પ્રાચીન કાળની વાત છે. એક દિવસ, તેજસ્વી અને ઝડપી દેવતા જન્મે છે—તેના આગમનથી આનંદ ફેલાય છે. એ તો જાણે ઉષા સમયે સૂર્યના પ્રકાશની જેમ ઉજાસે ઝગમગે છે. હે ઇન્દ્ર, જે યજ્ઞ માટે યોગ્ય છે, એવા ભક્તો સાથે તું સોમરસના ધારા ઘરમાં વહાવજે. જ્યારે જંગલમાં તેજથી દહકતો સૂર્ય યજ્ઞમંડપની આસપાસ ફરતો હતો, ત્યારે તું, મનુષ્ય, તારા કાર્યો દ્વારા ઉજાસ ફેલાવતો, દિવસોની સાથે ગૌ-સંપદા અને શક્તિ માટે પ્રયત્ન કરતો હતો. મહાન સ્વર્ગમાંથી આઠ તેજસ્વી, સુંદર ઘોડાઓ ઝળહળતાં આવ્યા છે—યજ્ઞસ્થળે સ્પર્ધા માટે. તેઓએ તારા આનંદદાયી પાનને દૂધમાં મિક્સ કર્યું છે, ગાય અને વાછરડાની વૃદ્ધિ માટે. તમે, ઇન્દ્ર, ગૌમાર્ગે અવરોધ લાવનાર લોખંડ જેવા શત્રુને પાછો હટાવ્યો. કુત્સા માટે, શુષ્ણને અસંખ્ય શસ્ત્રોથી પરાજિત કર્યો, અને વિજયયાત્રા કરી. પ્રાચીન સમયમાં, જ્યારે સૂર્ય અંધકારને પાર કરી અને વાદળને ફાડી નાખ્યો, ત્યારે તું, પર્વતવિદારી, શુષ્ણની છુપાયેલી શક્તિને પણ આકાશથી ઉપર જ દબોચી નાખી. પછી, તારા મહાન કાર્યોને જોઈને સ્વર્ગ અને પૃથ્વી આનંદિત થયા. તું, ઇન્દ્ર, મહાવજ્રધારી, નદીઓમાં પડેલા વૃત્રને સંહાર્યો અને દુર્ગમ કિલ્લાને તોડી નાખ્યો. તું મનુષ્યોનો નેતા, મદદગાર અને પવનના શ્રેષ્ઠ રથચાલક છે. કવિ ઉશનાએ તારા માટે વજ્ર બનાવ્યો, જે વૃત્રના સંહાર માટે રક્ષણ આપે છે. સૂર્ય, તારા સુંદર ઘોડાઓ સાથે, મનુષ્યોને આગળ લાવે છે, અને તું, ઇન્દ્ર, રથના ચક્રને ફેરવે છે. તું નવ્વે જહાજોને પાર પાડે છે અને અયોગ્ય, અયજ્ઞ કરનારાને પાછા ફેરવે છે. હે ઇન્દ્ર, અમને આ મુશ્કેલીમાંથી, દુઃખ અને સંકટમાંથી બચાવજે. અમને શક્તિ, રથયશ અને ઘોડાઓના જાગરણ તરફ લઈ જજે. અમને કીર્તિ અને સુંદર પ્રસંસા આપજે. હે દયાળુ, તારો આશિર્વાદ અમારું ક્યારેય ત્યાગ ન કરે. યજ્ઞકર્તાઓને ફળ મળે. અમને ગૌ-સંપત્તિ આપજે, અને તારી સાથે મહાન ભોજનમાં અમારો પણ ભાગ રહે. હવે, રુદ્રને યજ્ઞ અર્પણ કરો, હે ચપળમનવાળા, હવન માટે દ્રવ્ય લાવો. મહાન શક્તિ ધરાવનાર, વીર્યવાન, આકાશપુત્ર મારુતોની વંદના કરો. ઉષા અને રાત્રિ, જાણકાર પત્ની જેવી, પ્રથમ આહ્વાનને વધારે. તેજસ્વી દેવીઓ સોનાની જેમ ઝગમગે છે, સુંદર વસ્ત્રોમાં શોભે છે. હે સર્વવ્યાપી સંપત્તિદાતા, અમારો આનંદ વધારજે. પવન, જળમાં બલવાન, અમને પ્રસન્ન રહે. હે ઇન્દ્ર અને પર્વતો, અમને રક્ષા આપો. બધા દેવતાઓ અમને માર્ગ આપો. યજ્ઞ અને રક્ષણ માટે, તેજસ્વી, શ્વેતવસ્ત્રધારી દેવતાઓ આવો. જળપુત્રોને, વહેતી નદીઓની માતાઓને બોલાવો. જળપુત્રોની ગર્જના માટે બોલાવો, તેમનું ગૌરવ ગાવો, જેમ અર્જુનનું ગૌરવ ગવાય છે. પુષણ અને અગ્નિનું સ્મરણ કરો. મિત્ર અને વર્ણું, મારી પ્રાર્થના સાંભળો—તમારા વિશાળ ગૃહમાં. દયાળુ અને ચેતી રહેનાર અમને સાંભળે; ઉર્વરા નદી સિંધુ પણ પોતાના જળથી અમને આશીર્વાદ આપે. મિત્ર અને વર્ણું, તમારી દાનશીલતા, ગૌઓના જૂથમાં, હું ગાઉં છું. પ્રિય અને પ્રસિદ્ધ રથો સાથે, તેઓ પોષણ લાવે છે. મહાદાતા દેવતાની દાનશીલતા હું ગાઉં છું. અમે નાહુષો સાથે શક્તિશાળી બનીએ. ઘોડા અને રથ આપનાર દેવતા અમારે દયાળુ છે. જે મનુષ્ય મિત્ર અને વર્ણુંથી વિમુખ છે, તમારી સ્તુતિ કરતો નથી, તે તમારો આશિર્વાદ પામતો નથી. તે પોતાના હૃદયમાં રોગ પેદા કરે છે, જ્યારે તે અયોગ્ય રીતે યજ્ઞ કરે છે. સ્તુતિથી મજબૂત થયેલા નાહુષો મનુષ્યોના નેતા બને છે, તેમની કીર્તિ પ્રસિદ્ધ થાય છે. તેમની દાનશીલતા બધાં અવરોધો દૂર કરે છે. પછી નાહુષો ભગવાનના યજ્ઞમાં આવે છે; રાજાઓ આનંદથી સાંભળે છે. જ્યારે રથચાલક દાન લાવે છે, ત્યારે મહાનતા સાથે આવે છે. આ જ છે નાહુષોનું સમુદાય, ભગવાનનું રાજ્ય, એમ સભામાં કહેવામાં આવે છે. જેમાં કીર્તિ અને સંપત્તિ છે, એ બધાં સ્પર્ધામાં શક્તિ લાવે. અમે નાહુષોના રાજ્યમાં આનંદ કરીએ છીએ, તેઓ દસ-દસ લઈને ભોજન માટે જાય છે. કયા ઘોડા ઇચ્છનીય છે, કયા કિરણો ઇચ્છનીય છે—પ્રભુઓ ઉત્સાહથી મનુષ્યોને આગળ ધપાવે છે. સોનાની કાનવાળા, રત્નમાળાધારી અર્ણા—બધા દેવતાઓ અમને માર્ગ આપો. મહાન ગીતો ઝડપથી આવ્યા છે, અને કિરણો બંને માટે પ્રકાશિત થયા છે. રથના ચાર ઝડપી ઘોડા છે, વિજેતા રાજાના ત્રણ બળ છે. મિત્ર અને વર્ણુંનો રથ લાંબા પાણીથી પોષાય છે, તેનું યોક મજબૂત છે, અને સૂર્ય તેનો નેતા છે. દક્ષિણ દિશાનો વિશાળ રથ જોડાયો છે; અમર દેવતાઓ એ પર ઊભા છે. આર્યા અંધકારને પછાડી, પ્રકાશની શોધે, મનુષ્યોના નિવાસ માટે આગળ વધે છે. તે બધા લોકોથી પહેલાં જાગી, વિજયી, મહાન અને દયાળુ બનીને પુરસ્કાર લાવે છે. યુવાન ઉષા ફરી પ્રકાશિત થાય છે; ઉષા, પ્રથમ સ્તુતિમાં, આવે છે. હે દિવ્ય ઉષા, આજે તું મનુષ્યોમાં ભાગ વહેંચે છે, ત્યારે ભગવાન સવિતાર અમને પાપરહિત ઘોષિત કરે—સૂર્ય સામે. તે દરરોજ દરેક ઘરમાં આવે છે, પોતાનું નામ લઈને. પ્રકાશિત થતી, દાન આપવાની ઈચ્છા સાથે, દરેક સ્થાન પર ધન વહેંચે છે. ભાગાની બહેન, વર્ણુની સગા, હે ઉષા, પહેલા મીઠી સ્તુતિમાં આનંદ પામ. જે દુઃખનું ભાગ આપે છે, તે પાછળ રહી જાય—અમે જમણાવાળી રથ સાથે વિજય મેળવીએ. મીઠી વાણી અને દયાળુ દાતા ઊભા થાય, પ્રકાશિત અગ્નિઓ પ્રગટે છે. જે ખજાના અંધકારમાં છુપાયેલાં હતાં, તે હવે ઉષાઓના પ્રકાશથી ખુલ્લાં પડે છે. એક ઉદયે છે, બીજું અસ્ત થાય છે—બે અલગ સ્વરૂપે, એકસાથે ચાલે છે. એક, રથથી, અંધકાર દૂર કરે છે; બીજી, ઉષા, પ્રકાશિત થાય છે. આજે અને કાલે સમાન રીતે, તેઓ વર્ણુના અનંત નિયમોને અનુસરે છે. નિર્વિકાર, દરેક ત્રીસ યોજનાની યાત્રા પૂર્ણ કરે છે. તે પ્રથમ દિવસનું નામ જાણે છે; પ્રકાશિત, સફેદ, અંધકારથી જન્મે છે. સત્યની કન્યા નિયમ ક્યારેય તોડતી નથી; રોજ, નિરંતર આગળ વધે છે. તૂ, દેવતા, કન્યાની જેમ શોભાયમાન બની, દર્શન માટે આવે છે. યુવાન સ્ત્રી સ્મરણ સાથે આગળ વધે છે, અને પ્રકાશથી માર્ગ દેખાડે છે. દુલ્હન જેવી તેજસ્વી, માતા દ્વારા શોભિત, તું સૌંદર્યથી પ્રસન્ન કરે છે. શુભ ઉષા, તારો પ્રકાશ વિસ્તારે—બીજી ઉષાઓ તારા પહેલા અદૃશ્ય ન થાય. ઘોડા અને ગાયોથી સમૃદ્ધ, સૌને દેનારી, સૂર્યકિરણોથી સ્પર્ધા કરતી, ઉષાઓ આવે અને પાછી જાય છે, શુભ નામ લઈને. સત્યના માર્ગે કિરણો સાથે ચાલે છે; હે ઉષા, શ્રેષ્ઠ સંકલ્પ આપ. આજે અમારે માટે પ્રકાશિત થા—દયાળુ, અમને દયાળુઓમાં સંપત્તિ મળે. ઉષા ઉદયે છે, અગ્નિઓ પ્રગટે છે; સૂર્ય આકાશમાં પ્રકાશ ફેલાવે છે. અહીં ભગવાન સવિતારે બેપાંખી અને ચતુષ્પાદ માટે કલ્યાણ નક્કી કર્યું છે. તે ક્યારેય દૈવી નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરતી નથી; ન માનવમાર્ગ તોડે છે. આવનારા અને જનારાઓમાં, ઉષા સૌપ્રથમ પ્રકાશિત થાય છે—શાશ્વતની જેમ. આવી રીતે, દેવતાઓના મહાન કાર્યો, પ્રકાશ અને દયાળુતાથી જગતને આશીર્વાદ આપે છે.