અગ્નિની મહિમા અને યજ્ઞનું પવિત્ર વર્ણન યજ્ઞના સ્થળે, generous અને ઘીથી અભિષેક થયેલા અગ્નિ, દેવતાઓ માટે દક્ષિણ દિશામાં આગળ વધે છે. નવજાત, શક્તિશાળી વાછરડા જેવો અગ્નિ, ઊભી થઈને, સમૃદ્ધ અને તેજસ્વી બની, પશુઓને તૈયાર કરે છે. વિછાયેલા કુશ પર, જ્યારે અગ્નિ પ્રગટ થાય છે, ત્યારે તે upright પુજારી તરીકે, યજ્ઞમાં આનંદ પામે છે; અગ્નિ, ગાયવાલ જેવો, ત્રણ સ્તરોના આસન પર આરોહણ કરી, દેવતાઓ સુધી વ્યાપક રીતે ફરતો રહે છે. અગ્નિ પોતાનાં સ્વરૂપે, મૈત્રીપૂર્ણ અને નમ્ર બની, મીઠા શબ્દો બોલે છે, અને યજ્ઞની સત્યતા જાળવે છે. તેની જ્યોત ઝડપથી દોડતી ઘોડાં જેવી છે, અને જ્યારે તે તેજથી પ્રગટ થાય છે, ત્યારે બધા જીવો ડરી જાય છે. અગ્નિ, સુંદર ચહેરા અને સ્પષ્ટ દ્રષ્ટિ સાથે, ભયજનક અને વિવિધતામાં પણ મનમોહક છે. તેની જ્યોત અંધકારથી અટકતી નથી, અને રાખ કે ધૂમ પણ તેના શરીરને દૂષિત કરતા નથી. અગ્નિનો જન્મ કોઈ રોકી શકતો નથી—ના પિતા, ના માતા, અને ના જનક; અને પછી, મીત્રા જેવો, શुद्ध અને generous, અગ્નિ માનવ જાતમાં તેજસ્વી બને છે. દસ બહેનો, એકસાથે રહીને, અગ્નિને માનવોમાં ઉત્પન્ન કરે છે; તે તીક્ષ્ન દાંત અને તેજસ્વી કટારી જેવો, જલ્દી અને તીક્ષ્ન છે. અગ્નિના તપ્ત, ઘી-અભિષેકિત, લાલ રંગના, સીધા અને સુંદર, ruddy અને શક્તિશાળી, સીધી જટાવાળા, તેને દેવતાઓની તરફ બોલાવે છે. તેની સાથેના સાથીઓ, શક્તિશાળી અને અવિરત, તેજસ્વી પ્રકાશ સાથે દોડે છે; તેઓ ગૌરવભર્યા ઈગલ જેવા, ધ્યેય શોધતા, ગર્જના કરતા, મારુતોના સમૂહ જેવા છે. અગ્નિ માટે સ્તુતિ રચવામાં આવી છે, યજ્ઞ માટે આરાધના અને ગીત રજૂ કરવામાં આવ્યા છે, અને વિધિની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે. માનવો, અગ્નિને પુજારી તરીકે બેસાડે છે, પ્રેરિત, તેની સ્તુતિ ગાય છે. અગ્નિ, પ્રથમ પુજારી, સર્જકોએ સ્થાપિત કર્યો છે, યજ્ઞ માટે સૌથી યોગ્ય, અને વિધિમાં પ્રસંશનીય છે; ભૃગુઓએ, કુશળતા સાથે, તેને જંગલમાં પ્રગટ કર્યો, અને તે સર્વ લોકોમાં આશ્ચર્યજનક છે. અગ્નિ, ક્યારે તારી દેવતાઓ સાથેની સંબંધતા સ્પષ્ટ થશે? કારણ કે ત્યારે, માનવો તને, પ્રસંશનીય, જાતોમાં સ્વીકાર કરે છે. ધર્મનિષ્ઠ, જ્ઞાની, આકાશ જેવી આવરણવાળી, સર્વ યજ્ઞોની વ્યવસ્થા કરનાર, દરેક ઘરમાં આનંદ લાવનાર, તે અગ્નિ છે. વિવસ્વતના દૂત તરીકે, તે ઝડપી છે, અને સર્વ લોકો તેને સ્વીકાર કરે છે; ભૃગુઓએ, તેજસ્વી અને પ્રસિદ્ધ, સર્વ લોકોમાં તેને ધારણ કર્યો છે. તેઓ તેને માનવીય પુજારી તરીકે, જ્ઞાની, તેજસ્વી, શુદ્ધ જ્યોતવાળા, યજ્ઞ માટે યોગ્ય, સાત નિવાસસ્થાનોમાં બેસાડે છે. અગ્નિ, શાશ્વત માતાઓમાં, જંગલમાં, સારી રીતે બોલાવવામાં આવેલ, આશ્રય લે છે; તે આશ્ચર્યજનક, હાજર, ગુપ્ત રીતે સ્થપાયેલ, સર્વજ્ઞ, અને ક્યારેક શોધવામાં આવે છે. છોડથી અલગ થતાં, તેમાં સત્યનું સ્તન મૂકવામાં આવે છે; દેવતાઓએ શ્રદ્ધાથી મહાન અગ્નિને પ્રગટ કર્યો, અર્પણ ગ્રહીત, યજ્ઞમાં સત્યતા જાળવનાર. યજ્ઞકર્તાની યોજનાઓ જાણીને, તું, જ્ઞાની, આકાશ અને પૃથ્વીના બંને છેડે સમજે છે; દૂત તરીકે, તું, ઊંચા સ્વર્ગથી, સ્વર્ગના દ્વાર સારી રીતે જાણીને, વ્યાપક રીતે જાય છે. અગ્નિના કાળા સ્વરૂપો છે, તેજસ્વી મોખા છે, તેની જ્યોત અનન્ય રીતે ચાલે છે; જ્યારે અવિમુક્તો અંકુર મૂકે છે, ત્યારે તું જન્મતાની સાથે દૂત બની જાય છે. નવજાતની શક્તિ ત્યારે દેખાય છે, જ્યારે તેની જ્યોત પવનની પાછળ દોડે છે; લાકડામાંથી તીક્ષ્ન જીભ પસંદ કરે છે, અને કઠોર ભોજન પણ તેના જડબાથી ભક્ષે છે. ત્રણ પ્રકારના ભોજનથી, ત્રણ ગુણથી, મહાન અગ્નિ ત્રિપ્લ દૂત બની જાય છે; પવનના મિત્ર સાથે જોડાય, હંમેશા સક્રિય, ઝડપી દોડનારને આગળ ધપાવે છે. અમે, ગીતથી, સર્વજ્ઞ, અર્પણ લાવનાર, અમર, યજ્ઞ માટે યોગ્ય દૂતની સ્તુતિ કરીએ છીએ. તે, સંપત્તિ આપનાર, આકાશની વિશાળતા જાણે છે; તે દેવતાઓને અહીં લાવે છે. તે દેવતાઓના આવવા જાણે છે, અને તેમને સત્યના ઘરમાં વસાવે છે; તે પ્રિય ખજાના પણ આપે છે. હોતાર તરીકે, તે દૂતનું કાર્ય કરે છે, જ્ઞાની, વચ્ચે ચાલે છે; જાણીને, સ્વર્ગના દ્વાર સુધી પહોંચે છે. અમે એમાં રહીએ, જેઓ અગ્નિને અર્પણથી પોષે છે, જેઓ તેને પ્રગટ કરે છે. તેઓ, સંપત્તિ અને શૌર્યથી સંપન્ન, પ્રસિદ્ધ છે; જેઓ અગ્નિને પ્રકાશ તરીકે સ્થાપે છે. દિવસે-દિવસે, ઇચ્છિત સંપત્તિ અમને મળે; શક્તિ ઝડપથી અમને મળે. તે, પ્રેરિત, શક્તિથી, લોકોમાં તેજસ્વી, ઝડપી શસ્ત્ર જેવી, બધાને પછાડી દે છે. અગ્નિ, કૃપા કરી, તું મહાન છે; દેવ-ઇચ્છા ધરાવનાર લોકો પર કૃપા કર, અને પવિત્ર કુશ પર બેસ. તે, માનવોમાં ઉલ્લેખનીય, કુટુંબોમાં શક્તિશાળી, અમર, સર્વનો દૂત બને છે. હોતાર તરીકે, ઘરમાં ફરાવવામાં આવે છે, ઉપાસકોમાં આનંદદાયક છે; અને પોતાર તરીકે, બેસે છે. યજ્ઞમાં, અગ્નિ પુજારી છે, ઘરમાં ગૃહપતિ છે; અને બ્રહ્મન તરીકે, બેસે છે. તું, વિધિ-પુજારી, લોકોના વક્તા, અને માનવોના અર્પણ લાવનાર બની જાય છે. Messenger તરીકે, યજ્ઞમાં આનંદ પામે છે, અને મૃત્યુના અર્પણને દેવતાઓ સુધી પહોંચાડે છે. અમારા વિધિ અને યજ્ઞથી પ્રસન્ન થા, ઓ અંગિરસ; અમારી પ્રાર્થના સાંભળ. તારી રથ, દૂત, દરેક તરફથી અમને પહોંચે, જેમાં તું ઉપાસકની રક્ષા કરે છે. અગ્નિ, આજે, ઝડપી ઘોડા જેવો, પ્રસંશાથી, ઉન્નત સંકલ્પ જેવો, જે હૃદયને સ્પર્શે છે, અમે તારા દાન પ્રાપ્ત કરીએ. ખરેખર, અગ્નિ, તું ઊંચી વ્યવસ્થા, શુભ સંકલ્પ, કુશળતા અને ધર્મનો રથચાલક બની ગયો છે. આ સ્તુતિઓ સાથે, તું અમારે નજીક આવ, અમને તેજસ્વી પ્રકાશ લાવ, અગ્નિ, તારા સૌમ્ય સ્વરૂપોથી. આજે, આ ગીતો અને સ્તુતિથી, તારી સેવા કરીએ; તારી શક્તિઓ આકાશની ગર્જના જેવી છે. આ રીતે, યજ્ઞમાં અગ્નિના ઉત્કૃષ્ટ રૂપ, તેની શક્તિ, અને દેવતાઓ સુધી અર્પણ પહોંચાડવાની ભૂમિકા, પવિત્ર અને શ્રદ્ધાપૂર્વક વર્ણવાય છે.