આ પ્રસંગે, ઋગ્વેદના પવિત્ર મંત્રોમાંથી એક સુંદર વાર્તા વહેતી આવે છે. આશ્વિનદેવતા, નાસત્યદ્વય, તેમની સુંદર રીતે તૈયાર થયેલી રથ પર આરૂઢ થાય છે—આ રથ યથાવિધિ યજ્ઞહવનોથી ભરેલો છે અને તેમની પ્રતિજ્ઞા પ્રમાણે આગળ વધે છે. આ રથ પર આરૂઢ થઈ, આશ્વિનદેવતા સંતાન અને પોતાનાં કલ્યાણ માટે માર્ગ શોધવા નીકળે છે. ભક્તો પ્રાર્થના કરે છે કે કોઈ વાઘ કે વાઘણ તેમને હાનિ નહીં પહોંચાડે, તેઓ માર્ગથી ભટકી ન જાય અને અક્ષત રહે. ભક્તો તેમના માટે વિશિષ્ટ ભાગ, મધુર ભક્તિગીત અને મધથી ભરપૂર ખજાનાં સમર્પિત કરે છે. ગૌતમ અને અત્રિ જેવા મહાન ઋષિઓ પણ આશ્વિનોને હવન અને સ્તુતિથી બોલાવે છે, તેમને સીધા લક્ષ્ય સુધી લઈ જનાર માર્ગદર્શકની જેમ. ભક્તો કહે છે કે અમે અંધકારથી પાર થઈ ગયા છીએ; હવે આશ્વિનદેવતાઓ માટે આ સ્તુતિ અર્પણ કરીએ છીએ. દેવોનો માર્ગ પકડીને આવી જાઓ, જેથી અમને આ લાંબા આયુષ્ય અને સમૃદ્ધિ પ્રાપ્ત જનમેળા મળી રહે. આજે અને પછી પણ, જેમ પ્રભાત સમયે અગ્નિ પ્રગટ થાય છે, તેમ આશ્વિનદેવતાઓને, સ્વર્ગપુત્રોને, શ્રેષ્ઠ દાતાઓને, ભક્તો દરેક જગ્યાએથી બોલાવે છે. તેઓ પ્રાર્થના કરે છે—હે બલવાન આશ્વિનો, અમને આનંદ આપો, લોભી લોકો દૂર કરો અને અમારી વાતો ધ્યાનથી સાંભળો. આ સમયે, પૂષણને પણ યાદ કરવામાં આવે છે—કેવી રીતે એક કુશળ શિલ્પી દેવતાઓ માટે સૌંદર્ય સર્જે છે, તેવી રીતે આશ્વિનદેવતાઓ, સૂર્યા દેવીની રથને ખેંચે છે. તેમની યોકાં, વરુણના બંધન જેવી મજબૂત છે. ભક્તો આશા રાખે છે કે આશ્વિનોની મધુર કૃપા હંમેશાં તેમને મળે અને તેમની કીર્તિ ફેલાય, જેથી લોકો વિજયી બળથી આનંદિત થાય. આગસ્ત્યના વચનોથી, ભક્તો આશ્વિનો માટે સુંદર સ્તુતિ રચે છે—તેમને પુત્ર અને પોતાનાં કલ્યાણ માટે આમંત્રિત કરે છે. ફરીથી, તેઓ કહે છે કે અમે અંધકાર પાર કરી લીધો છે; આશ્વિનદેવતા માટે આ સ્તુતિ અર્પણ છે. દેવમાર્ગે આવી જાઓ, જેથી અમને લાંબા આયુષ્ય અને ઉત્તમ જનમેળા મળે. પછી, એક ગૂઢ પ્રશ્ન ઉઠે છે—આ બેમાંથી કયું પહેલું અને કયું પછીનું છે? જ્ઞાની લોકો તેમના જન્મ વિશે શું કહે છે? જ્યારે બંને સર્વે વસ્તુઓ સાથે લઈને અલગ થાય છે, ત્યારે દિવસ અને રાત ચક્રના ગાડા જેવી ફરતી રહે છે. બે સાથે ચાલે છે—એક પગવાળી બીજાને, જે પગ વગરની છે, એમ્બ્રિયો વહન કરતી, લઈ જાય છે. જેમ સંતાન માતાપિતાની ગોદમાં રહે છે, તેમ સ્વર્ગ અને પૃથ્વી અમને હાનિથી બચાવે. અદિતિની નિર્વિઘ્ન, પ્રકાશમય, સ્તુતિપાત્ર કૃપા માટે ભક્તો પ્રાર્થના કરે છે—હે સ્વર્ગ અને પૃથ્વી, એ અમને આપો અને અમને હાનિથી રક્ષો. જ્યારે દેવપુત્ર બંને શક્તિથી ભરપૂર થાય છે, ત્યારે ભક્તો તેમની અનુસરણ કરે છે, બંને દિવસોમાં સ્વર્ગ અને પૃથ્વી રક્ષક બને છે. પછી, બે યુવાન સ્ત્રીઓ, બહેનો અને પત્નીઓ, માતાપિતાની ગોદમાં મળે છે, વિશ્વના નાભિની સુગંધ લે છે. સ્વર્ગ અને પૃથ્વી, વિશાળ અને વિશિષ્ટ, રિતધારી, દેવમાતાઓ, અમને હાનિથી રક્ષે છે. ભક્તો તેમને શ્રદ્ધાપૂર્વક બોલાવે છે—તેમની કૃપા, સમૃદ્ધિ અને ઉત્તમ આધાર માટે. જો કોઈ પાપ થઈ ગયું હોય—મિત્ર, સહયોગી કે સ્વામી સામે—તો ભક્તો પ્રાર્થના કરે છે કે આ પ્રાર્થના માફી લાવે અને સ્વર્ગ-પૃથ્વી અમને રક્ષે. બંને શુભ આશીર્વાદો અને બલ આપણને મળે, generous દેવતા અમને આનંદ અને સમૃદ્ધિ આપે—even if શત્રુઓ નજીક હોય. ભક્તો પોતાનું સત્ય સ્વર્ગ-પૃથ્વી, જ્ઞાની શ્રોતાઓ માટે જાહેર કરે છે. માતા-પિતા જેવી સ્વર્ગ-પૃથ્વી અમને દોષ અને દુ:ખથી બચાવે. તેઓ કહે છે—હે સ્વર્ગ-પૃથ્વી, જે હું હવે કહું છું એ સત્ય બને; દેવોના સહાયક બની, અમને લાંબા આયુષ્ય અને સમૃદ્ધિ આપો. આ પછી, સર્વજ્ઞ દેવ સવિતૃને બોલાવવામાં આવે છે—તે આશીર્વાદ અને સમૃદ્ધિ સાથે આવે, સમૃદ્ધિની દેવીઓ સાથે. યુવાનોએ એકત્ર થવું, તેમ સમગ્ર જગત સવિતૃના જ્ઞાનથી ભક્તોની રક્ષા માટે એક થઈ જાય. મિત્ર, અર્યમન, વરુણ અને બધા દેવતાઓ દરેક દિશામાંથી ભક્તો પાસે આવે, તેઓ એકતા અને શક્તિ આપે. ભક્તો અગ્નિને સૌથી આદરપૂર્વકના અતિથિ તરીકે સ્તુતિ કરે છે અને વરુણ પાસે સન્માન અને સૂર્ય પાસે દુશ્મનાવટથી મુક્તિ માટે પ્રાર્થના કરે છે. ભક્તો ઉષા અને રાત્રિને દુધાળ ગાય સમાન વિજય માટે બોલાવે છે; તેઓ બંને રૂપે દૂધથી ભરેલા પાત્રને ધારણ કરે છે. અહિબુધ્ન્ય, સુખદાતા, માતા જેવી ભક્તોને માર્ગ બતાવે છે; નદીઓ તેમને પાર લાવે છે. ત્યારે, ત્વષ્ટા, જ્ઞાની જન સાથે, ભાગ લેવા આવે છે; ઈન્દ્ર, વૃત્રનાશક, પણ ભક્તો સાથે આવે છે. ભક્તોનાં વિચારો ઘોડા સાથે જોડાઈને દેવો સુધી પહોંચે છે, જેમ ગાય પોતાનાં વાછરડાને ચાટે છે. મહાન સુગંધવાળા દેવને સ્ત્રીઓ પતિને જેમ ગીત ગાય છે. મરુતગણ પણ ભક્તો સાથે એકમન થઈ જાય છે, દૂધિયા ઘોડા સાથેના રથ જેવા, મિત્રતા સાથે જોડાયેલા દેવો જેવા, રક્ષક બને છે. જ્યારે તેમની મહત્તા પ્રગટે છે, તેઓ સુંદર રીતે આગળ વધે છે, તેમની સેના બધા અવરોધો દૂર કરે છે. આશ્વિન, પૂષણ, વિષ્ણુ, વાત, કુશળ રિભુઓ—આ બધા દેવોને ભક્તો સહાય માટે બોલાવે છે, તેઓ કૃપાથી ભક્તોને તરફેણ આપે. દેવોની તેજસ્વિતા ભક્તોને વૃદ્ધિ અને સુરક્ષિત નિવાસ આપે, અને ભક્તો તેને લોકમાં સમૃદ્ધિ માટે શોધે છે. પછી, ભક્તો પિતા દેવની સ્તુતિ કરે છે—જેની મહિમાથી ત્રિતાએ બહુસ્તર વૃત્રને સંહાર્યો હતો. મધુર પિતા, અમારે પસંદીદા પિતા, અમને રક્ષક બનો. પિતા, સુખદાતા, દયાળુ, દોષમુક્ત મિત્ર તરીકે અમને શુભ માર્ગે લાવો. પિતાના રસો, સમગ્ર જગતમાં વ્યાપ્ત છે, આકાશમાં પવનની જેમ સ્થિર છે. પિતાના દાન અને સૌથી મધુર રસો ભક્તોને આનંદ આપે છે. મહાન દેવતાઓનું મન પિતામાં સ્થિત છે; પિતાના સંકેતથી ત્રિતાએ સાપનો સંહાર કર્યો હતો. જ્યારે પિતા તેજસ્વી પર્વતોમાં વિહાર કરે છે, ત્યારે પણ ત્યાં શ્રેષ્ઠ આહાર મેળવવો જોઈએ. જ્યારે ભક્તો જળ અને વનસ્પતિનો રસ ચાખે છે, ત્યારે પિતા તેમને પોષણ આપે છે—હે વાતાપિ, અમને પોષણ આપો. આ રીતે, ઋગ્વેદના પવિત્ર મંત્રોમાંથી ભક્તિ, પ્રાર્થના અને દેવતાઓની કૃપા સાથે ભરપૂર વાર્તા વહે છે—પ્રકૃતિ, દેવ, માતા-પિતા અને ભક્તો—all એક પવિત્ર સંવાદમાં જોડાય છે, કલ્યાણ અને સમૃદ્ધિ માટે.