મારી પ્રેરણાએ જ્યારે ઇન્દ્ર માટે, આ પ્રાચીન દેવતા માટે, સ્તુતિરૂપે આ સ્તોત્રની રચના કરી, ત્યારે એ એવા સમયે હતો જ્યારે તું અમને મુશ્કેલીમાંથી મુક્ત કરે છે—જેમ તને બોલાવનારા બંને, નાવમાં બેઠેલા મુસાફરોની જેમ, તારા આશ્રયે છે. ઇન્દ્રનું પાત્ર સ્વાહાથી છલકાઈ ગયું છે, જેમ પીવા માટે પ્યાલામાં પાનિયું રેડાય છે; પ્રિયજનોએ આનંદ માટે એકઠા થયા છે, સોમા રસો ઇન્દ્રને ઘેરીને, જમણે તરફ ફરતા જાય છે. હે બહુવાર આહ્વાન પામનાર ઇન્દ્ર, તને ઘેરીને ઊભેલા ઊંડા નદીઓ કે ઊંચા પર્વતો પણ તને રોકી શકતા નથી; તારા સાથીઓના ઉદ્દીપનથી, તું મજબૂત અવરોધ તોડી, ધન-ઘનતા ધરાવતું વિસ્તૃત પ્રદેશ જીત્યો. એ મહાસંગ્રામમાં, અમે ઉદાર ઇન્દ્રને બોલાવીએ, જે પુરુષોમાં શ્રેષ્ઠ છે, જે યુદ્ધમાં સહાય માટે સાંભળે છે, દુશ્મનોને સંહાર કરે છે અને ધન જીતે છે. પર્વતોની કાંખમાં, ઘોડાઓની જેમ મુક્ત થઈને, આનંદથી વહેતા, વીપાશ અને શતુદ્રી નદીઓ, તેજસ્વી ગાયોની જેમ, પોતાના વાછરડાં માટે તરસતી માતાઓની જેમ, પોષક જળોથી વહે છે. ઇન્દ્રના પ્રેરણે, પોતાનો માર્ગ શોધવા માટે, તમે બંને નદીઓ રથની જેમ સમુદ્ર તરફ દોડો છો; તરંગોથી ઉછળતા, એકબીજાને પડકારો છો, હે તેજસ્વી નદીઓ. અમે માતૃત્વથી ભરપૂર સિંધુ અને વિશાળ, પુણ્યવીપાશ પાસે આવ્યા છીએ; બે માતાઓ જેમ વાછરડાંને લાડ કરે, તેમ તમે બંને એક જ નાળામાં વહો છો. તમારા જળોથી ભરાઈને, અમે દેવોએ બનાવેલી નાળમાં આગળ વધીએ છીએ; વહેતી ધારા વળતી નથી—તો, પ્રેરિત પુરોહિત તમને નદીઓને શે માટે બોલાવે છે? હે ધર્મનિષ્ઠાઓ, મારા સોમા માટેના વચનથી આનંદ માણો, એક ક્ષણ માટે આવો; મહાન સિંધુને હું ઉન્નત સ્તુતિથી બોલાવું છું—હું કુશિકપુત્ર, કૃપા માંગું છું. ઇન્દ્રે પોતાની વજ્રબાહુ શક્તિથી અમારો માર્ગ ખુલ્લો કર્યો છે; તેણે વૃત્ર, નદીઓના અવરોધક,ને સંહાર્યો; દેવ સવિતાએ સુંદર હાથે અમને માર્ગ બતાવ્યો—તેણી પ્રેરણાથી અમે વિશાળ ભૂમિએ પહોંચીએ છીએ. ઇન્દ્રના આ વિરાટ કાર્યને હંમેશાં ગાવું જોઈએ—જ્યારે તેણે અર્જક નાગને ચીર્યો; વજ્રથી ઘેરી રાખનારને સંહાર્યો, અને વહેવા ઇચ્છતી નદીઓ દોડતી થઇ. હે ગાયક, તારી વાણી વ્યર્થ ન જાય—તારી સ્તુતિઓ પેઢી-પેઢી સુધી પહોંચે છે; હે કવિ, અમારો સ્તવન સ્વીકાર, અને કોઈ પુરુષાર્થ તારા અનુગ્રહથી વંચિત ન થાય. હે બહેનો, દુરથી રથ અને ગાડા લઈને આવેલા કારવને સાંભળો; નમો કરો, પાર થવા સરળ બનો, હે નદીઓ, વહેતા પ્રવાહથી ધુરા નીચે ઊંડા થાઓ. હે કારવ, અમે તારા વચનો સાંભળીએ, તું દુરથી આવ્યો છે; અમે તને નમીએ, સ્ત્રી પ્રેમી માટે જેમ, કન્યા યુવાન માટે જેમ, હંમેશાં તારા માટે. જો, હે ઇન્દ્ર-પ્રેરિત, ભરતો પોતાનાં પશુઓ સાથે પાર જાય, તો ધારા વહેતી રહે; તારા માટે શ્રેષ્ઠ અનુગ્રહ પસંદ કરું છું. ભરતો પોતાના પશુઓ સાથે પાર થઈ ગયા છે; પ્રેરિતએ નદીઓનો શુભ અનુગ્રહ વહેંચ્યો છે. હે પુષ્કળ નદીઓ, અનુગ્રહ આપો, વહો, તમારા નાળાઓ ભરો, સમૃદ્ધિથી આગળ વધો. તારું તરંગ સૌમ્યતાથી ઊભું થાય; બંધન મુક્ત કરો, હે જળો. તમારી શક્તિથી કોઈ નુકસાન કે દુઃખ ન થાય; કોઈ દુર્ભાગ્ય કે વ્યથા ન આવે. ઇન્દ્ર, અવરોધ તોડનાર, પોતાની શક્તિથી દાસના કિલ્લા ફાડી નાખ્યા; દુશ્મનોને વિખેર્યા અને ધન આપ્યું. પ્રાર્થનાથી માર્ગદર્શન લઈને, દયાળુ, તેણે આકાશ અને પૃથ્વી બંનેને ભરપૂર કર્યું. તારા યજ્ઞ અને શક્તિ માટે, હું અમરત્વથી સુશોભિત સ્તુતિ પાઠું છું. ઇન્દ્ર, તું માનવોમાં, દેવોમાં અને પૂર્વજોમાં પણ સ્વામી છે. ઇન્દ્રે વૃત્ર, વિનાશકને ચકનાચૂર કરવાનો નક્કી કર્યો; દંભીઓ અને અભિમાનીઓને સંહાર્યા. જંગલોમાં અવરોધકોને માર્યા અને ગૌઓ શોધનાર માટે ખુલ્લી કરી. તેજસ્વી ઇન્દ્રે દિવસોને પ્રકાશિત કર્યા, શસ્ત્રોથી દુશ્મન સેનાઓને જીત્યા. મનુ માટે સંકેત પ્રગટ કર્યો અને મહાસંગ્રામ માટે પ્રકાશ મેળવ્યો. ઇન્દ્રે સ્તુતિઓ અને અર્પણોમાં પ્રવેશ કર્યો, માનવો માટે અનેક વિરાટ કાર્યો સ્થાપ્યા. ઉપાસક માટે આ વિચારો જગાડ્યા અને તેમને તેજસ્વી, શુદ્ધ સ્વરૂપ આપ્યું. મહાન ઇન્દ્રના કાર્યો અનેક અને અલૌકિક છે; તેણે દુષ્ટોને દબાવ્યા અને દગાબાજો તથા દુશ્મનોને જીત્યા. યુદ્ધમાં, ઇન્દ્રે પોતાની મહાનતાથી દેવો માટે માર્ગ બનાવ્યો, સાચા સ્વામી, જનતાનો રક્ષક. વિવસ્વતના ગૃહમાં ઋષિઓ એ કાર્યો સ્તુતિ અને ગીતોથી ગાય છે. મહાન, યોગ્ય ઇન્દ્ર, શક્તિના સાથી, પ્રકાશના સ્વામી, પૃથ્વી અને આકાશને જીત્યા; જ્ઞાની, પ્રેરિતો ઇન્દ્રમાં આનંદ માણે છે. તેણે જળોને, સૂર્યને, ગૌઓને—આનંદદાયી દાત્રીને—જીત્યા. સુવર્ણ ધનને પણ જીત્યો, દુશ્મનોને માર્યા પછી ઉત્તમ સ્વરૂપ લાવ્યો. ઇન્દ્રે વનસ્પતિઓ, દિવસો, વૃક્ષો, અંતરિક્ષ—all હલાવ્યા; અવરોધ તોડ્યો, વાણી મુક્ત કરી; તેથી તે અભિમાનીઓનો નિયામક બન્યો. આ યુદ્ધમાં, અમારો ઉદાર, શ્રેષ્ઠ ઇન્દ્રને બોલાવીએ, જે સહાય માટે સાંભળે છે, દુશ્મનોને સંહાર કરે છે અને ધન જીતે છે. હે ઘોડાઓ, રથ જોડાઈ તૈયાર રહો; પવનની જેમ આવો, અમને નજીક લાવો. અહીં અર્પિત સોમા પીવો, હે ઇન્દ્ર, 'સ્વાહા'ના higher સાથે, અમને આનંદ આપો. હું તેજસ્વી ઘોડાઓને રથમાં જોડું છું, બહુવાર બોલાવનાર માટે; તેઓ દોડે, બધે ભેગા થાય અને ઇન્દ્રને આ યજ્ઞમાં લાવે. મજબૂત, તેજસ્વી ઘોડાઓને અહીં લાવો; તું, મહાન, સ્વયં-પોષિત છે. લાલ ઘોડાઓ ચરે અને મુક્ત થાય; રોજ, તેમનાં કાર્યો સમાન છે. પ્રાર્થનાથી, તારા પ્રાર્થનાથી ચાલતા ઘોડાઓ, ભોજનના ભાગીદાર, ઝડપી, રથમાં જોડું છું. મજબૂત, સુખદ રથ પર બેસ, હે જ્ઞાની ઇન્દ્ર, અને સોમા પાસે આવો. તારા મજબૂત, પહોળા પીઠવાળા ઘોડાઓને બીજાં ઉપાસકો રોકી ન શકે. ઝડપથી આવો; અમે હંમેશાં તને દબાયેલા સોમાથી આનંદ આપીએ. આ સોમા તારા માટે છે; નજીક આવો, હે જ્ઞાની ઇન્દ્ર, શુભ મનથી પીઓ. આ યજ્ઞમાં, પવિત્ર કુશ પર બેસી, આ દબાયેલ રસ પેટમાં મૂકો. પવિત્ર ઘાસ તારા માટે પાથરાયું છે, હે ઇન્દ્ર; સોમા દબાયો છે. તારા અને તારા ઘોડાઓ માટે અર્પણ તૈયાર છે. તારા માટે, મહાન, અનેક રૂપધારી, મારુતો સાથે, આ હોમ આપવામાં આવે છે. હે માનવો, તમારા માટે જળોએ પર્વતો પાસે પહોંચીને, ઇન્દ્ર સાથે ગાયોથી મધમાળ દૂધ બનાવ્યું છે. તેની આવકથી, હે ઉન્નત, અમને કૃપાથી રક્ષો, જ્ઞાની, યોગ્ય માર્ગે ચાલો. જેઓ, હે ઇન્દ્ર, મારુત અને સોમા, તને મજબૂત બનાવ્યા છે, તારા સાથી બન્યા છે—તેમની સાથે, ઉત્સુક થઈ, અગ્નિની જીભથી આ સોમા પીઓ, હે ઇન્દ્ર. ઇન્દ્ર, આનંદથી દબાયેલ સોમા પીઓ, અથવા અગ્નિની જીભથી પીઓ, હે પૂજ્ય; અથવા યજમાનના હાથે યજ્ઞ સ્વીકારો, હે મહાન, અથવા હોતાના હાથથી, યજ્ઞના અર્પણ માણો. આ યુદ્ધમાં, ઉદાર, શ્રેષ્ઠ ઇન્દ્રને બોલાવીએ, જે સહાય માટે સાંભળે છે, દુશ્મનોને સંહાર કરે છે અને ધન જીતે છે. આ અર્પણ હંમેશાં લાભ માટે અર્પિત કરો, હંમેશાં દૂતોથી પ્રયત્ન કરો; તે દરેક દબાવણમાં મજબૂત થયો છે, મહાન કાર્યો દ્વારા પ્રસિદ્ધિ પામ્યો છે. આ રીતે, ઋગ્વેદના આ પવિત્ર મંત્રોમાં ઇન્દ્રના વિભિન્ન વિરાટ કાર્યો, નદીઓના પવિત્ર પ્રવાહ, યજ્ઞની મહિમા અને દેવોને અર્પણ કરાયેલ શ્રદ્ધા અને ભક્તિનું સુંદર વર્ણન થાય છે.