એક વખત ઋષિ અને યજમાનોએ ઇન્દ્રની મહિમા અને મારુતોની કૃપા માટે ભક્તિપૂર્વક સ્તુતિઓ ગાઈ. તેઓએ ઈન્દ્રને વિનંતી કરી: "હે ઈન્દ્ર, તારી રક્ષા અમારી નજીક છે; તારા સાથી મારુતોની શક્તિ દુશ્મનને દુર હાંકી નાખે છે. અગ્નિ પણ તેજથી તારી મદદ કરે છે, જેમ કે પાણી ટાપુને વહન કરે છે, તેમ તેઓ તારી માર્ગોને આગળ ધપાવે છે." પછી તેમણે ઈન્દ્રને પ્રાર્થના કરી: "હે ઈન્દ્ર, અમને તું મહાન ધન આપ, એ પણ ઉદાર દાન રૂપે, કૌશલ્યના પુરસ્કાર સમાન. અને જે પવનદેવો, વાયુ, જેને તું વખાણે છે, તેઓ મધમાખી જેવી મીઠાશથી અમારું હૃદય ધનથી ભર દે." તેમણે સ્વીકાર્યું કે ઈન્દ્રમાં સર્વશ્રેષ્ઠ ધન છે, અને ધર્મના માર્ગદર્શકો પણ તેમાં સ્થિર છે. તેઓએ માંગ્યું કે મારુતો, જેમ પ્રાચીન દેવતાઓ માર્ગ દર્શાવતા હતા, તેમ અમારે દયાળુ બને. પછી યજમાનોએ ઈન્દ્રને બોલાવ્યા: "હે ઈન્દ્ર, દાનશીલ પુરુષોમાં તું આવ; પૃથ્વી પર મહાનતા માટે પ્રયત્ન કર. અહીં, બહાદુર કર્મના સંધિસ્થળે, મોટા આધારવાળા, મહાન લોકો સ્થિર ઊભા છે." પછી તેમણે ઈન્દ્રને વિનંતી કરી: "હે ઈન્દ્ર, આ ઉગ્ર અને અવિરત મારુતોના બોલાવાને સાંભળ; તેઓ પોતાની શક્તિથી યુદ્ધ ઈચ્છનારા મરણશીલને પડવા દેતા નથી, પણ પોતાની શક્તિથી તેને રક્ષે છે." "હે ઈન્દ્ર, તું અને મારુતો, અમારા સ્તુતિ કરનારા માટે, બળવાન યુદ્ધવીરોને, સર્વ પ્રકારનું ધન આપો. આ સ્તુતિઓથી તું દેવોમાં શ્રેષ્ઠ કહેવાય છે; અમને વિજયશાળી અને દીર્ઘાયુ જનતા જાણાય તેવી કૃપા કર." પછી ઋષિએ વિચાર્યું: "આજે કે કાલે શું થશે, એ કોણ જાણે? બીજાના મનને સમજવું મુશ્કેલ છે; શીખેલું પણ ભૂલાઈ જાય છે." તેમણે ઈન્દ્રને પૂછ્યું: "હે ઈન્દ્ર, તું અમને દુઃખ કેમ આપો છો? મારુતો તો તારા ભાઈ છે. તું તેમની સાથે ભલાઈમાં જોડાઈને અમને યુદ્ધમાં ન હણીશ." પછી તેઓએ અગસ્ત્યને કહ્યું: "હે ભાઈ અગસ્ત્ય, તું મિત્ર હોવા છતાં અમારો દુશ્મન કેમ વિચારે છે? અમે તારા મનને ઓળખીએ છીએ—તારે અમને આપવું નથી." તેમણે યજ્ઞ માટે અખંડિત તૈયારી કરી: "સર્વે યજ્ઞવેદી સારી રીતે તૈયાર કરો, અગ્નિ પ્રગટાવો. ત્યાં અમરત્વની ચેતના લાવીએ અને તને યજ્ઞ અર્પણ કરીએ." "તું ધનનો સ્વામી છે, ખજાનાનો માલિક છે; તું શ્રેષ્ઠ મિત્ર છે, હે ઈન્દ્ર. તું મારુતો સાથે સંવાદ કર અને પછી અર્પણ સ્વીકાર." પછી ઋષિએ મારુતોને ભક્તિપૂર્વક સંબોધ્યા: "હે મારુતો, આ સ્તુતિથી હું તને ભક્તિપૂર્વક મળું છું. તું દયાળુ બની અમારો કલંક દુર કર અને ઘોડાઓને મુક્ત કર." "આ સ્તુતિ હૃદય અને મનથી રચાઈ છે, તેને સ્વીકારો, કેમ કે ભક્તિથી જ તું શક્તિમાન બન્યો છે." "મારુતો, દયાળુ બનો, અને મહાદયાળુ ઈન્દ્ર પણ. અમારું વન સુખદ રહે અને મારુતો દૈનિક વિજય આપે." "હે મારુતો, ઈન્દ્રથી ડરીને હું તારી પાસે આશ્રય માગું છું; તું અમને શરણ આપો. તારા માટે તીક્ષ્ણ અર્પણ છે, અમે અલગ રીતે વર્ત્યા છીએ—કૃપા કરો." "જે સૂર્યોદયો અને પ્રભાતના સમયને ગણે છે, જે સદા શક્તિશાળી છે—એ વૃષભ ઈન્દ્ર, મારુતો સાથે અમને કીર્તિ આપે." "હે ઈન્દ્ર, તું દયાળુઓ સાથે અમને રક્ષે; મારુતો સાથે રહી તું કલંક દૂર કર. અમને વિજય અને દીર્ઘાયુ જનતા પ્રાપ્ત થાય." પછી તેમણે મારુતોને કહ્યું: "તારો આવગમન અને સહાય ભવ્ય રહે, હે દયાળુ મારુતો, તું સાપની જેમ તેજસ્વી છે." "તમારું તીક્ષ્ણ શસ્ત્ર દુર રહે, હે દયાળુ મારુતો; તમારું પથ્થર દુર ફેંકો." "તમે તૃણસ્કંદના નિવાસને ઘેરી લો, અમને જીવવા માટે ઊંચા કરો." પછી ઋષિએ આકાશમાં સામગાન ગાવાનું કહ્યું: "ચાલો, આપણે આકાશમાં સામગાન ગાઈએ, અને તેજસ્વી, ગુંજતી દેવતાની પ્રશંસા કરીએ; ગાયો, દૂધ આપનારી ગાયો, મુક્ત થઈને દૈવી નિવાસ તરફ જાય છે." "વૃષભ, જેની સ્તુતિ બલિ અને અર્પણથી થાય છે, તે યજ્ઞ માટે જોતો બંધાય છે; પુજનિય દેવ, દ્વિધા હવનો લાવે છે, હોતા, મન અને ગીતથી." "હોતાર જમીનમાંથી બીજ લાવે છે; ઘોડો હીંચકતો જાય છે, ગાય આકાશ અને પૃથ્વી વચ્ચે દૂત બની વાણી કરે છે." "આ કાર્ય, હે અષ્ટર, દૈવી શક્તિઓ માટે છે; ઈન્દ્ર, આશ્ચર્યજનક તેજથી, આનંદ અનુભવે છે, જેમ નાસત્ય, રથકૌશલ્યમાં નિપુણ." "તે ઈન્દ્રને પ્રસંશા કરો, જે ખરેખર બલવાન છે, શૂરવીર છે, ઉદાર છે, રથચાલનમાં નિપુણ છે; એ વિપક્ષમાં પણ વિજયી છે, અંધકારનો વિનાશક છે." "જ્યારે ઈન્દ્રની મહાનતા માનવોમાં પ્રસરે છે, ત્યારે બંને લોક તેની ગોદમાં છે; ઈન્દ્રે જનતાને એકતા આપી છે, પૃથ્વીને આધાર આપ્યો છે, અને આકાશને છત સમાન ધારણ કર્યું છે." "યુદ્ધમાં, હે શૂરવીર, તું સૌથી શક્તિશાળી છે, વિજયમાં પ્રસિદ્ધ છે; ઈન્દ્ર સાથે પૃથ્વી અને દેવો તેને પુરસ્કારથી પ્રસંશા કરે છે." "યજ્ઞ સમયે, હે ઈન્દ્ર, જ્યારે સોમરસ પિવામાં જળો આનંદ કરે છે, સર્વ વસ્તુઓ તને આનંદ આપે છે; ગાય તારી થાય, તું ઈચ્છે તો રાજા પણ તને અનુસરે." "મિત્રની જેમ, પ્રસન્ન થઈ, આશીર્વાદથી, લોકો ગીતથી તારી પ્રશંસા કરે છે; ઈન્દ્ર, શ્રેષ્ઠ સ્તુતિ પાત્ર, ઝડપી કર્મકાંડમાં માર્ગદર્શન આપે છે." "પ્રતિસ્પર્ધા વિના, લોકો ગીતથી તારી પ્રશંસા કરે છે; વજ્રધારી ઈન્દ્ર અમારો સાથ આપો; મિત્રો જેવી ભક્તિથી, મધ્યયુગના લોકો તને યજ્ઞથી મળવા આવે છે." "યજ્ઞ માટે, દરેક કોઈ ઈન્દ્રને શોધે છે—even મનથી અર્પણ કરનાર પણ; માર્ગના સંધિએ તે દાતા માટે તરસે છે, લાંબી મુસાફરી માટે ઈચ્છે છે, માર્ગ સરળ કરે છે." "યુદ્ધમાં, હે ઈન્દ્ર, અમને ન છોડે; તારી શક્તિ નવી છે; મહાન ઉદાર, પ્રસિદ્ધ ઈન્દ્રને મારુતો ગીતથી પ્રસંશા કરે છે." "આ સ્તુતિ, હે ઈન્દ્ર, તારા અને અમારા માટે છે; એથી અમને માર્ગ મળે, હે હરિવ; તું અમારું કલ્યાણ કરે, અમને દીર્ઘાયુ જનતા મળે." પછી તેમણે ઈન્દ્રને રાજા તરીકે સંબોધ્યો: "તું રાજા છે, હે ઈન્દ્ર, અને દેવો લોકોની રક્ષા કરે છે; હે મહાન, અમને રક્ષે; તું સાચો સ્વામી છે, ઉદાર છે, અમારો તારણહાર છે; તું સત્ય છે, હે વસુઓ, શક્તિશાળી અને એકતા ધરાવનાર." "હે ઈન્દ્ર, દુશ્મનના અવાજોને દુર કર, જ્યારે તું સાત કિલ્લાઓ તોડે છે અને શરદ્કાળ જેવી રક્ષા આપે છે; નિર્દોષ જળોને દૂર કર, યુવાન દેવ, પુરુકુત્સા માટે વૃત્રને વિઘટિત કર." "તમે શૂરવીરોની પત્નીઓની રક્ષા કરી છે, હે બહુપ્રસિદ્ધ ઈન્દ્ર, અને આકાશને પણ; તું દાનવ, તરસેલા, ઝડપી તુર્વયાણ, અને ધનવાનના પાપો સિંહની જેમ વિનાશ કરે છે." "ઈન્દ્ર, તું મહાનતા માટે એ ગર્ભમાં શયન કર્યો; તું યુદ્ધમાં જળોને મુક્ત કર્યા, અને તેજસ્વી ઘોડાઓ સાથે પુરસ્કાર મેળવવા સ્થિર રહ્યો." "કુત્સાને રથમાં બેસાડી, હે ઈન્દ્ર, જ્યાં પવનના ઝડપી ઘોડા જોડાય છે; સૂર્યનું ચક્ર વિશાળ આકાશમાં આગળ વધે, અને તારા વજ્રયુક્ત બળથી દુશ્મનોને દુર હાંકો." "દુશ્મનોને તું મીઠ્રાની જેમ હણી નાખે છે, હે ઈન્દ્ર; ઝડપી, ઉત્સુકોને પ્રેરણા આપે છે; આર્યમનને જોઈ જોડાણ ઇચ્છનારા માટે તું પાત્રને સંતાન આપે છે." "વિદ્વાન ઈન્દ્રે સૂર્ય માટેની સ્પર્ધામાં દાસાને પૃથ્વી આધાર આપી; ઉદાર અને શક્તિશાળી ઈન્દ્રે ત્રણ તેજસ્વી દાન આપ્યા—હે દુર્વચન વિનાશક, દુશ્મનને ઘર ન આપ." આ રીતે ઋષિઓ અને યજમાનોએ ઈન્દ્ર, મારુતો અને અન્ય દેવતાઓની મહિમા ગાઈ, તેમની દયાની અપીલ કરી અને યજ્ઞમાં તેમને પ્રસન્ન કરવા સર્વ શ્રદ્ધા અને ભક્તિથી પ્રયત્ન કર્યો.