એક સમયે, ઋષિઓએ અગ્નિદેવને શ્રદ્ધાપૂર્વક બોલાવ્યા અને વિનંતી કરી: “હે અગ્નિ, અમારી વાત સાંભળો. તમે દેવતાઓ સુધી, પૂજ્ય રાજાઓ સુધી, અમારી વાણી પહોંચાડો.” જ્યારે દેવોએ અંગિરસને ગાય આપી, ત્યારે અર્યમાને તેને કાપવાના સાધનથી દૂધ કાઢ્યું—તેનું રહસ્ય તેઓ જાણે છે, અને એ જ્ઞાન અમને પણ પ્રાપ્ત થાય છે. અગ્નિદેવને પ્રાર્થના કરી, “તમારા પરાક્રમ અમને છોડીને ન જાય, તમારી પ્રાચીન મહિમા હંમેશા અમારી સાથે રહે. તમારો ક્રોધ અમર ઉપર ન આવે. હે મારુતો, દરેક યુગમાં જે અદ્ભુત અને અમર ધ્વનિ હોય, તે અમારે થાય; અને જે અપરાજિત શક્તિ હોય, તે અમારે થાય.” પછી ઋષિ કહે છે: “મારા પૂર્વજ દધ્યઙ્ અંગિરસ હતા; પ્રિયમેદ, કણ્વ, અત્રિ અને મનુ—આ બધા જ્ઞાનમાં પારંગત હતા. તેમની સંતાનોમાં દેવતાઓ અને અમારા કુટુંબજનો છે. તેમના માર્ગે, હું ઈન્દ્ર અને અગ્નિદેવને નમન કરું છું.” પોતાના યજ્ઞને સફળ બનાવવા માટે, યજમાનને કહાયું: “યજ્ઞકર્મ કરો, ઇચ્છિત દાન મેળવો. બૃહસ્પતિ યજ્ઞ કરે છે, વેના અનેક વૃષભો સાથે યજ્ઞ કરે છે. અમે દૂરસ્થ સંકેત—પર્વત પરથી ઉત્પન્ન થયેલ ગીત—અમારી શક્તિથી પકડી લીધો છે. વિદ્વાનોએ અનેક નિવાસસ્થાન સ્થાપ્યા છે.” પછી દેવતાઓને આમંત્રણ આપવામાં આવ્યું: “આકાશમાં અગિયાર, પૃથ્વી પર અગિયાર અને જલમાં અગિયાર એવા મહાન દેવતાઓ, આ યજ્ઞ સ્વીકારો.” અગ્નિ માટે વિશિષ્ટ બેઠક તૈયાર કરવામાં આવી—જેમ પાયા મૂકાય, તેમ આગ માટે સ્થાન તૈયાર થયું. શુદ્ધ ચિત્તથી, પ્રકાશમાન અગ્નિને મનથી આવરણ પહેરાવવામાં આવ્યું, જેમ પ્રકાશનો રથ અંધકારને દૂર કરે છે. પછી યજ્ઞમાં, દ્વિજાતિ, ત્રિવિધ રૂપે શુદ્ધ થાય છે; વર્ષ દરમિયાન તે વિકસે છે, અને પુન: ભોજનરૂપે લેવાય છે. બીજાની જીભથી વૃષભનું સ્તવન થાય છે, બીજાના સ્વરે હોમ શુદ્ધ થાય છે. કાળા અને સફેદ, બે માતાઓ અગ્નિ માટે ઉદ્યત થાય છે; બંને બાળકને પોષે છે. તેજસ્વી, વહેતી જીભવાળો, પિતાનું પોષણ વધે છે. મનુ અને તેમના સંતાનો માટે મુક્તિની ઈચ્છા સાથે, કાળા અને સફેદ, ઝડપી ઘોડાઓ harness કરવામાં આવે છે—અવિરત, વેગી, પવનથી ચલિત. પ્રકાશમાન અગ્નિમાંથી, વૃદ્ધિની આશાએ, તેઓ આગળ વધે છે; તેઓએ કાળી મેઘમાલા, વિશાળ સ્વરૂપ રચ્યું છે. જ્યારે તે પૃથ્વીને સ્પર્શે છે, ત્યારે ગર્જના અને ધ્વનિથી ગુંજે છે. કથામાં આગળ, કાંસા રંગના લોકોમાં શોભિત, વળી વાછરડા જેવી ગર્જના સાથે પોતાની પત્નીઓ પાસે જાય છે. તેની કાયામાં તેજ વધે છે; શિંગડા જેવી તીવ્રતા સાથે આગળ ધસી જાય છે. વ્યવસ્થિત અને વિશાળ અગ્નિ, શયન કરતા સૌને જાણે છે; તેઓ દેવલોકમાં જાય છે, છતાં ફરીથી પુન: સ્વરૂપ મેળવે છે, માતા-પિતાને મળીને. વહેતી વાળવાળા, ચપળ, અવાજ સાથે ઊભા છે, ગુસ્સા વિના, ફરીથી યાત્રા માટે તૈયાર થાય છે; વૃદ્ધાવસ્થા છોડીને, અવાજ સાથે, નવા, અવિરત જીવનને જન્મ આપે છે. અગ્નિ, શોભિત, માતાના આસપાસ ફરતો રહે છે, દિનપ્રતિદિન શક્તિથી વૃદ્ધિ પામે છે; યુવાનતા ધારણ કરીને, હંસ જેવો ગતિશીલ, ઈચ્છા સાથે, ગૃધ્ર માર્ગે જોડાય છે. “અગ્નિ, દાતાઓમાં પ્રકાશિત થો; ગૃહપતિ તરીકે વાછરડા જેવા શ્વાસ લો; સંતાનવતી સ્ત્રીને સુરક્ષિત રાખો—યુદ્ધમાં કવચ જેવું રક્ષણ પ્રાપ્ત થાય.” “અગ્નિ, આ શુભ અર્પણ તમને પ્રિય લાગે, દુ:ખદ અર્પણ કરતાં વધુ. તમારા તેજસ્વી, શુદ્ધ પ્રકાશથી અમને ધન પ્રાપ્ત થાય.” “અગ્નિ, રથ, નૌકા અને ગૃહ માટે અમને માર્ગદર્શક અને રક્ષક આપો; અમારા વીર, દાતાઓ અને પાર કરનારાઓ માટે રક્ષા આપો.” “અગ્નિ, અમારા સ્તુતિથી, સ્વર્ગ અને પૃથ્વી તથા પ્રસિદ્ધ નદીઓ સાથે પધારો; ગાય અને યવની પ્રાપ્તિ માટે, લાલ રંગવાળા શ્રેષ્ઠ પસંદ કરે.” પછી વર્ણન થાય છે કે, એક અદ્ભુત તેજ સ્વરૂપ માટે સ્થાપિત થયું છે—દેવતાનું તેજ, શક્તિથી ભરપૂર, જ્યાં વિચાર પહોંચે છે, ત્યાં સત્યની ગાયોથી પ્રવાહ વહે છે. પ્રકાશમાન અગ્નિ, પિતૃઓથી સંપન્ન, હંમેશા શયન કરે છે; બીજું સ્વરૂપ સાત માતાઓમાં nurture થાય છે; વૃષભના દુધ માટે સ્ત્રીઓ ત્રીજું, દશગણ જ્ઞાની સ્વરૂપ ઉત્પન્ન કરે છે. જ્યારે શક્તિશાળી પુત્રો, મહાબળવંત, મહિષના સ્વરૂપમાંથી ઊભા થાય છે, ત્યારે મદિરાપાન કરનાર માટે, માતરીશ્વાન ગુપ્ત અગ્નિને જગાડે છે. પિતા સર્વોચ્ચ સ્થાનેથી જ્યારે તે ઉતારાય છે, ત્યારે શાખાઓ પર રસ પીતા અંકુરો ઉગે છે; બંને વંશો ઊર્જિત થાય છે, ત્યારે તેજસ્વી, શુદ્ધ સ્વરૂપે આકાશમાં પ્રકાશિત થાય છે. પછી, માતાઓમાં પ્રવેશી, શુદ્ધ અને અક્ષત રહી, અગ્નિ વ્યાપક રીતે ફેલાય છે; પૂર્વજોની જેમ, હંમેશા યુવાન રહી, નવા અને નીચલા લોકોમાં વ્યાપે છે. આકાશવાસીઓમાં, તેઓ આમંત્રણ આપનારને પસંદ કરે છે, ભગા જેવી કૃપા માટે દોડી જાય છે; દેવતાઓ પોતાની ઇચ્છા અને શક્તિથી, અનેક સ્તુતિથી, અગ્નિ દ્વારા મર્ત્યની પ્રાર્થના સર્વત્ર પહોંચે છે. પવનથી ચલિત યજ્ઞ અગ્નિ ઘોડા જેવી ગર્જના સાથે ફેલાય છે; તેનું માર્ગ અંધકારમય, કાળી જીભવાળું, શુદ્ધ જન્મનું—તે લોકદ્વારો ખોલે છે. રથ જેવા, લાલ અંગવાળું, તે આકાશ તરફ જાય છે; ત્યાંથી કાળા પુત્રો, દાયાં બાજુ, વીરતાની ઈચ્છા સાથે દોડી જાય છે. અગ્નિ સાથે, વરુણ, મિત્ર, અર્યમાન, દાતા—all આનંદિત થાય છે; જ્યારે અગ્નિ, સર્વવ્યાપી, તેમની વચ્ચે જાય છે, ત્યારે રથનું કાંડા ધરીને ધૂરીને પછાડી શકતું નથી. “હે અગ્નિ, યુવાનતમ, દબાવનાર અને સ્તુતિ કરનાર માટે દૈવી ધન આપો; હંમેશા નવા, યુવાન, શક્તિશાળી તમારાથી અમે સભામાં ભગા જેવી મહાન સંપત્તિ માગીએ છીએ.” “તમે અમને તેજસ્વી, ગૃહસ્થ ધન, ભગા જેવી બુદ્ધિ, સ્થિરતા આપો; જેમ કિરણો બંને પેઢીઓને માર્ગદર્શન આપે છે, તેમ તમે દેવતાઓની સ્તુતિ અને સત્ય લાવો.” “અમારો તેજસ્વી, હંમેશા યુવાન હોતા, આનંદદાયક, ચિંતનશીલ, તેજસ્વી રથવાળો, અમારું શ્રવણ કરે; નિર્વિકાર અગ્નિ અમને શ્રેષ્ઠ માર્ગદર્શકો સાથે ધન અને શુભભાગ્ય તરફ લઈ જાય.” “અગ્નિ, ગર્જના કરતી જ્વાળાઓ સાથે, રાજસ્વ માટે અર્પણ લઈને ઉંચે ચઢો; દાતા અને અમે, ધૂંધને પાર કરીને, સૂર્ય જેમ અંધકારને જીતીએ.” પછી, અગ્નિને પ્રાર્થના કરવામાં આવે છે: “હે અગ્નિ, આજે દેવતાઓને અહીં લાવો, યજ્ઞસ્થળે, અને યજમાન માટે પ્રાચીન સુત્ર વિસ્તારો.” “ઘીથી ભરપૂર, મધુર અર્પણ માટે, હે અગ્નિ, અમારી પાસે આવો—વિદ્વાન યજમાન અને ભક્તિપૂર્ણ ઉપાસક માટે.” “શુદ્ધ, તેજસ્વી, અદ્ભુત અગ્નિ, મધુર હોમ પ્રાપ્ત કરવા ઇચ્છે છે; નરાશંસ, ત્રણ વખત સ્વર્ગથી, દેવોમાં શ્રેષ્ઠ.” “આમંત્રણ પામેલા અગ્નિ, ઈન્દ્રને, તેજસ્વી અને પ્રિય, અહીં લાવો; મારી આ વાણી, હે સુમધુર જીભવાળા, સીધી તમને માટે છે.” “જે યજ્ઞસ્થળે દર્ભ bichhaave છે, તેઓ ઈન્દ્ર માટે શ્રેષ્ઠ, વિશાળ, રક્ષણ આપતું આશ્રય પસંદ કરે છે.” “મહાન, અમર દેવતાઓ દેવલોકે જાય; શુદ્ધ, ઇચ્છિત દૈવી દ્વાર ચારેય દિશામાં ખુલ્લી થાય.” “રાત અને ઉષા, શોભિત અને તેજસ્વી, સાથે આવે; સત્યની યુવાન માતાઓ, કૃપા સાથે દર્ભ પર બેસે.” “મધુર જીભવાળા, ચિંતનશીલ, દૈવી હોતાર, વિદ્વાન, આજે અમારો યજ્ઞ ઝડપથી, સ્વર્ગ સુધી પહોંચાડે.” “શુદ્ધ, દેવોમાં સ્થપિત હોતાર છે; મારુતોમાં ભારતી, ઇલા, સરસ્વતી અને મહી—આ સર્વ શ્રેષ્ઠ દૈવીઓ દર્ભ પર બેસે.” આ રીતે, ઋષિઓએ અગ્નિદેવ અને દેવતાઓની સ્તુતિ કરી, યજ્ઞ દ્વારા કૃપા, રક્ષા અને ધન્યતા પ્રાપ્ત કરવાની પ્રાર્થના કરી.