દિવ્ય યજ્ઞસ્થળે પ્રથમ દેવપુજકોની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી—સાતે ઋષિઓ પોતપોતાના સ્વભાવમાં આનંદિત થઈને, સત્યનું ઘોષણ કરતા, તેને સાચું કહેતા અને પ્રતિજ્ઞા પાળતા તેજસ્વી રીતે પ્રકાશિત થાય છે. તેઓ પ્રતિજ્ઞાના રક્ષક છે. આ પવિત્ર અવસરે, ભારતી તથા ભારતીઓ, ઈળા દેવતાઓ અને મનુષ્યો સાથે, અગ્નિ તથા સરસ્વતી અને સરસ્વતીઓ—આ તમામ દેવીઓ, પવિત્ર કુશ પર આવીને બેઠા છે. ત્વષ્ટા દેવ, પોષણ આપનાર અને સમૃદ્ધિ આપનાર, અમારો કલ્યાણ કરે; તેમના પાસેથી દેવપ્રિય, પરાક્રમી, કુશળ અને સજ્જ સ્નેહી જન્મે છે. વૃક્ષની જેમ, આહુતિ દેવતાઓને અર્પણ કરો; શાંતિદાયક અગ્નિ આ હવન તૈયાર કરે છે. સાચો હોતા, દેવોના મૂળ જાણીને, શ્રદ્ધાપૂર્વક ઉપાસના કરે છે. હે અગ્નિ! તું પ્રજ્વલિત થઈને, ઇન્દ્ર અને દેવતાઓ સાથે, ત્વરિત મિત્રોની સાથે આવી પહોંચ; અહીં આ પવિત્ર કુશ પર અધિતિ અને તેના પુત્રો બેઠા રહે; અમર દેવતાઓ આ આહ્વાનથી આનંદિત થાય. આગળ, અગ્નિ જાગૃત થઈને ઋષિમાર્ગો જાણે છે; વિશાળ પગવાળો, દિવ્ય તેજથી પ્રકાશિત એવા પુજારી, પોતાના અગ્નિથી અંધકારના દ્વારો દૂર કરે છે. ભક્તોની સ્તુતિઓથી અગ્નિ શક્તિશાળી બને છે; અનેક રૂપોના સત્યને જોઈ, આજના પ્રભાતે દૂતરૂપે તેજસ્વી બને છે. પછી, મૈત્રીના સત્યથી સ્થાપિત થયેલો અગ્નિ, મનુષ્યોમાં બીજરૂપે, યજમાનની આહુતિમાંથી જન્મે છે; તે ઋષિ, આહ્વાન માટે યોગ્ય, વિચારધારાનો આધાર બને છે. અગ્નિ પ્રજ્વલિત થાય ત્યારે મૈત્રરૂપ બને છે; મૈત્ર હોતા છે, વરુણ જન્મજ્ઞાની છે; મૈત્ર અધ્વર્યુ છે, પ્રેરક છે, ગૃહસ્થ છે; મૈત્ર નદીઓ અને પર્વતોમાં પણ છે. અગ્નિ પ્રિય પંથનું રક્ષણ કરે છે, ઘોડાના શ્રેષ્ઠ માર્ગનું પણ; સૂર્યના ગતિશીલ માર્ગનું રક્ષણ કરે છે; એ સાતમસ્તકવાળાની નાભિ અને દેવતાના ઉન્નત સ્વરૂપનું પણ રક્ષણ કરે છે. રિભુઓએ સુંદર, પાત્ર નામ રચ્યું; સર્વવિધા જાણનારો દેવ દરેક રૂપ બનાવે છે; તે ત્વચા ઓઢે છે, ઘૃતથી ભરી પગલીઓ; એ રીતે અગ્નિ સતત રક્ષણ કરે છે. અગ્નિ ઘૃતથી ભરેલા ગર્ભમાં પ્રવેશ કરે છે, વિશાળપણે પ્રસરે છે, તેજસ્વી અને પ્રકાશમય બને છે; શુદ્ધ, ઉન્નત અને ઉજ્જવળ, પોતાની માતાઓ દ્વારા વારંવાર નવેસરથી જન્મે છે. નવજાત, તે વનસ્પતિઓ સાથે વધે છે, જ્યારે તેઓ ફૂલેફલે છે, ઘૃતથી પોષાય છે; વહેતા જળની જેમ, તેજસ્વી અગ્નિ માતાપિતાની ગોદમાં આરામ કરે છે. પ્રભાતે, પ્રસંશિત અને પ્રજ્વલિત, ત્વરિત અગ્નિ આજે આકાશ અને પૃથ્વીની નાભિમાંથી પ્રકાશિત થાય છે; મૈત્ર, અગ્નિ, યજ્ઞપાત્ર, માતરિશ્વાન, દૂત, આહુતિ દેવતાઓ સુધી પહોંચાડે છે. પ્રજ્વલિત થઈને, અગ્નિએ ઉન્નત આકાશને ધારે છે; એ તેજસ્વી લોકોથી શ્રેષ્ઠ બને છે; જ્યારે માતરિશ્વાને ગુપ્ત યજ્ઞવાહકને ભૃગુઓ પાસે લાવ્યો, ત્યારે એ પ્રજ્વલિત થયો હતો. હે અગ્નિ! અમને સમૃદ્ધ, સ્થાયી ધન અને ગાયો આપજે, જે તને આહ્વાન કરે છે; અમારો પુત્ર વિજયી અને વિદ્વાન બને, અને તારી કૃપા અમારે પર રહે. યજ્ઞસ્થળે ગાયકોએ મનનપૂર્વક ભક્તિથી દેવમય સ્તુતિ ગાઈ; દાનશીલ, સમૃદ્ધ યજમાનોએ ઘૃતથી શોભિત આહુતિ અગ્નિને અર્પણ કરી. જ્યારે અગ્નિ જન્મે છે, તે બે લોકોએ વ્યાપી જાય છે; હવે દાન આવી ગયાં છે, આહુતિ તૈયાર છે; હે અગ્નિ, તારા મહિમાથી આકાશમાં અને પૃથ્વી પર પણ, તારી સાત જીભવાળી જ્વાલાઓની કથા ગવાય. દિવ્ય યોગ્ય પૃથ્વી અને આકાશ તને હોતા તરીકે ગૃહે બેસાડે છે; જ્યારે ભક્તજન તારી તેજસ્વી જ્યોતિને અર્પણોથી આહ્વાન કરે છે. મહાન અગ્નિ, ગૃહમાં સ્થિર રહીને, પૃથ્વી અને આકાશ વચ્ચે પ્રકાશિત થાય છે; બે સાથી, કાયમ યુવાન અને નિર્મળ, વિશાળ પ્રસંશાની પોષક ગાય છે. હે અગ્નિ! તારી પ્રતિજ્ઞાઓ મહાન છે; તારી શક્તિએ તું બે લોકોએ વિસ્તારી છે; જન્મે જ તું દૂત બન્યો, પ્રજાનો નેતા અને શક્તિશાળી છે. હે તવાવર્ણવાળા! સારથીના યોગે ઘૃતથી સ્નાન કરેલા લાલ ઘોડાઓને જોડ; પછી, હે જાતવેદસ દેવ, બધા દેવતાઓને લાવ, યજ્ઞને શ્રેષ્ઠ રીતે ગોઠવો. આકાશમાંથી પણ તારી જ્યોતિ પ્રકાશે છે; તું પ્રાચીન ઉષાઓનું અનુસરણ કરે છે; જ્યારે દેવતાઓ, આહુતિમાં આનંદિત થઈ, વનના કુશમાં આહુતિ લઈ જાય છે. તેઓ વિશાળ અંતરિક્ષમાં આનંદિત થાય કે તેજસ્વી આકાશલોકમાં રહે, કે જે દયાળુ, પૂજ્ય છે, તેઓ આવ્યા હોય, હે અગ્નિ, તારા રથના ઘોડાઓ તેમને અહીં લાવે. હે અગ્નિ! આ સાથે તું પોતે અથવા અનેક રથો સાથે આવ; તારે ઘણા ઘોડા છે; ત્રેતીસ દંપતીવાળા દેવતાઓને વિધી પ્રમાણે લાવ અને આનંદિત થા. તે પુજારી છે, જેના માટે બે લોકોએ પણ વિશાળ છે; દરેક યજ્ઞમાં તે પ્રસંશિત થાય છે; વિધીપૂર્વક, બંને યથાર્થ અને સત્યજ, પૂર્વ દિશામાં યજ્ઞસત્યમાં ઉભા રહે છે. હે અગ્નિ! અમને સમૃદ્ધ, સ્થાયી ગાયો અને શ્રેષ્ઠ જીવનોપાય આપજે; અમારો પુત્ર અને તેનું વંશ વિજયી બને; તારી શુભ કૃપા અમારે પર રહે. સાતે સ્વરો માતામાં પ્રવેશી ગયા છે, ચિતરંગ બળદની પીઠ પર આરૂઢ થયા છે; બે પિતા, સારી રીતે રક્ષાયેલા, સાથે ચાલે છે; તેઓ લાંબી આયુષ્ય પ્રગટાવી વહે છે. આકાશગાયો, શક્તિશાળી ઘોડાઓ, દેવીઓ, મધુરતા લઈને ઉભા છે; સત્યના આસનમાં ગાય એકલી ચાલે છે, તારા કલ્યાણની શોધે છે. હવે તેઓ આરૂઢ થઈ, સારી રીતે જોડાઈ ગયા છે; દાતા દેવોના જ્ઞાની સ્વામી જાણે છે; અનેક રૂપવાળો, કાળાં પીઠવાળો, તેમને સ્થિર કરે છે. મહાન, પોષક, સીધા ચાલતા ત્વષ્ટાના સંતાન, આધાર પામી, વહન કરનારા અગ્નિને લઈ જાય છે; તેઓ પોતાના રૂપથી તેજસ્વી બની, જાણે બે લોકોએ એક થઈ ગયા હોય તેમ, આસનમાં પ્રવેશ કરે છે. તેઓ શક્તિશાળી, લાલચટ્ટા દેવનું આશીર્વાદ જાણે છે; ચિતરંગ દેવના આદેશે ગર્જના કરે છે; તેજસ્વી આકાશપ્રભા, મહાન ગીતોમાં ગવાતા, ઈળાની છે. બે પિતાઓ સાથે, તેઓ મહાનોથી પ્રબળ ધ્વનિ ઉત્પન્ન કરે છે; જ્યાં બળદ દૂધવાલીની વાડમાં ફરતો હોય, ત્યાં ગાયક પોતાનું આવાસ ઘોષે છે. પાંચ પુજારીઓ સાથે સાત ઋષિઓ બળદના પ્રિય, સ્થાપિત માર્ગની રક્ષા કરે છે; આગળ જોડાયેલા, અશ્રમિત, આનંદિત રહે છે; દેવતાઓ દેવોના પ્રતિજ્ઞાનો અનુસરણ કરે છે. દિવ્ય પુજારી, પ્રથમ, બેઠા છે; સાત શુદ્ધ સ્વરૂપવાળા પોતપોતાના સ્વભાવમાં આનંદિત છે; તેઓ સત્યનું ઘોષણ કરે છે, સત્યમિત્રને બોલાવે છે; તેજસ્વી પ્રતિજ્ઞાપાલકોએ પ્રતિજ્ઞાનો અનુસરણ કર્યો છે. શક્તિશાળી સ્વરૂપવાળા, મહાન યાત્રા માટે જોડાય છે; તેજસ્વી, સારી રીતે જોડાયેલા કિરણો શક્તિશાળી અગ્નિ માટે છે; હે દિવ્ય પુજારી, આનંદદાયક અને જ્ઞાની, મહાદેવતાઓ અને બે લોકોએ અહીં આવ. શુદ્ધ, વાક્પટુ અને સુમાર્ગદર્શિત સાથે જોડાયેલા, તેજસ્વી ઉષાઓને બોલાવે છે; હે અગ્નિ, પૃથ્વીના મહાનતાથી જો કોઈ દોષ થયો હોય, તો અમારે મહાન કલ્યાણ માટે ક્ષમા કરજે. હે અગ્નિ! અમને સમૃદ્ધ, સ્થાયી ગાયો અને શ્રેષ્ઠ જીવનોપાય આપજે; અમારો પુત્ર અને તેનું વંશ વિજયી બને; તારી શુભ કૃપા અમારે પર રહે. યજ્ઞે, અરણ્યપતિ, તને દિવ્ય મધથી અંજાય છે; તું ઊભો છે ત્યારે, તું ઉપર રહે કે માતાની ગોદમાં આરામ કરે, અહીં અમને સંપત્તિ આપજે. પ્રજ્વલિત અગ્નિની સામે આશ્રય લઈને, સ્તુતિ રચી, અમર અને મહાન કલ્યાણ માટે પ્રયાસ કરતાં, દુશ્મન ભાવના દૂર કર, હે મહાન, અમારે માટે શુભતામાં ઊભો થા.