એક સમયે, ઋષિઓએ યજ્ઞસ્થળે બેઠક કરી, વિજય અને નિર્દોષતાની અનુભૂતિ સાથે કહ્યું: “અમે જીત્યા છીએ, સ્થિર થયા છીએ, અને હવે દોષમુક્ત છીએ. જાગૃત અવસ્થા હોય કે સ્વપ્ન, અથવા ક્યારેક દુર્વિચાર આવે—જે આપણને ન ગમતું હોય તે દૂર થઈ જાય, અને જે આપણને દ્વેષે છે, તે પણ દૂર થઈ જાય.” એ સમયે, એક કબૂતર યજ્ઞસ્થળે આવીને બેઠું. ઋષિઓએ વિચાર્યું: “દેવતાઓએ, અથવા નિૃતિએ પ્રેરિત કરીને, આ કબૂતરને મોકલ્યું હશે; જો કોઈ અશુભ લક્ષણ છે તો, અમે સ્તુતિ અને પ્રાયશ્ચિત્ત દ્વારા તેનું નિવારણ કરીએ છીએ. અમારા બે પગવાળા અને ચાર પગવાળા પશુઓ માટે કલ્યાણ થાઓ.” પછી તેઓએ પ્રાર્થના કરી: “દેવતાઓ દ્વારા મોકલાયેલું આ કબૂતર અમારે માટે શુભ બન્યું રહે. આ દિવ્ય પક્ષી અમારા ઘરોમાં દુઃખ ન લાવે. અગ્નિ, જે યજ્ઞના પુરોહિત છે, તેઓ અમારી આહુતિ સ્વીકારે. પાંખવાળું શસ્ત્ર અમને ન પસંદ કરે.” “આ પાંખવાળું શસ્ત્ર અમને નુકસાન નથી પહોંચાડતું; તે તો ચુલ્હામાં સ્થિર થાય છે. અમારી ગાયો અને જનતાને કલ્યાણ મળે; આ દેવદૂત કબૂતર અમને અહીં નુકસાન ન કરે.” પછી ઋષિઓએ જણાવ્યું: “ઘરમાં ઘૂમતી ઘુવડની અવાજ વ્યર્થ છે; અને અગ્નિમાં કબૂતરનું સંકેત પણ વ્યર્થ છે. જે માટે આ દૂત મોકલાયો છે, તેને, યમને, મૃત્યુને, અમે નમન કરીએ છીએ.” “હવે, સ્તુતિથી આ કબૂતરને દૂર કરો; હું તેને પ્રેરિત કરું છું—ગાયોને આનંદથી ફરવા દો. સૌ દુઃખો પાછળ છોડી, મજબૂતી અને સ્થિરતાની દિશામાં આગળ વધો.” પછી એક યુવાને પ્રાર્થના કરી: “હે દેવો! મને મારા સમકક્ષોમાં વાઘ બનાવો, વિજયી, દુશ્મનોનો સંહારક, પ્રસિદ્ધ, ગાયોનો સ્વામી બનાવો.” “હું અપરાજિત, અહાનિકાર, ઈન્દ્રની જેમ દુશ્મનો સામે અડગ છું; મારા પગ નીચે બધા વિરોધીઓ દબાઈ ગયા છે.” “હવે, હું તમારે બંનેને બાંધું છું, જેમ ધનુષ્યની તાંત ધનુષ્યને બાંધે છે; હે વાણીના સ્વામી, તેમને મૌન કરો, જેથી તેઓ મારા વિરુદ્ધ કંઈ બોલી ન શકે.” “હું સર્વસ્રષ્ટાની શક્તિથી વિજયી થયો છું; મેં તમારો સંકલ્પ, વ્રત અને સભા જીતી લીધી છે.” “હવે, હું તમારું કલ્યાણ અને સુરક્ષા મેળવી, સર્વોચ્ચ બનીશ; મેં તમારા મસ્તક પર પગ મૂક્યો છે—મારા પગ નીચે જે છે, તેઓ જળમાંથી બહાર આવતાં દેડકાંની જેમ ઊભા થાય.” પછી ઋષિઓએ ઈન્દ્રને સંબોધી કહ્યું: “હે ઈન્દ્ર! તમારા માટે અમૃત સમાન સોમરસ અર્પણ કરીએ છીએ; તમે પિષિત સોમપાત્રના સ્વામી છો. અમને અનેક વીર અને ધન આપો; તમે દુશ્મનને દહન કરો અને સ્વર્ગ જીતો.” “હે તેજસ્વી દેવ! અમે તમને બોલાવીએ છીએ, તમારા માટે દબાયેલું સુમધુર સોમ. આ યજ્ઞે આવો, જાગ્રત રહો અને આવો, હે મેઘાવાન, દુશ્મન વિજયી.” “રાજા સોમ અને વરુણના નિયમમાં, બૃહસ્પતિ અને અનુમતિની રક્ષા હેઠળ, આજે, હે મેઘાવાન, તમારી સ્તુતિમાં મેં સોમપાત્ર પીધા છે, હે સર્જક અને નિયમક.” “હું જન્મ્યો, હવન કર્યું અને યજ્ઞસ્થળે ફર્યો; પ્રથમ ઋષિએ આ સ્તુતિ શુદ્ધ કરી. દબાયેલા સોમ સાથે, મેં જે કંઈ મેળવ્યું, તે બંને વિશ્વામિત્ર અને જમદગ્નિ માટે ઘરમાં ધરાવ્યું.” પછી ઋષિઓએ પવનદેવના મહિમાનોનું વર્ણન કર્યું: “હવે પવનના રથનું વૈભવ જુઓ—તે તોફાની, ગર્જનારા અવાજ સાથે આવે છે; આકાશને સ્પર્શે છે, ઉષા લાલ કરે છે અને પૃથ્વી પરથી ધૂળ ઉડાવે છે.” “તે પવનના માર્ગે દોડે છે; સ્ત્રીઓ, સાથીની જેમ, તેની સાથે જોડાય છે. તેઓ જોડાય છે, અને દેવ પોતાનો રથ હાંકે છે—તે સર્વ લોકનો રાજા છે.” “મધ્યાકાશના માર્ગે દોડતો, તે ક્યારેય એક દિવસમાં સ્થિર થતો નથી; તે જળનો મિત્ર છે, ઋતનો પહેલો જન્મ. તે ક્યાં જન્મ્યો? ક્યાંથી ઊભો થયો?” “તે દેવોનો આત્મા છે, જગતનું બીજ છે; તે દેવ ઇચ્છાએ ચાલે છે. તેની ધ્વનિ સાંભળાય છે, સ્વરૂપ દેખાતું નથી; એ પવનને અમે આહુતિ અર્પણ કરીએ છીએ.” “મૃદુ પવન ફૂંકાય, પોષક વનસ્પતિ ઉગે; દુધાળાં, જીવનદાયી ગાયો અમારું કલ્યાણ કરે—હે રુદ્ર, સૌમ્ય રહો.” “જે એકરૂપ, અનેકરૂપ, અથવા એકરૂપ છે, જેમનાં નામ અગ્નિ યજ્ઞથી જાણે છે, જેમને અંગિરસોએ તપથી સર્જ્યા, હે પર્જન્ય, તેમને મહાન રક્ષા આપો.” “જેઓએ દેવોમાં પોતાનું શરીર રચ્યું છે, જેમના દરેક રૂપને સોમ જાણે છે—એ દુધાળાં, સંતતિયુક્ત, સમૃદ્ધ ગાયો, હે ઈન્દ્ર, તેમને ગૌશાળામાં વૃદ્ધિ આપો.” “પ્રજાપતિએ આ ગાયો મને આપ્યાં છે, બધા દેવો અને પિતૃઓની સંમતિથી; તેઓ શુભ બની, અમારી ગૌશાળામાં આવે—અમે તેમના વચ્ચે સંતાન સાથે વસીએ.” પછી તેજસ્વી દેવ માટે યજ્ઞ થયો: “હે તેજસ્વી, મહાન દેવ! મધુર સોમ પીવો, આયુષ્ય આપો, યજમાનને આનંદ આપો; પવનથી ચલિત, તમે સ્વભાવથી રક્ષણ કરો, પ્રજાને પોષો અને અનેક રીતે પ્રકાશિત થાઓ.” “તે તેજસ્વી, પોષિત દેવ, શક્તિનો શ્રેષ્ઠ દાતા, ધર્મમાં સ્થિર, સ્વર્ગના આસન પર સ્થિર; દુશ્મન સંહારક, વૃત્રનાશક, અસુરવિનાશક, પ્રકાશ જન્મે છે—અસુરો અને પ્રતિસ્પર્ધકોનો વિનાશક.” “આ સર્વોચ્ચ પ્રકાશ છે, મહાન તેજ, સર્વવિજયી, ધનવિજયી. સૂર્ય, મહાન તેજમાં, આંખો સામે વ્યાપે છે, તેની શક્તિ અને પ્રભા અખૂટ છે.” “પ્રકાશથી તેજમાન થઈ, સ્વર્ગના ક્ષેત્રે જાઓ, આકાશના પ્રકાશમય વિસ્તારમાં, જેના આધારથી બધા લોક સ્થિર છે, સર્વક્રિયાવાનના આધારથી.” પછી ઋષિઓએ ઈન્દ્રની મહિમા ગાઈ: “હે ઈન્દ્ર! તમે સભામાંથી તે રથને સોમથી ભરેલો માર્ગદર્શન આપ્યો; તમે સોમપિષકના બોલાવાને સાંભળ્યું.” “તમે યજ્ઞનું શિરસ્, ચામડી પણ લીધું; તમે સોમપિષકના ઘર પ્રવેશ્યા.” “તમે વારંવાર મૃત્યુપાશમાંથી વેનાને મુક્ત કર્યો, તમારા સ્મરણ કરનાર માટે.” “હે ઈન્દ્ર! તમે સૂર્યને, પાછળ હોવા છતાં, આગળ લાવ્યા; તમે દેવતાઓની ઇચ્છા એકલા જ ચલાવો છો.” પછી, પ્રકૃતિ અને શુભેચ્છાનો સ્તવન થયો: “અહીં આવો, વન સાથે, શક્તિ સાથે; ગાયો અને વાછરડાં માર્ગે જોડાઈ જાય.” “હે દાતાઓ, ઉત્તમ વિચારો સાથે આવો; દાનમાં શ્રેષ્ઠ યજમાન સાથે આવો.” “પિતૃઓને સહારો આપનારાઓની જેમ, હે દાતાઓ, અમે સૂત્ર ખેંચીએ છીએ; અમે ભક્તિપૂર્વક યજ્ઞ કરીએ છીએ.” “ઉષા, બહેનોમાં શ્રેષ્ઠ, સૌ સાથે માર્ગ ફેરવે છે, તેની ઉત્તમ જન્મથી.” પછી, રાજાની સ્થિરતા માટે પ્રાર્થના થઈ: “અહીં આવો, અંદર પ્રવેશો; સ્થિર રહો, અડગ રહો. બધા લોકો તમને ઇચ્છે, તમારું રાજ્ય કદી ન ખસે.” “અહીં રહો, જાવ નહીં; પર્વત જેવી સ્થિરતા સાથે ઊભા રહો. ઈન્દ્રની જેમ અડગ રહો; અહીં રાજ્યને સ્થિર રાખો.” “ઈન્દ્રે આ સ્થિરતા સ્થાપી છે, દૃઢ આહુતિથી; સોમ અને બૃહસ્પતિએ પણ તેને માન્યતા આપી છે.” “આકાશ સ્થિર છે, પૃથ્વી સ્થિર છે, પર્વતો સ્થિર છે; આખું જગત સ્થિર છે, અને રાજા પણ લોકમાં સ્થિર છે.” “તમારા માટે રાજા વરુણ સ્થિર છે, દેવ બૃહસ્પતિ સ્થિર છે; ઈન્દ્ર અને અગ્નિ બંને રાજ્યને સ્થિર રાખે.” આ રીતે, ઋષિઓએ દેવતાઓ, પવન, વનસ્પતિ, ગાયો, પ્રકાશ, અને રાજકીય સ્થિરતાનું સ્તુતિપૂર્વક વર્ણન કર્યું—શાંતિ, સમૃદ્ધિ અને કલ્યાણ માટે.