, ઘીથી લથબથ ચમચાથી, તું હવન વહન કરનાર દેવ છે. જન્મે ત્યારે, અગ્નિ પ્રકાશિત થયો, દસ્યુઓ અને અંધકારનો નાશ કર્યો; ગાયો, જળ અને સૂર્ય શોધી કાઢ્યા. અગ્નિ, આહ્વાનપાત્ર ઋષિ, ઘી-મુખવાળો, તારો પૂજન કરો—તું આવો, અમારો અવાજ સાંભળો. ઘી અને ગીતોથી તને સશક્ત બનાવવામાં આવે છે, સર્વાધિપતિ, સ્વૈચ્છિક વચનોથી. જ્ઞાનવાન, કવિ, જેને જાણવું જોઈએ, એવા અગ્નિ માટે પ્રાચીન સ્તુતિ અર્પણ કરીએ છીએ—તું ધનની પ્રભુ, કૃપાળુ અસુર, ઘીથી સ્થાપિત, ધન લાવનાર, ખજાનાના આધાર. સત્યથી, તેઓ સત્ય અને આધારને જાળવે છે, યજ્ઞની શક્તિમાં, સર્વોચ્ચ સ્વર્ગમાં. જન્મેલા કે અજન્મા, જે આવ્યા છે, તેમણે માનવોમાં દૈવી નિયમ સ્થાપ્યા છે. અગ્નિ, યુવાન અને બળવાન, તું વિશાળ માર્ગ ફેલાવું છે, પ્રાચીન માટે મુશ્કેલ માર્ગ. તું નવજાત, સિંહ જેવો ઝડપી દોડે છે, સર્વત્ર ફરતો. તું માતા સમાન, પોષણ કરે છે, દરેકનું ધ્યાન રાખે છે, યુવાની અને વૃદ્ધાવસ્થાને જાળવે છે, પોતાના સ્વરૂપે વિજય મેળવે છે. તારી શક્તિ અમને વિશાળ અને સુરક્ષિત સંપત્તિ આપે, દેવ, સમૃદ્ધિ માટે. પિતા સમાન, ગુપ્તપણે પગ મૂકે છે, મહાન ધન ઓળખે છે, કદી અસમર્થ ન થાય. તેજસ્વી દેવ અગ્નિને મહાન હવન અર્પણ થાય છે, જેમ મૈત્રે, મનુષ્યોએ તને આગળ સ્થાપ્યો છે. અગ્નિ, તું પુરૂહિત છે, કુશળતાના હાથ ધરાવનાર; તું ભાગા સમાન, યજ્ઞના ફળ વહેંચે છે, ભક્તોને કૃપા આપે છે. તારી મિત્રતા ઉદાર છે, જ્યોતિ બળવાન છે—સર્વ શક્તિઓએ તને પોતાની તાકાત આપી છે. અગ્નિ, તું અહીં પ્રસિદ્ધ છે, શૌર્ય માટે મહિમાવાન; તારી પ્રતિષ્ઠા આકાશ-પૃથ્વી સુધી ફેલાય છે. હવે, અગ્નિ, તું આવો, અમને ઇચ્છિત દાન આપ, અમે તારી સ્તુતિ કરીએ છીએ; અમને અને ઉત્તમજનને સુખ આપ, યુદ્ધમાં અમારો બળ વધાર. યજ્ઞથી, મનુષ્ય દેવની સહાય માટે આવે છે; અગ્નિ, યજ્ઞસ્થળે સ્થાપિત, સહાય માટે પ્રસંશાય છે. તે પોતાની મહિમા માટે, યજ્ઞકર્તાઓમાં શ્રેષ્ઠ માને છે; તેજસ્વી સ્વર્ગ જ્ઞાનીને આનંદ આપે છે. તેની જ્યોત, તેના વસ્ત્રો, શક્તિશાળી વાણીથી જોડાયેલી; સ્વર્ગના બીજ સમાન, તેનું તેજ જળવે છે. પોતાની ઈચ્છા અને જ્ઞાનથી, સારા-વિદ્વાન, રથ પર સવાર થાય છે; દરેક કુળમાં, અગ્નિ, આહ્વાન પાત્ર તરીકે પ્રશંસા પામે છે. હવે, ઇચ્છિત દાન શ્રેષ્ઠજન દ્વારા એકત્ર થાય છે; બળના પુત્ર, અમને રક્ષા, સુખ આપ, યુદ્ધમાં અમારો બળ વધાર. પ્રભાતે, અગ્નિ, સર્વપ્રિય, જનતાના અતિથિ રૂપે સ્તુતિ પામે છે; તે અમર, તમામ યજ્ઞોને સ્વીકાર કરે છે. આ રીતે, ઋગ્વેદના પવિત્ર મંત્રોમાં અગ્નિના જન્મ, તેજ, યજ્ઞમાં સ્થાન, દેવત્વ અને ભક્તિપૂર્વકના પૂજનનું મહિમા ગીતરૂપે વહે છે—અગ્નિ સર્વત્ર પ્રકાશ આપે છે, યજ્ઞને સિદ્ધિ આપે છે, અને ભક્તના જીવનમાં સમૃદ્ધિ અને સુરક્ષા લાવે છે.