આ Rigveda ના શ્રેષ્ઠ મંત્રો દ્વારા ઋભુઓની મહાન કથા ઉજાગર થાય છે. હું તેમની પ્રશંસા માટે વાણી મોકલું છું, જેમણે પાવન ગાયને પ્રસિદ્ધિ માટે ફેલાવી, અને જે પવનથી ચલિત, ઝડપી રથો પર સવાર થઈ, આકાશની આસપાસ પાણી બની ગયા. કૌશલ્યવાન ઋભુઓએ, જ્યારે પોતાના માતા-પિતાને આરામનું સ્થાન બનાવ્યું, તેમને સુંદરતા અને દાંતથી ઘેરી, ત્યારે જ્ઞાની ઋભુઓએ મન માટે શક્તિ લાવી, દેવી-દેવતાઓ સાથે મિત્રતા સ્થાપિત કરી. તેમણે પોતાના વૃદ્ધ માતા-પિતાને, જે યજ્ઞ-સ્થંભની જેમ પડેલા હતા, ફરી યુવાન બનાવી દીધા. એ ઋભુઓ, શક્તિથી સજ્જ, ઈન્દ્રના સાથી, મધુર પ્રવાહ ધરાવનાર, અમારા યજ્ઞની રક્ષા કરે. એક વર્ષ સુધી ઋભુઓએ ગાયની રક્ષા કરી; એક વર્ષ સુધી ઘોડા બનાવ્યા; એક વર્ષ સુધી તેજસ્વી પ્રકાશ ધારણ કર્યો. આ મહેનતથી તેઓ અમરતા પ્રાપ્ત કરી. સૌથી મોટાએ કહ્યું, "ચાલો બે કપ બનાવીએ," અને સૌથી નાના બોલ્યા, "ચાલો ચાર કપ બનાવીએ." ત્વષ્ટ્રે, ઋભુઓ, તમારી વાતને સ્વીકારી. તેમણે જે કહ્યું, તે જ કર્યું; ઋભુઓએ પોતાના સ્વભાવનું પાલન કર્યું. ચમકતા કપ ત્વષ્ટ્રે જોયા—ચાર કપ, પણ એક જ જેવા. જ્યારે ઋભુઓ અતિથિ બની, બાર દિવસ ગુપ્ત સ્થાને રહેલા, તેમણે ખેતરોને ફળદાયી બનાવ્યા, નદીઓને માર્ગ બતાવ્યો, રેતાળ પ્રદેશોમાં ઊભા રહ્યા, અને વનસ્પતિ તથા વહેતા પાણીનું દિશા-નિર્દેશ કર્યું. જેમણે શ્રેષ્ઠ ચકદંડ બનાવ્યું, અને સર્વપોષક, સર્વરૂપ ગાયનું નિર્માણ કર્યું, એ ઋભુઓ, આત્મનિર્ભર, કૌશલ્યવાન, સારા હાથવાળા, અમને ધન-સંપત્તિ આપે. દેવતાઓ તેમના કાર્યમાં આનંદિત થયા, તેજસ્વી અને મનથી ચમક્યા; દેવતાઓની શક્તિ શ્રેષ્ઠ બની, ઈન્દ્ર, ઋભુક્ષ, અને વિભ્વાન, વરુણપુત્રને મળેલી. જેમણે બે વાદળી ઘોડા, બુદ્ધિશાળી અને ઉત્સુક, જોડ્યા; જેમણે ઈન્દ્ર માટે સારી રીતે જોડાયેલા ઘોડા બનાવ્યા, એ ઋભુઓ, અમને મિત્રની જેમ સુરક્ષા, સમૃદ્ધિ અને ધન આપે. આજે, હું દેવતાઓ માટે પાન અને આનંદની માગણી કરું છું, મિત્રતા માટે, પ્રયત્નપૂર્વક; તેથી, ઋભુઓ, તૃતીય સોમપાનમાં અમને ધન-સંપત્તિ આપો. પછી, ઋભુ, વિભ્વાન, વાજા અને ઈન્દ્ર, અમારા યજ્ઞમાં આવે, ખજાનો લઈને, કારણ કે આજે ધીષણા દેવીએ પાન તૈયાર કર્યું છે, અને એ આનંદ તમને મળે. હે કૌશલ્યવાન, પુરસ્કાર અને શક્તિ માટે જન્મેલા, ઋભુઓ, ઋતુઓમાં આનંદ કરો; તમારો આનંદ અને દાન એક થાય, અમને શૂરવીર પુત્રો અને ધન-સંપત્તિ આપો. આ યજ્ઞ, ઋભુઓ, તમારા માટે તૈયાર થયો છે, જે તમે મનુષ્યોમાં ઊંચે સ્થાપિત કર્યો. તમે પ્રશંસા માટે તત્પર છો; બધા શ્રેષ્ઠ પુરસ્કાર તમારા થયાં. દાતાઓ માટે ખજાનો અલગ રાખવામાં આવ્યો છે, ઉપાસક માટે, સેવક માટે. ઋભુઓ, પાન કરો, પુરસ્કાર તમને અપાયો છે; તૃતીય સોમપાન તમારા આનંદ માટે અર્પણ થયો છે. પુસ્કાર લાવનાર, ઋભુઓ જેવા, મહાન, ધનદાતા, મનુષ્યો દ્વારા પ્રશંસિત, પાન માટે આવો, દિવસોના આનંદ માટે આવો; આ પાન નવા આવનારની જેમ હાજર છે. શક્તિના સંતાન, આ યજ્ઞમાં આવો, શ્રદ્ધાપૂર્વક બોલાવ્યા છે. એકતામાં, તેજસ્વી, અને તમારા સાથીઓ સાથે, મધુર સોમ પાન કરો, ખજાનો લઈને, ઈન્દ્ર સાથે. ઈન્દ્ર અને વરુણ સાથે એકતામાં, સોમ પાન કરો; ગાયક સાથે, મારુતો સાથે એકતામાં. શ્રેષ્ઠ, ઋતુઓની રક્ષા કરનાર, દેવીઓની પત્નીઓ, ખજાનો લાવનાર, બધાં સાથે એકતામાં. આદિત્યો સાથે એકતામાં આનંદ કરો; ઋભુઓ, પર્વતો સાથે એકતામાં. દૈવી સવિતાર સાથે, ખજાનો લાવતી નદીઓ સાથે એકતામાં. જે અશ્વિન છે, જે પિતા છે, જે સહાય છે, એ ઋભુઓ, જેમણે ગાય બનાવેલી, ઘોડા બનાવેલા, બે રથ અલગ બનાવેલા, એ કૌશલ્યવાન, શ્રેષ્ઠ કાર્ય કરનાર. જેમણે ગાયો, ઘોડા, શૂરવીર પુત્રો, અને ઘણું ધન આપ્યું, એ શ્રેષ્ઠ ઋભુઓ, આનંદમાં, અમને પણ ગાયકને દાન આપનાર છે. તમે ક્યારેય નિષ્ફળ થયા નથી, ન તો નિયમભંગ કર્યા, ન તો નિંદિત થયા, ઋભુઓ, આ યજ્ઞમાં. ઈન્દ્ર, મારુતો અને રાજાઓ સાથે, દેવતાઓ, ખજાનોના દાન માટે આનંદ કરો. શક્તિના સંતાન, ઋભુઓ, સુધન્વનાસ, અહીં આવો, ગેરહાજર ન રહો. આ પાનમાં તમારો ખજાનો મેળવવાનો છે, અને તમારો આનંદ ઈન્દ્રને અનુસરે. ઋભુઓનો ખજાનો અહીં આવ્યો છે, સારી રીતે દબાયેલ સોમનું પાન થયું છે. કૌશલ્ય અને બુદ્ધિથી, એક કપને ચારમાં વિભાજીત કર્યો. તમે કપને ચારમાં વિભાજીત કર્યું, "શીખો," કહ્યું. પછી, પુરસ્કાર લાવનાર, અમરતાનો માર્ગ શોધ્યો, ઋભુઓ, કૌશલ્યવાન, દેવતાઓમાં. શું એ કપ માટીનો હતો, જે તમે કૌશલ્યથી ચારમાં વિભાજીત કર્યો? હવે પાન દબાવો, આનંદ માટે, ઋભુઓ, મધુર સોમ પાન કરો. કૌશલ્યથી તમે માતા-પિતાને ફરી યુવાન બનાવ્યા, કપને દેવતાઓના પાન માટે યોગ્ય બનાવ્યો. કૌશલ્યથી ઈન્દ્રના રથ માટે બે ઘોડા બનાવ્યા, ઋભુઓ, પુરસ્કાર લાવનાર. જે તમારા માટે મજબૂત પાન દબાવે, દિવસોમાં આનંદ માટે, ઋભુઓ, તેને શૂરવીરોથી ભરપૂર ધન આપો, મહાન, આનંદમાં. તમે સવારે દબાયેલ સોમ પાન કર્યો, હે ઈન્દ્ર, વાદળી ઘોડાવાળા; મધ્યાહ્નનું પાન માત્ર તમારું. ઋભુઓ અને ખજાનો લાવનાર સાથે પાન કરો, મિત્ર, જેમ તમે કૌશલ્યથી બનાવ્યું છે. જે દેવતાઓ કૌશલ્યવાન થયા, ગૃધ્ર જેવા, સ્વર્ગમાં સ્થાયી થયા. એ શક્તિના સંતાન, ઋભુઓ, સુધન્વનાસ, અમર બની, અમને ખજાનો આપે. જ્યારે તમે તૃતીય પાન, ધન-દાન, કૌશલ્ય અને બુદ્ધિથી કર્યું, ઋભુઓ, એ અર્પણ તમારા માટે શુદ્ધ થયું—અહીં, તમારા શક્તિ અને આનંદ સાથે પાન કરો. ઘોડા અને લગામ વગર જન્મેલો, પણ પ્રશંસા માટે યોગ્ય, ત્રણ ચકદંડવાળો રથ, સમગ્ર વિશ્વમાં ફરતો, એ તમારો મહાન, દૈવી સંદેશ છે, ઋભુઓ, જેમ તમે આકાશ અને પૃથ્વીનું સંચાલન કરો. તમે સુંદર, યોગ્ય, દિશાયુક્ત ચકદંડ બનાવ્યો, અડગ, મન કરતાં વધુ વિચારોમાં તેજસ્વી—હકિકતમાં, તમારા માટે આ પાન છે; ઋભુઓ, એ પુરસ્કાર અર્પણ કરું છું. ઋભુઓ, દેવોમાં તમારી પ્રસિદ્ધ વાણી, તમારી મહાનતા, કૌશલ્યવાન: જ્યારે, યુવાન હોવા છતાં, તમે વૃદ્ધ માતા-પિતાને ફરી યુવાન બનાવી, ગતિ માટે. તમારા વિચારોથી, એક કપને ચારમાં ફેરવ્યો, અને ચામડામાંથી ગાય બનાવી; પછી, દેવોમાં, તમે અમરતા પ્રાપ્ત કરી—ઋભુઓ, એ તમારો પ્રશંસનીય કાર્ય છે. ઋભુઓનો ધન, શરૂઆતથી જ પ્રસિદ્ધ, શક્તિ માટે જાણીતું, જે મનુષ્યો દ્વારા ઉત્પન્ન થયું; વિભ્વાનનું કાર્ય સભામાં પ્રસિદ્ધ છે, જેને દેવતાઓએ રક્ષા કરી—તે મનુષ્યોમાં જ્ઞાની છે. તે પુરસ્કાર જીતનાર ઘોડો છે, વાણીમાં જ્ઞાની, શૂરવીર, યુદ્ધમાં અડગ; તે સમૃદ્ધિ અને મહાન શક્તિ લાવે, જેને વિભ્વાન, ઋભુઓ અને વાજા પ્રેરણા આપે. શ્રેષ્ઠ, સુંદર રૂપ તમારે મૂકવામાં આવ્યું છે—આ પ્રશંસા સ્વીકારો, ઋભુઓ, વાજાઓ; તમે જ્ઞાની, દ્રષ્ટા, વિવેકી છો—આ સ્તુતિથી અમે તમને જાણીએ છીએ. તમારે, સર્વજ્ઞ, અમને અને અમારા પ્રેરિત વિચારોને સર્વ શ્રેષ્ઠ આનંદ આપો; ઋભુઓ, તેજસ્વી, શક્તિશાળી, શ્રેષ્ઠ ધન અને દીર્ઘ આયુષ્ય અમને આપો. અહીં અમને સંતાન આપો, અહીં અમને ધન આપો, અહીં અમને શૂરવીરતા સાથે ખ્યાતિ આપો; જેના દ્વારા અમે અન્ય કરતાં શ્રેષ્ઠ બનીએ—ઋભુઓ, અમને અદ્ભુત શક્તિ આપો. આ રીતે ઋભુઓની મહાનતા, કૌશલ્ય, દાન અને દેવતાઓ સાથેની એકતા, તેમના અમર કાર્ય અને યજ્ઞમાં પ્રસિદ્ધિ, આ મંત્રોમાં ઉજાગર થાય છે.