આશ્વિનદેવતાઓ, નાસત્ય, અદ્ભુત અને દયાળુ તરીકે ઓળખાતા, સર્વજ્ઞ અને સર્વશક્તિમાન છે. તેમના અદભુત કાર્યો ઋગ્વેદના આ પ્રારંભિક મંડલોમાં ઉજાગર થાય છે. એક સમયે, ગોતમ મુનિ તીવ્ર તરસે પીડાતા હતા. આશ્વિનોએ દૂર સુધી અનુસરણ કર્યું અને વક્ર કિનારે ઊંડા કૂવામાંથી પાણી વહાવ્યું, જેમ કે નદીઓ વહેતી હોય, જેથી ગોતમની પ્યાસ સંતોષાય અને તેને સહસ્રfold સંપત્તિ મળે. તેમણે ચ્યવનને બંધનમાંથી મુક્ત કર્યો, જેમકે કપડાંમાંથી મુક્ત થવું, અને તેને જીવતદાન આપ્યું. જે અવગણિત અને વૃદ્ધ હતો, તેને યુવકબળ અને કન્યાઓ પર અધિકાર આપ્યો. આશ્વિનોનું રક્ષણ અને દાન સર્વોપરી ગણાય છે; તેઓ છુપાયેલા ખજાનાની જેમ, ગુપ્ત રહસ્યોને ઉજાગર કરે છે અને જ્ઞાનીની આરાધના સ્વીકારે છે. દધ્યંચ અથર્વણે જ્યારે ઘોડાની માથાથી શીખેલું ગુપ્ત જ્ઞાન આશ્વિનોને જણાવ્યું, ત્યારે તેમનો પ્રસાદ મેઘગર્જના જેવી મહિમા સાથે વરસ્યો. પુરૂભુજાએ મદદ માટે આશ્વિનોને સ્મરણ કર્યું, જેમ વધ્રિની પત્નીએ કરેલું, અને તેમને સુવર્ણહસ્તી દાનમાં મળી. એક પક્ષી, જે વાઘના મોંમાં ફસાયું હતું, તેને પણ આશ્વિનોએ મુક્ત કર્યું. પીડાતા કવિને જ્ઞાન અને બુદ્ધિ આપી. વિશ્વપાલાનું પગ રાત્રિના સંકટમાં કપાઈ ગયું, ત્યારે આશ્વિનોએ તાત્કાલિક લોખંડનું પગ લગાડી દીધું, જેથી તે સંપત્તિના સ્પર્ધામાં જીતવા સક્ષમ બની. ઋજ્રાશ્વ, જેના પિતા દ્વારા તેની આંખો અંધ કરી દીધી હતી, તેને આશ્વિનોએ ફરીથી દ્રષ્ટિ આપી અને શતશ: ધન-ધાન આપ્યું. દેવકન્યા, સૂર્યકન્યા, આશ્વિનોના રથ પર આરુઢ થઈ, જે શિલ્પીની કૃતિ જેવી તેજસ્વી હતી, બધા દેવોએ આનંદથી સ્વીકારી અને આશ્વિનોએ તેની મહિમામાં ભાગ લીધો. દિવોદાસ અને ભરદ્વાજ માટે તેજ સાથે આવેલા આશ્વિનોના રથ, બળવાન વાછરડા અને ડોલ્ફિનથી જોડાયેલા, સુખ-સમૃદ્ધિ લાવનારા હતાં. તેઓ જહ્નવી પાસે મળ્યા અને તેને દીર્ઘાયુ, પુત્ર, અને સામર્થ્ય આપ્યું, દિવસના ત્રણ ભાગમાં વિતરણ કર્યું. જહુષાને રાત્રે સંકટમાંથી સુરક્ષિતપણે પાર પાડ્યો, તેમના ઝડપી રથોથી, અને અજર પર્વતો પાર કર્યા. એક ઘરના કલ્યાણ માટે, આશ્વિનોએ વિજય માટે ધન અને સહસ્રો પુરસ્કારો આપ્યા, દુશ્મનોને ઈન્દ્રની સાથે હરાવ્યા. અન્ય સમયે, માત્ર એક તીણ માટે પણ તેઓ મદદ કરવા આવ્યા; ઉપરથી કે નીચેથી, પોતાના ઘોડા તૈયાર કર્યા, અને જુએલા યુવાન માટે ગાયને દૂધથી ભરપૂર કરી. જે આરાધના કરે, તેમનું સ્તુતિ કરે, તેને આશ્વિનો હંમેશા પ્રતિસાદ આપે છે; જેમ ગુમ થયેલું પશુ મળી આવે, તેમ ઈચ્છિત વસ્તુ પ્રાપ્ત કરાવે છે. દસ રાત અને નવ દિવસ સુધી પાણીમાં બંધાયેલા રેભાને, જે વિયોગ અને પીડામાં હતો, આશ્વિનોએ મુક્ત કર્યો, જેમ સોમરસ ચમચીથી વહે છે. આ બધું વર્ણવીને, યજમાન આશીર્વાદ માગે છે કે ઉત્તમ પશુ, પુત્ર અને દીર્ઘ આયુષ્ય મળે. પ્રાચીન ઋત્વિજોએ સોમરસની મદિરા સાથે આશ્વિનોને આમંત્રિત કર્યા. તેમના રથ મનથી પણ ઝડપી છે, અને સારા ઘોડાઓથી સજ્જ છે, જે ધર્મનિષ્ઠ ઘરમાં પહોંચે છે. પંજજનપુત્ર અત્રી રુષિ સંકટમાં હતા, ત્યારે આશ્વિનોએ દુશ્મન શક્તિઓને હરાવી, તેમને મુક્ત કર્યા. રેભા, જે દૂર પાણીમાં છુપાયેલો હતો, તેને પણ આશ્વિનોએ બહાર લાવ્યો. વિનાશના કાંઠે સૂતા, જેમ અંધકારમાં સૂર્ય, તેવા એકને પણ તેઓ પ્રકાશમાં લાવ્યા. કક્ષીવત પજ્રીય માટે, તેમના ઝડપી ઘોડાના ખુરમાંથી, આશ્વિનોએ શતપાત્ર મધ વહાવ્યું. કૃષ્ણીયને વિશ્નાપ્વા મળ્યો, ઘોષાને વૃદ્ધાવસ્થામાં પતિ મળ્યો. શ્યાવાને તેજ અને કણ્વને મહાનતા આપી; નાર્ષદાને પ્રસિદ્ધિ આપી. પેદુ નામના ઝડપી, અજેય ઘોડાને પણ આશ્વિનો પોતાના અનેક રૂપે લઈ ગયા. પજ્રાઓએ જ્યારે તેમને બોલાવ્યા, ત્યારે આશ્વિનો જ્ઞાન અને બળ સાથે આવ્યા. અગસ્ત્યની પ્રાર્થનાથી તેઓ વિશ્પલાને ફરીથી સ્વસ્થ બનાવ્યા. એક દિવસ, સોનાની વાસણ જેવી છુપાયેલી વસ્તુ બહાર લાવી, દસમા બાળકને જીવન આપ્યું. ચ્યવન, વૃદ્ધ મુનિ, આશ્વિનોના ચમત્કારથી યુવાન બન્યા; સૂર્યકન્યાએ આશ્વિનોના રથને પસંદ કર્યો. તુગ્રા માટે તેમનો પુત્ર પુનઃ યુવાન થયો; ભુજ્યુને તરંગોથી બચાવીને બહાર લાવ્યા. અજા, તુગ્રાપુત્ર, દરિયામાં ફેંકાયો ત્યારે આશ્વિનોને બોલાવ્યો; તેમણે પોતાના ઝડપી રથથી તેને સુરક્ષિત રીતે બહાર લાવ્યો. જ્યારે બટેર તેમના સંરક્ષણમાં હતી, ત્યારે વાઘના મોંમાંથી તેને મુક્ત કરી, અને ઝેરી દુશ્મનને હરાવ્યો. વૃક્યાને શત બકરાં આપ્યા; ઋજ્રાશ્વને ફરીથી પ્રકાશ અને દ્રષ્ટિ આપી. ઘરના સ્ત્રીએ પણ આશ્વિનોને સહાય માટે બોલાવ્યા, અને તેઓ આવ્યા. ગુમ થયેલી ગાયને દૂધ આપવાનું કરાવ્યું; વિમદા માટે પત્ની પરત લાવી. વાઘ સાથે જવારના દાણા પીસ્યા, અને દયાળુતાથી ગાયનું દૂધ દોહ્યું; દસ્યુઓ સામે યુદ્ધમાં બકુરા સાથે વિજ્ઞાન કર્યું, આર્ય માટે પ્રકાશ ફેલાવ્યો. અથર્વન દધ્યંચ માટે, ઘોડાનું માથું ફરીથી જોડ્યું અને ગુપ્ત જ્ઞાન આપ્યું. જ્ઞાની હંમેશા આશ્વિનોના આશ્રયમાં રહે છે; તેઓ સર્વ વિચારોનું રક્ષણ કરે છે. અંતે, પ્રાર્થના છે કે, આશ્વિનો અમને પ્રસિદ્ધ, સંતાનયુક્ત અને સમૃદ્ધ જીવન આપે. આશ્વિનોના અદભુત કાર્યો, દયાળુતા અને રક્ષણના કથા યથાવત્ દૈવિક મહિમા સાથે યજમાનના હૃદયમાં વસે છે.