યજ્ઞસ્થળે, જ્યારે સોમ રસ દબાવવામાં આવે છે, ત્યારે જે ભાગ ઇન્દ્ર માટે અલગ રાખવામાં આવે છે, તે ભાગ તેમના માટે સમર્પિત થાય છે. યજમાન ઇચ્છે છે કે સોમ રસ ઇન્દ્રને પોષણ આપે. ઇન્દ્રના પેટમાં અર્પણથી તૃપ્તિ થાય, તેમના મસ્તકને સ્તુતિઓ ઉન્નત કરે, અને તેમના બાહુઓ દાન આપવા માટે વિસ્તરે—આવી પ્રાર્થના સાથે ભક્તો યજ્ઞ કરે છે. પ્રભાતે, ઇન્દ્ર માટે દહીં, પયસમ, પિંડ તથા સ્તુતિઓ અર્પણ થાય છે. યજ્ઞ માટે તૈયાર કરેલો પિંડ ઇન્દ્રને સમર્પિત થાય છે અને તેઓને પ્રસન્ન કરવા માટે ભક્તો પ્રાર્થના કરે છે. જેમ વરરાજા કન્યાઓમાં આનંદ અનુભવે છે, તેમ ઇન્દ્ર પણ પિંડ અને સ્તુતિથી પ્રસન્ન થાય—આવી આશા રાખી ભક્તો અર્પણ કરે છે. પ્રભાતના સોમ દબાણ સમયે, મહાન શક્તિશાળી ઇન્દ્ર, અમારી અર્પણ સ્વીકારો. મધ્યાહ્નના દબાણ પર, અનાજ અને પિંડ તમને અર્પિત થાય છે, કારણ કે જ્યારે સ્તુતિ ગાયક ઉત્સાહથી તમને બોલાવે છે, ત્યારે તમે આવો છો. ત્રીજા દબાણ સમયે પણ, ઇન્દ્રને પિંડ અર્પણ થાય છે; ભક્તો તેમના જ્ઞાન, કૌશલ્ય અને બળથી સમૃદ્ધ એવા ઇન્દ્રને સ્તુતિઓ સાથે સમીપ જવા ઇચ્છે છે. પૂષણ માટે પયસમ, પીળા ઘોડાવાળા દેવ માટે અનાજ તૈયાર થાય છે. ઇન્દ્ર, તમે મરૂતો સાથે પિંડ ગ્રહણ કરો અને સોમ પીઓ, હે વૃત્રનાશક, હે વિદ્વાન વીર. અનાજ અર્પણ કરો, પિંડ સમર્પિત કરો, અને દિન પ્રતિદિન એવી અર્પણ વધતી રહે—આવી પ્રાર્થના સાથે ભક્તો ઇન્દ્ર માટે સોમ પીવાના યજ્ઞ કરે છે. પછી, ઇન્દ્ર અને પર્વતને મહાન રથ સાથે આવવા માટે બોલાવવામાં આવે છે—સંપત્તિ લઈને આવો, યજ્ઞના અર્પણ સ્વીકારો અને અમારી સ્તુતિમાં આનંદ મેળવો. generous ઇન્દ્રને રોકાઈ રહેવા વિનંતી થાય છે—હવે સોમ પીઓ, અને જેમ પુત્ર પિતાને ચુંટી રાખે છે, તેમ હું તમને મધુર સ્તુતિથી ચુંટી રાખું છું. અધ્વર્યુને વિનંતી થાય છે કે, ઇન્દ્ર માટે શ્રેષ્ઠ સ્તુતિ અને અર્પણ કરો, પવિત્ર કુશ પર બેસો. generous ઇન્દ્ર સંધ્યા સમયે જન્મે, પોતાના સ્થાન પર પહોંચે અને તેમના ઘોડા તેમને લઈ જાય; જ્યારે પણ અમે સોમ દબાવીએ, અગ્નિ દૂત બની તેમને સીધા લાવે છે. generous ઇન્દ્રને કહેવામાં આવે છે કે, તમે જ્યાં ઇચ્છો ત્યાં જાઓ કે અહીં આવો—તમારો લાભ સર્વત્ર છે. જ્યાં મહાન રથનો ખજાનો છે, જ્યાં ઝડપી ઘોડા અને ગધેડા મુક્ત થાય છે, ત્યાં જાઓ. પશ્ચિમ દિશામાં જઈ સોમ પીઓ, તમારા ઘરમાં તમારી સુંદર પત્નીઓ આનંદ અનુભવે—એવી પ્રાર્થના થાય છે. આંગિરસ કુળના દાતા દેવતાઓએ વિશ્વામિત્રને સંપત્તિ આપી છે; તેમના હજારો યજ્ઞના ફળે જીવન પણ વધ્યું છે. generous ઇન્દ્ર વિવિધ રૂપે પ્રગટ થાય છે, આશ્ચર્ય સર્જે છે, પોતાનું સ્વરૂપ ઘડે છે; તેઓ દિવસમાં ત્રણ વખત આકાશમાંથી આવે છે, ઋતુઓનું પાલન કરે છે. મહાન ઋષિ, દેવોથી જન્મેલા, દેવોથી પ્રેરિત, માનવ દ્રષ્ટિથી નદી અને સમુદ્રને રોકે છે; જ્યારે વિશ્વામિત્રે સુદાસને આગેવાની આપી, ત્યારે ઇન્દ્ર કુશિકાઓ પર કૃપાળુ થયા. હંસની જેમ, પથ્થરો સાથે સ્તુતિ રચો, યજ્ઞમાં આનંદથી ગાવો, દબાયેલ સોમ સાથે દેવતાઓ સાથે પીવો. કુશિકાઓને નજીક આવવા, ધ્યાન આપવા અને સુદાસ માટે ઘોડા મુક્ત કરવા કહેવામાં આવે છે. રાજાએ વૃત્રને વિજય કર્યો છે; પૂર્વ અને પશ્ચિમમાં પૂજા કરે છે, અને પૃથ્વી પર શ્રેષ્ઠ છે. જેણે આ બંને જગત—દિવ અને પૃથ્વી—તૃપ્ત કર્યા છે, એ ઇન્દ્રની હું સ્તુતિ કરું છું. વિશ્વામિત્રની પ્રાર્થના આ ભારતવંશને રક્ષા કરે છે. વિશ્વામિત્રોએ વજ્રધારી ઇન્દ્રને સ્તુતિઓ અર્પણ કરી છે—તેમણે અમને વિશાળ દાન આપો એવી પ્રાર્થના કરે છે. કિકટ પ્રદેશમાં તમારી ગાયો શું કરે છે? તેઓ દૂધ આપતી નથી, તાપ પણ અનુભવતી નથી. અમને પ્રમગંદાની બુદ્ધિ આપો; generous ઇન્દ્ર, અમારી માટે નીચી ડાળી તોડો. સર્પ સમાન વિચારો, જે જમદગ્નીએ આપ્યા, વિસ્તૃત થયા છે. સૂર્યકન્યાએ અમર, અક્ષય યશ દેવોમાં ફેલાવ્યું છે. સર્પ સમાન યશ પણ અહીં ઉદ્ભવ્યું છે, પંચજનમાં પ્રસિદ્ધિ ફેલાવી છે. પાંખવાળું, નવજીવન લાવનાર, જે પલસ્ત્ય અને જમદગ્નિએ મને આપ્યું. બે ગાયો સ્થિર રહે, ભેંસો અક્ષત રહે; ઘાસ કે હળ પર જૂથ ન બાંધો. પાતલ્યામાં ઇન્દ્ર રક્ષા આપે, દુ:ખ દૂર કરે અને અમારો સાથ આપે. ઇન્દ્ર, અમારી દેહમાં બળ આપો—કર્મોમાં, સંતાનમાં, જીવનમાં બળ આપો, કેમ કે તમે બળના દાતા છો. ખદીર વૃક્ષનું રસ ફેલાવો, શિંશપા વૃક્ષમાં બળ મૂકવો. એ ધૂરી મજબૂત રહે, કદી દૂર ન થાય, દુ:ખ દૂર કરે. આ જંગલનું વૃક્ષ અમારું છે; તે અમને નુકસાન ન કરે, ઘરમાં સુખથી રહે અને મુક્તિ આપે. ઇન્દ્ર, today શ્રેષ્ઠ અને ઉત્તમ સંગાથ સાથે અમને શ્રેષ્ઠ આપો. જે અમારો દ્વેષ કરે, તે હારી જાય; જેને અમે દ્વેષીએ, તેનાથી અમારો શ્વાસ દૂર થાય. કાતર પણ બળે છે, છરી પણ કાપે છે, ઓવન પણ સળગે ત્યારે રસ ફેંકે છે—આ બધું ઇન્દ્રના બળથી. લોકો તીણાંનું ધ્યાન રાખતા નથી; પોતાને બુદ્ધિશાળી માને છે, પણ પશુઓને ખોટી દિશામાં લઈ જાય છે. ઝડપથી દોડતા ઘોડાને ઝડપથી દોડાવતા નથી, ગધેડાને ઘોડાની આગળ ચલાવતા નથી. ભારતવંશના પુત્રો, હે ઇન્દ્ર, પિતૃત્વ કે પિતામહત્વ જાણતા નથી. ઘોડાને મૃત્યુ માટે જ જોતે છે, સ્થાયિત્વ માટે નહીં; ધનુષ્ય બંધાયેલા ઘોડાને યુદ્ધમાં ફેરવે છે. આ મહાન સ્તુતિ, જ્ઞાન માટે રચાયેલી, હંમેશા પ્રશંસા માટે રચાયેલી, દેવતાઓએ સ્વીકારી છે. મહાન સંઘો અમને સાંભળે, સ્વર્ગસ્થ અગ્નિ અમને સાંભળે. મહાન માટે, સ્વર્ગ માટે, પૃથ્વી માટે, હું ગાઉં છું; જેમ દેવતાઓ પોતાના મિત્રો સાથે યજ્ઞમાં આનંદ મેળવે છે. દિવ અને પૃથ્વીનું તત્વ અડગ રહે, અમને મહાન સમૃદ્ધિ આપે—એવી પ્રાર્થના સાથે હું સ્વર્ગ અને પૃથ્વીને વંદન કરું છું, ખજાનાની શોધમાં જાઉં છું. તમારી પ્રાચીન, સત્યને ધારણ કરતી આકાશે વિસ્તરેલી છે; માનવો પણ સભા અને યશ માટેના સ્પર્ધામાં પૃથ્વીને જ્ઞાનથી સન્માન આપે છે. કોણ સાચું જાણે છે? અહીં કોણ કહી શકે છે કે કયા દેવ તરફ સાચો માર્ગ જાય છે? તેમના વચ્ચે, નીચા સ્થાન અને દૂર રહેલા, ગુપ્ત યજ્ઞ અને ગુપ્ત વ્રતમાં દેખાય છે. માનવ દૃષ્ટિ ધરાવતાં ઋષિએ તેને જોયું છે, તે સત્યના ગર્ભમાં આનંદ કરે છે, વિવિધ નિવાસ બનાવે છે—જેમ વણકર જુદા જુદા ઘરો બનાવે છે—એવી એકતા અને સમજણમાં.