મારુતોના રથોમાં સર્વ શુભ શક્તિઓ સ્થાપિત થયેલી છે—એવી રીતે, જાણે પ્રત્યેક શક્તિ જોરશોરથી આગળ વધવા માટે સ્પર્ધા કરે છે. તેમના ખભા પર અને માર્ગોમાં મનોહર આભૂષણો છે; રથના ધુરા અને ચક્ર એકસાથે ફર્યા કરે છે અને તેમનું પ્રભાવ દૂર દૂર સુધી વ્યાપે છે. મારુતોના ભવ્ય હાથોમાં અનેક સુંદર આભૂષણો છે; તેમના ઉર પર સુવર્ણ આભૂષણો તેજથી ઝળહળે છે અને ઝડપથી વિહરે છે. ખભા અને રથના ધાંડા પર શસ્ત્રો શોભે છે; જેમ પક્ષીઓના પાંખો હોય છે, તેમ તેઓના તેજ પણ સુંદર રીતે વિહરે છે. મારુતો, તમારું મહાત્મ્ય મહાન છે, તમારું ઔદાર્ય અતિપ્રચુર છે, અને તમે દૂરનાં દ્રષ્ટા છો—દિવ્ય સૌંદર્યથી ભરપૂર. આનંદદાયક, મધુર વાણી ધરાવનાર અને ગાનથી ગુંજતા, ઇન્દ્ર સાથે એકરૂપ થઈને તમે સ્તોત્ર ગાઓ છો. મારુતો, તમારું આ મહાનત્વ અને લાંબો ચાલતો દાન, માતા અદિતિના સંકલ્પ જેવું છે. તમારી પ્રતિજ્ઞાને તો ઇન્દ્ર પણ બળપૂર્વક પાર કરી શકતો નથી; તમે સારા કર્મ કરનારને કૃપા આપો છો. આ તમારો પ્રાચીન સંબંધ છે, અમર મારુતો, જ્યારે તમે આશીર્વાદ લઈને આવતા છો. એ જ ભાવથી તમે મનુને ઓળખાવ્યા છો, અને તેજસ્વી શસ્ત્રો સાથે એકત્ર થયા છો. મારુતો, લાંબા સમયથી અમે તમને સ્તુતિ કરીએ છીએ, તમારી રક્ષા હેઠળ, હે ઝડપી દોડનારા. જ્યારે લોકો પ્રસરી જાય, ત્યારે આ યજ્ઞોથી અમને ઇચ્છિત ફળ પ્રાપ્ત થાય. મારુતો, આ સ્તુતિ, આ ગીત માનદાર્ય કવિ તરફથી છે—આ શરીર માટે કલ્યાણરૂપ બને, અને અમને આ લોકને, દીર્ઘાયુ અને બળવાન, ઓળખવાની શક્તિ મળે. હે ઇન્દ્ર, તારી સહાયોની સંખ્યા હજારો છે, તું સ્વર્ણમય અને સર્વશ્રેષ્ઠ છે. આનંદ માટે હજારો સુખો છે; હજારો ઘોડાવાળું તું અમારે આવે. મારુતો, તુમ અમને સહાયતા સાથે આવો—મોટા સ્વર્ગ અને ઉત્તમ બુદ્ધિ સાથે. જ્યારે તમારી સેના અંતિમ કિનારે પહોંચે છે, ત્યારે તે મહાસાગર પણ પાર કરી જાય છે. તેમના ચમકતા, સુવ્યવસ્થિત રથો સુવર્ણ આભૂષણોથી શોભે છે, જેમ તીક્ષ્ણ ભાલા હોય. તેઓ ગુપ્ત રીતે આગળ વધે છે, જેમ સ્ત્રી પુરુષોમાં; તેમનું વાણી સભામાં એકત્ર થાય છે. તેજસ્વી અને ઝડપી મારુતો એકસાથે ચાલે છે, જેમ સહયાત્રા કરનાર. ભયાનક હોવા છતાં, તેઓ પૃથ્વી અને આકાશને દૂર નથી કરે; દેવો વૃદ્ધોને પણ મિત્રતા આપે છે. જ્યારે તે સૂર્ય સાથે જોડાવાની ઇચ્છા કરે છે, ત્યારે તે ઝડપી અને પ્રશંસિત દેવ પોતાના બળથી બંને લોકને ભરિ દે છે; જેમ સૂર્ય રથને ચલાવે છે, તેમ તે આકાશમાં પોતાના ભયાનક રૂપે આગળ વધે છે. યજ્ઞ સમારંભોમાં યુવાનોએ સુંદર કન્યાને રજૂ કરી છે, જે તેજસ્વી અને ઝબકતી છે; જયારે યજ્ઞગીત ગવાય છે, ત્યારે સોમપિંડ દબાવનાર ભક્તિપૂર્વક સ્તુતિ કરે છે. હું મારુતોની એ મહાનતા જાહેર કરું છું, જે ખરેખર તેમની મહિમા છે; જ્યારે તેઓ એક થાય છે, ત્યારે મહાન પણ, પુણ્યશાળી પણ, તેમના બળથી આગળ વધે છે. મિત્ર અને વરુણ અપમાનથી રક્ષા કરે છે, યમ અયોગ્યને દૂર કરે છે; સ્થિર વસ્તુઓ પણ દોળાય છે, કેમ કે ઉદાર મારુતો પોતાનું દાન વધારતા રહે છે. મારુતો, તમામાંથી કોઈ પણ અમારો અંતિમ નથી; દૂરથી પણ તમારું બળ સીમા સુધી પહોંચે છે; તમે તેજથી ચમકી ઉઠો છો અને ગર્જના કરો છો, જેમ તરંગો, ભયાનક રીતે બળથી ઘેરી લો છો. આજે અમે ઇન્દ્રના પ્રિય છીએ, કાલે સ્પર્ધામાં બોલશું; ભૂતકાળમાં અને ભવિષ્યમાં પણ, પુણ્યશાળી રિભુઓ અમને અનુસરે. મારુતો, આ સ્તુતિ, આ ગીત માનદાર્ય કવિ તરફથી છે—આ અમારા વંશજોને પ્રાપ્ત થાય, અને અમને આ દીર્ઘાયુ લોકને ઓળખવાની શક્તિ મળે. યજ્ઞ પછી યજ્ઞ, એક મનથી, દેવોએ જ્ઞાન ફેલાવ્યું છે; અમે તમને નજીકથી શુભ માટે બોલાવીએ છીએ, શક્તિશાળી સ્તુતિઓથી, મહાન સહાય માટે. જેમ વાછરડા પોતાની શક્તિથી જન્મે છે, તેમ નદીઓએ પોષણ અને પ્રકાશ ઉત્પન્ન કર્યો છે; શક્તિશાળી એ ગૌઓ પાણી પર ચાલે છે, ક્યારેય થાકતી નથી. જેમ દબાવેલા સોમ પાનથી સંતોષ પામે છે, તેમ દેવતા હૃદયમાં બેઠા છે; તેમનાં શરીરમાં લતાવિધેય આનંદ આપે છે, અને હાથમાં ભોજન અને કાર્ય એકસાથે છે. આકાશમાંથી પોતે જોડાયેલી અમર દેવતાઓ ઝડપથી આવ્યા છે, પોતાની ઈચ્છાથી પ્રેરિત; ધૂળમાંથી જન્મેલા, તેઓ સ્થિર વસ્તુઓ પણ હલાવી દે છે, તેજસ્વી દૃષ્ટિવાળા મારુતો. તમામાંથી કોણ, મારુતો, આંતરિક વીજળીથી ઝબકે છે? પોતે ઇચ્છે તેમ, જેમ જીભ વાગે તેમ, રેતી પર ચાલે છે, પોષણ શોધે છે, અનેક માર્ગે, જેમ વાછરડો, અહીં-ત્યાં જાય છે. આ વિશાળ જગતની સીમા ક્યાં છે? એ આશ્રય ક્યાં છે, જ્યાં મારુતો આવ્યા છે? જ્યારે તમે ભેગાં થયેલી વસ્તુઓને હલાવો છો, જેમ અનાજ પછાડનાર, ત્યારે મહાસાગર ઉપર ઉડી જાવ છો. તમારી રક્ષા પ્રકાશમય, ભયાનક અને પોષણ ઇચ્છે છે; તમારું દાન શુભ અને વિશાળ છે, જેમ દાતા, શક્તિશાળી અને ચંચળ છે. નદીઓ પવનના પ્રતિસાદમાં ગુંજે છે, જ્યારે તેઓ વાણી ઉચ્ચારે છે; વીજળીઓ પૃથ્વી પર ઝગમગે છે, જ્યારે મારુતો ઘી છાંટે છે. પૃશ્નીએ મહાયુદ્ધ માટે ભયાનક મારુતોને જન્મ આપ્યા છે; તેઓ ઝગમગતા છે અને પાણી ઉત્પન્ન કરે છે, પોષણ શોધે છે, સર્વત્ર અર્પણોને નિહાળી છે. મારુતો, આ સ્તુતિ, આ ગીત માનદાર્ય કવિ તરફથી છે—આ અમારા વંશજોને પ્રાપ્ત થાય, અને અમને આ દીર્ઘાયુ લોકને ઓળખવાની શક્તિ મળે. હે ઇન્દ્ર, તું મહાન છે અને મારુતો પણ તારા પરથી ઉત્પન્ન છે; તું શક્તિશાળીઓનો રક્ષક છે. જ્ઞાની સર્જનહાર, જે મારુતોને ઓળખે છે, તે અમને કૃપા આપે—અમે તારા પ્રિય છીએ. હે ઇન્દ્ર, અજોડ મારુતો તમામ લોકોએ ગતિ આપી છે; જ્ઞાની, જે માનવો દ્વારા અવરોધાતા નથી, તેઓની સ્પર્ધા તેજથી ઝળહળે છે, સૂર્યપ્રાપ્તિ માટેના યુદ્ધમાં. હે ઇન્દ્ર, તારી રક્ષા અહીં છે; મારુતો પોતાની શક્તિથી દુશ્મનને દૂર કરે છે. અગ્નિ પણ તને સમર્થન આપે છે; જેમ પાણી દ્વીપને વહન કરે છે, તેમ તેઓ તારા માર્ગોને આગળ ધપાવે છે. તું, ઇન્દ્ર, અમને એ દાન આપ, જે મહાન છે—જેમ કુશળતાના પુરસ્કારરૂપે. અને તે પવન, જેને તું વંદન કરે છે, હે વાયુ, તે મધમય ધારાઓ જેવી છાતીમાં સમૃદ્ધિ ભરે છે. ઇન્દ્ર, તારી અંદર સર્વોચ્ચ સમૃદ્ધિ છે, જે ધર્મના નેતાઓ માટે છે. મારુતો અમને કૃપા આપે—તેઓ પ્રાચીન દેવો જેવી રીતે હંમેશા માર્ગદર્શન આપે છે. ઇન્દ્ર, ઉદાર મનુષ્યો પાસે આવો; પૃથ્વી પર મહાનતા માટે પ્રયત્ન કરો. અહીં, વિશાળ આધાર ધરાવનાર, મહાન કાર્યના સંકટસ્થળે સ્થિર છે. હે ઇન્દ્ર, આ ભયાનક, અશ્રમ મારુતોનું બોલાવવું સાંભળો; જવાબ નજીક આવે. તેઓ પોતાની શક્તિથી યુદ્ધ ઈચ્છનાર માનવને પડવા દેતા નથી, પણ રક્ષા કરે છે. તું, ઇન્દ્ર, મારુતો સાથે, સર્વ પ્રકારની સમૃદ્ધિ આપે છે, જે તમને સ્તુતિ કરે છે, યુદ્ધમાં મજબૂત છે, અને વાછરડા જેવી શક્તિ ધરાવે છે. તમે દેવોમાં દેવ છો, આ સ્તુતિઓથી તમે પ્રશંસિત છો; અમને આ દીર્ઘાયુ અને વિજયી લોકને ઓળખવાની શક્તિ મળે. આજ કે કાલનું કશું નથી; કોણ જાણે શું અદ્ભુત છે? બીજાના મનને સમજવું મુશ્કેલ છે; શીખેલું પણ ભૂલાઈ જાય છે. હે ઇન્દ્ર, તું અમને કેમ હાનિ પહોંચાડવા માંગે છે? મારુતો તારા ભાઈ છે. સારા કાર્યમાં સાથે મળીને ચાલો, યુદ્ધમાં અમને ન હણો. હે ભાઈ અગસ્ત્ય, તું મિત્ર છે છતાં અમારું દુઃખ કેમ વિચારે છે? અમે તારો મન જાણીએ છીએ—તું અમને આપવું નથી માંગતો. યજ્ઞસ્થળને સારી રીતે તૈયાર કરો અને અગ્નિને આગળ પ્રગટાવો. ત્યાં અમરત્વનું જ્ઞાન લાવીએ અને તને યજ્ઞ અર્પણ કરીએ. આ રીતે ઋગ્વેદના પવિત્ર સ્તુતિઓમાં મારુતો, ઇન્દ્ર, દેવો અને ઋષિઓના મહાન ગુણો, તેમની કૃપા, તેમની શક્તિઓ અને ભક્તિપૂર્વકની પ્રાર્થનાઓ સુંદર રીતે વર્ણવાય છે.