મિત્ર અને વરુણ, એ મહાન, પ્રિય અને શક્તિશાળી આધાર, જે તમે અસુરાઓને ઘોષિત કર્યો છે, એ ધર્મમય અને વિશાળ છે. તમે બંને મહાન આકાશની કલા પ્રગટ કરી છે, જેમ કોઈ ગાયને જોતે છે, તેમ તમે જળોને પ્રવાહિત કર્યા. તમારા મહિમાથી, મહાનવાઓ, તમે આવરણ દૂર કરો છો; ધૂળ અને આધાર સ્થિર થાય છે; ઉપરથી ધ્વનિ થાય છે, સૂર્યની શોધમાં, જેમ ઉષાઓ પોતાની કિરણો સાથે કુશળ સ્ત્રીઓની જેમ આવે છે. દીર્ઘ કેશધારી, અમરત્વ માટે, તમારા માર્ગની પ્રશંસા માટે, મિત્ર અને વરુણ, તમારી પાસે આવે છે; તમારી શક્તિથી, અમારા વિચારોને મુક્ત કરો અને પોષણ કરો, તમે કવિના મનને જ્ઞાનથી પ્રેરણા આપો છો. જે તમારા યજ્ઞ અને આરાધનાથી સાચી સેવા કરે છે, તે જ્ઞાની હોતા, જે સ્તુતિ તૈયાર કરે છે, તેને તમે માર્ગદર્શન આપો છો, તેની સ્તુતિઓમાં, શુભ ફળ આપે છો. યજ્ઞ અને પશુઓથી સૌપ્રથમ શોભિત, ધર્મમય, જેમ મન પ્રવાહિત થાય છે; વિચારો સાથે રચાયેલા સ્તુતિઓ તમને વહન કરે છે, અને અક્ષય મનથી તમે સમૃદ્ધિ આપો છો. તમે બંને, પુરૂષો, ધન વહન કરો છો, ધન આપો છો, તમારી શક્તિથી મહાનને રક્ષો છો; દિવસો, નદીઓ, દેવતા, વેપારીઓ, કોઈ પણ તમારી મહાનતા હાનિ કરી નથી. મિત્ર અને વરુણ, તમે સમૃદ્ધ વસ્ત્રો પહેરો છો; તમારા વિચારો નિર્દોષ છે, તમારી રચનાઓ સાચી છે; તમે બંને, સત્યથી સર્વને ધારણ કરો છો, અસત્યને દૂર કરો છો. તમારી જ્ઞાન, આ લોકોએ ઓળખી છે; તમારી સાચી સલાહ, જ્ઞાની દ્વારા પ્રશંસિત, મહાન છે; ત્રણ ધારવાળી ઘાત, ચાર ધારવાળી ઉગ્ર છે, દૈવી નિયમો સૌપ્રથમ સ્થાપિત થયા. પહેલા પગવાળા જાય છે; એ કોણ જાણે છે, મિત્ર-વરુણ, તમારી એ વાત? ભ્રૂણ ભાર વહન કરે છે, પોતાની જનો માટે, સત્ય ધારણ કરે છે, અસત્યને દૂર કરે છે. અમે જુએ છીએ, યુવાન સ્ત્રીઓના પ્રિયને ફરતા, નજીક ન આવતા; જે વસ્ત્ર પહેરેલી, વ્યાપક ફેલાયેલી, પડતી નથી, એ મિત્ર-વરુણનું પ્રિય નિવાસ છે. ઘોડા અને ચાબુક વિના જન્મેલો, ગર્જન કરતો દોડે છે, તેની શિખર ઊંચી છે; યુવાનો બોધહીન સ્તુતિને cherish કરે છે, મિત્ર-વરુણના નિવાસની પ્રશંસા કરે છે. પોષક ગાયો, જ્ઞાની માટે, અહીં સમૃદ્ધિ લાવે; જે માર્ગ જાણે છે, તે પોષણ શોધે, અને તે જાગૃત કરે, અદિતિને વિશાળતા આપવા. મિત્ર અને વરુણ, અમે તમારી તરફ offerings સાથે વળીશું, જે તમને પ્રિય છે, શ્રદ્ધા અને પ્રાર્થના સાથે; અમારી સ્તુતિ યુદ્ધમાં વિજેતા બને, અમારો દૈવી વરસાદ શ્રેષ્ઠ રહે. અમે બંને, મિત્ર-વરુણ, યજ્ઞ અને શ્રદ્ધા સાથે પૂજીએ છીએ; શુદ્ધ ઘીથી, યજ્ઞકર્તા તમારી ભેટો વિચારો દ્વારા અમને આપે છે. મારી પ્રશંસા, મિત્ર-વરુણ, તમને પહોંચે, સારી રીતે રચાયેલી સ્તુતિ તરીકે; જ્યારે યજ્ઞકર્તા વિધિમાં તમને બોલાવે, જ્ઞાની તમારી કૃપા લાવે, મહાનવાઓ. અદિતિ, પોષક ગાય, સત્ય અને જન માટે, મિત્ર-વરુણ, આ અર્પણ આપે છે; જેમ યજ્ઞકર્તા વિધિમાં તમને સન્માન આપે છે, તેમ માનવ ભેટ આપે છે. મદિરા, ગાયો અને જળમાં પણ, દૈવીઓ તમને પોષે છે; પ્રાચીન સ્વામી અમને પીળા ગાયના દૂધના રક્ષણ આપે. હવે, હું વિષ્ણુના મહાન કાર્યની વાત કરું, જેણે ધરતીના ક્ષેત્રો માપ્યા, જે ત્રણ પગલાંમાં ઉપરના નિવાસ સ્થાપિત કર્યો. વિષ્ણુ, તેની પરાક્રમ માટે, પહાડોમાં ભટકતા ઉગ્ર વન્ય પ્રાણીની જેમ, પ્રશંસિત છે; જેના ત્રણ મહાન પગલાંમાં સર્વ જગત વસે છે. મારી સ્તુતિ વિષ્ણુ, વિશાળ પગલાંવાળા, શક્તિશાળી, પર્વતોના સ્વામી, જેણે એકલાએ ત્રણ પગલાંમાં આ વિશાળ નિવાસ માપ્યું, તેને સમર્પિત છે. વિષ્ણુના ત્રણ પગલાં મધથી ભરેલા છે, સ્વભાવથી આનંદદાયક; એ જ ધરતી, આકાશ અને સર્વ જગતને ધારણ કરે છે. હું તેની પ્રિય પથ પર પહોંચવા ઈચ્છું છું, જ્યાં દેવભક્તો આનંદ કરે છે; વિશાળ પગલાંવાળા વિષ્ણુ માટે એ જ કિન, એ શ્રેષ્ઠ સ્થાન, મધનું સ્ત્રોત છે. અમે તમારી નિવાસે પહોંચવા ઈચ્છીએ છીએ, જ્યાં અનેક શિંગવાળી ગાયો ફરતી હોય; ત્યાં, ખરેખર, વિશાળ પગલાંવાળા, મહાનનું શ્રેષ્ઠ સ્થાન પ્રકાશિત થાય છે. પીવાના રક્ષક માટે, વિચારથી, પ્રશંસા અર્પણ છે; શક્તિશાળી વિષ્ણુને ગાવો; જે પર્વતોની ઢાળ પર સ્થિર છે, અપ્રાપ્ય છે, તેઓ ઝડપથી મહાનતા પામે છે. ઇન્દ્ર અને વિષ્ણુ, ઉગ્ર અને ઝડપી, તમારું રક્ષણ કરશે, સોમપાનાંઓ; તમે, મરણને રક્ષો છો, નબળા અને શક્તિશાળી બંનેને જીતો છો. તેઓ મહાનના બળમાં વધારો કરે છે; માતાઓ બીજને ધારક સુધી લાવે છે; પુત્ર પિતાના તળિયા અને ઉપરના નામ મૂકે છે, ત્રીજું પ્રકાશિત સ્વર્ગમાં. અમે તેના બળની, રક્ષક, અવિભ્રમ, દયાળુની, પ્રશંસા કરીએ છીએ; જેણે ત્રણ પગલાંમાં ધરતીના ક્ષેત્રો વિષ્ણુ માટે, જીવન માટે, પાર કર્યા. તેના બે પગલાં મનુષ્યોને દેખાય છે, જે જુએ અને આશ્ચર્ય કરે છે; ત્રીજું, કોઈ પહોંચે નહીં, પંખીઓ પણ નહીં. ચાર સાથે અને નવ્વાં નામે, ચક્રની જેમ, વિષ્ણુ અટક્યા વિના ચાલે છે; પોતાના મહાન રૂપને સ્તુતિથી માપે છે, યુવાન, ઉર્જાવાન, બોલાવાને પ્રતિસાદ આપે છે. વિષ્ણુ, મિત્રની જેમ approachable, ઘીના અર્પણમાં આનંદ પામે છે, તેજથી શોભે છે, પગલાંથી ફેલાય છે; તેથી, વિષ્ણુને જાણનાર પણ, praise અને oblation આપે. જે વિષ્ણુને આપે છે, પ્રાચીન અને સદાય નવીન સર્જક, ઉન્નત કુળના, જે શક્તિશાળીનું greatness proclaim કરે છે, તે ખ્યાતિ પામે છે, એ જ યોક્તવ્ય. તમે, જેમ ગાયકોએ, પૂર્વે, સત્યના ભ્રૂણ તરીકે nurtured, તેમ જ, નામ જાણીને, તે declare કરે છે; વિષ્ણુ, અમે તમારી મહાન કૃપા ઈચ્છીએ છીએ. રાજા વરુણ, અશ્વિની, અને જ્ઞાની મારુત, તેની શક્તિમાં ભાગ લે છે; વિષ્ણુ, મિત્ર, શ્રેષ્ઠ કૌશલ્ય ધારણ કરે છે, અને અવિરત enclosure ભરે છે. વિષ્ણુ, કુશળ કરતાં વધુ કુશળ, ઇન્દ્ર માટે દૈવી ભાગ વહેંચે છે, કર્તા આર્યમાનને ત્રિ-સ્થાનમાં સ્થિત કરે છે, અને ઉપાસકને નિયમનો ભાગ આપે છે. અગ્નિ જાગી છે, સૂર્ય ઉગે છે, તેજસ્વી ઉષાઓ પ્રકાશથી દહકે છે; અશ્વિનીએ યાત્રા માટે રથ જોતે છે, અને સવિતાર, દેવ, સર્વ જીવોને અલગ કરે છે. જયારે તમે, ઉર્જાવાન અશ્વિનીઓ, રથ જોતે છો, અમને બળ, ઘી અને મધથી shower કરો; અમારી સ્તુતિ યુદ્ધમાં તમને inspire કરે, અને અમે, વિરોની કૃપાથી, ધન જીતીએ. અશ્વિનીઓનો રથ, ઝડપી અને મધ લાવતો, શક્તિશાળી ઘોડાઓથી ખેંચાય છે, સારી રીતે પ્રશંસિત; દયાળુ, ત્રિ-યુક્ત, સર્વ સમૃદ્ધિ લાવે, બિપેડ અને ચતુરપદ માટે કલ્યાણ આપે. અમને પોષણ આપો, અશ્વિનીઓ, તમારી મધયુક્ત ચાબુકથી; અમને મીઠું ખોરાક આપો; સલામતીથી પાર કરો, દુઃખ દૂર કરો, દ્વેષ દૂર કરો, અને અમારા સદા સાથી રહો. તમે જીવોમાં ભ્રૂણ સ્થાપિત કર્યું છે, તમે સર્વ જગતમાં હાજર છો; શક્તિશાળી અશ્વિનીઓ, તમે અગ્નિ, વનસ્પતિ અને વૃક્ષોને પ્રગટ કર્યા. તમે ખરેખર, દવાઓથી, ઉપચારક છો, અને રથોથી, રથચાલક છો; તમે શક્તિ સ્થાપિત કરી છે, મહાનવાઓ, જે યજ્ઞ અને મનથી તમને પૂજે છે, તેના માટે. આ રીતે, ઋગ્વેદના આ શ્રેષ્ઠ સ્તુતિઓમાં, દેવતાઓની મહાનતા, તેમની દયાળુતા, અને જગતની રચનાની વાત, શ્રદ્ધા અને પ્રેમથી વર્ણવાય છે.