અવિનાશી ઇન્દ્રની મહિમા અને શક્તિનું વર્ણન થાય છે—એવી શક્તિ, જેને કોઈ પણ જીતવી શકતું નથી. એમાં કુશળતા છે, સર્વજીવન છે, અને જ્ઞાનથી સર્જન કરનાર માટે એ અમૂલ્ય છે. આપણા વચ્ચે રિભુ નામે જે મહાન ઋષિ છે, તે દાનશીલ માટે બળવાન છે. એ ઊંચાઈ અને સુખદ આનંદ લાવે છે, પણ એ આનંદ માત્ર કર્મથી નથી, પણ રિભુઓના તત્વથી આવે છે. પક્ષીઓમાં શ્રેષ્ઠ એવા શ્યેન, જે પોતાનાં કુટુંબમાં ઉત્સુક છે અને કાર્યકુશળ છે, એ તીક્ષ્ણ બાણોની જેમ તેજસ્વી થાય છે. એ શ્યેન, દૂર સુધી ઉડનારો, તેજસ્વી પાંખો ધરાવતો, જે ફાલ્કનનો પુત્ર છે, એ કોઈ મહાન માર્ગ પર ચાલે છે—શતચક્રવાળી માર્ગ પર. એ સુંદર અને લાલિમાવાળો શ્યેન પગપાળા આવીને, આનંદદાયી પાનનું પ્રમાણ લઈને આવે છે. એથી પ્રાણશક્તિ વિસ્તરે છે, જીવન જાગે છે અને સંબંધો પણ જાગે છે. હે ઇન્દ્ર, સોમ સાથે—even દેવોમાં પણ—તમે મહાન બળને જાળવી રાખ્યું છે. તમારાં ઈચ્છાથી, પ્રાણશક્તિ વિસ્તરે છે, અને એ ઈચ્છાથી, અમારા માટે સોમ દબાવવામાં આવે છે. પછી એક સ્ત્રી એક વિશિષ્ટ ઔષધી ખોદે છે—એવી બળવાન વનસ્પતિ, જેના દ્વારા સ્પર્ધક પત્નીને જીતવી શકાય છે અને પતિ પ્રાપ્ત થાય છે. એ વનસ્પતિ દેવો દ્વારા પસંદ કરાયેલ છે, એ શુભ છે, અને શક્તિશાળી છે. એ સ્ત્રી પ્રાર્થના કરે છે કે, “મારી સ્પર્ધક પત્નીને દૂર હટાવી દે અને મારા પતિને માત્ર મારો જ બનાવી દે.” એ પોતાને સર્વોપરી માને છે, “હું સર્વથી ઉપર છું, શ્રેષ્ઠ છું. મારા નીચે રહેલી સ્પર્ધક પત્ની નીચેના સ્તરે જ રહે.” એ સ્પર્ધક સ્ત્રીનું નામ પણ લેતી નથી અને ઈચ્છે છે કે એ સમાજમાં આનંદ ન મેળવે. એ પ્રાર્થના કરે છે કે સ્પર્ધક પત્ની દૂર, અજાણ્યા સ્થાને જતી રહે. પછી એ કહે છે, “હું સહનશીલ છું, તું પણ છે; ચાલ, આપણે બંને મળીને મારી સ્પર્ધક પત્નીને હરાવીએ.” પછી એ વનસ્પતિને સ્પર્ધકથી ઉપર સ્થાને મૂકે છે અને પ્રાર્થના કરે છે કે, “તું મારી પાછળ પાણીની જેમ કે ગાય વાછરડાની પાછળ જાય છે, એમ ના થવું.” પછી એક જંગલી સ્ત્રીનું વર્ણન આવે છે—એ ખૂબ જંગલી છે, જાણે નાશ પામી રહી હોય. એ ગામ વિશે પૂછતી નથી, જાણે ડરી ગઈ હોય. જ્યારે કીટક બળદને બોલાવે છે ત્યારે જાણે બળદ દોડતો જાય છે, એ જંગલી સ્ત્રી મહાન બને છે. ક્યારેક એ ગાયોની જેમ ચરે છે, ક્યારેક ઘર જેવી લાગે છે, તો ક્યારેક સાંજે ગાડીની જેમ ચાલે છે. કોઈ પુરુષ એ ગાયને અવાજ આપે છે, લાકડીથી હાંકે છે, અને જંગલમાં રહીને વિચાર કરે છે કે, “હું અવાજ કર્યો.” એ જંગલી સ્ત્રી કોઇ નુકસાન કરતી નથી, સિવાય કે બીજું કોઈ આવે. મીઠાં ફળ ખાધા પછી એ પોતાની મરજીથી આરામ કરે છે. એ સુગંધિત, મીઠી સુગંધવાળી, ભરપૂર ખોરાકવાળી, અજોતેલી જમીન જેવી છે—એવી જંગલી સ્ત્રી, પશુઓની માતા, એની પ્રશંસા કરવામાં આવી છે. આ પછી ઇન્દ્રની મહાનતા પર વિશ્વાસ મૂકવામાં આવે છે—એવો ઇન્દ્ર, જેણે વૃત્રનો સંહાર કર્યો અને પાણી વહાવ્યા, જ્યારે સ્વર્ગ અને પૃથ્વી, પર્વતો પણ એની શક્તિથી કંપી ઉઠ્યા. પોતાની અદભુત શક્તિથી, ચતુરાઈથી, ઇન્દ્રે વૃત્રને હરાવ્યો. લોકો એનું સ્મરણ યજ્ઞોમાં, દાનમાં, અને દરેક પ્રસંગે કરે છે. મઘવન (ઇન્દ્ર) દાનશીલ દાતાઓમાં હાજર રહે છે, અને જે લોકો યજ્ઞમાં ક્યારેય અવગણના કરતા નથી, એમના ઘરમાં, સંતાનમાં, એનું ગાન થાય છે. જે વ્યક્તિ ઇન્દ્રની કૃપાને ઓળખે છે, એ સાચા અર્થમાં સંપત્તિ ભોગવે છે. મઘવનના બળથી યજમાન ઝડપથી ઇચ્છિત પુરસ્કાર અને ધન મેળવે છે. મઘવન, તું અમને મિત્ર અને વર્ણ જેવી દયા આપ, પિતા જેવી દયાળુતા અને વિતરણ કર. અમને સંપત્તિ આપ. પછી સોમ દબાવીને ઇન્દ્રની સ્તુતિ થાય છે—એ મહાન બળ આપનાર છે. એ સોમના સહારે અમને શુભભાગ્ય આપ, જેથી સંતાન સાથે સમૃદ્ધિ પ્રાપ્ત કરીએ. તું વિજયી છે, દાસ દળોને પણ તું સૂર્ય સાથે જીતે છે. તું પાણીમાં રહેલા ગુપ્ત તત્વને પણ જાણે છે. જ્ઞાની, ઉત્તમ, યજ્ઞગીતોને માન આપનાર, ઋષિઓની કૃપા પ્રાપ્ત કરાવે છે. અમે પણ સોમ સાથે તારી આરાધનામાં જોડાઈએ, અને તને યજ્ઞમાં અર્પણ કરીએ. હે ઇન્દ્ર, આ સ્તુતિઓ તારા માટે છે. પુરુષોને બળ આપ, અને જે તને શોધે છે, એમને મદદરૂપ થા. જે તારી ભક્તિ કરે છે, એમને રક્ષ. હે ઇન્દ્ર, મહાન વીર, વેણના ગીતોથી તારી સ્તુતિ થાય છે. તું ઘીથી ભરેલા આસન પર આવ, જ્યાં ગાયકોએ તરંગોની જેમ અવાજ ઉડાડ્યો છે. પછી સવિતૃની મહાનતા વર્ણવાય છે. જ્યારે સવિતાએ પોતાની યુક્તિથી પૃથ્વીને સ્થાને મૂકીને, આકાશને સ્થિર કર્યો, મધ્યલોકને દોડતા ઘોડાની જેમ દૂધિયું, અને સમુદ્રને સ્થાને બાંધી દીધો. જ્યાં સમુદ્ર ઊભો છે, ખુલ્લો છે, ત્યાં સવિતૃ, જળપુત્ર, એનો માર્ગ જાણે છે. ત્યાંથી આ વિશાળ જગત ઊભું થયું, સ્વર્ગ અને પૃથ્વી પણ અડગ રહ્યા. સવિતાએ અમર જગતનું, જુદું જ કંઈક, જોયું—જે અજર અને અક્ષય છે. સવિતૃનો ગરુડ, મહાપાંખવાળો, પહેલેથી જ જન્મેલો હતો અને માત્ર એ જ પોતાના નિયમોનું પાલન કરે છે. જેમ ગાય ઝુંડમાં, ઘોડા જૂથમાં, અને ધન્ય ધેનુ પોતાના બાળક પાસે જાય છે, તેમ સવિતૃ અમને પણ એકત્રીત કરે—પતિ-પત્ની તરીકે. સવિતૃ, તું સુવર્ણ સ્તંભવાળો છે, જેમ અંગિરસોએ તારી શક્તિ માટે તને બોલાવ્યા, તેમ હું પણ તારી પ્રશંસા કરીને, તારી રાહ જોઈ રહ્યો છું—જેમ કોઈ સોમની બૂંદ માટે રાહ જુએ છે. પછી અગ્નિનું મહિમા ગીત છે. અગ્નિ, દેવતાઓના અર્પણ વહન કરનાર, તું જલતો હોય ત્યારે પણ પ્રકાશિત થાય છે. તું આદિત્ય, રુદ્ર, વસુઓ સાથે પધાર. અમારી પર કૃપા કર. આ યજ્ઞ સ્વીકાર, આ વાણી સ્વીકાર, અને નજીક આવ. મરણશીલોએ તને પ્રગટાવી, તને કૃપા માટે બોલાવ્યા, અમે પણ તને કૃપા માટે બોલાવીએ છીએ. હે જાતવેદસ અગ્નિ, સર્વ સંપત્તિવાળા, હું તારી વિચારપૂર્વક સ્તુતિ કરું છું. તું દેવતાઓને, અર્પણપ્રિયોને, અમારી પાસે લાવ. અગ્નિ દેવતાઓનો પુરોહિત બન્યો. મનુષ્યો અને ઋષિઓએ અગ્નિને પ્રગટાવ્યો. હું અગ્નિને બોલાવું છું—મહાન ધન આપનાર, કૃપા માટે. અગ્નિએ અત્રી, ભરદ્વાજ, ગવિષ્ઠિર, કણ્વ અને ત્રસદસ્યુને યુદ્ધમાં રক্ষা કર્યા. વશિષ્ઠ પુરોહિત અગ્નિને કૃપા માટે બોલાવે છે. પછી શ્રદ્ધા (Faith)નું મહત્વ આવે છે. શ્રદ્ધાથી અગ્નિ પ્રગટે છે, શ્રદ્ધાથી અર્પણ થાય છે. વાણીઓથી શ્રદ્ધા ભગવાન ભાગાના શિર્ષ પર પ્રગટ થાય છે. હે શ્રદ્ધા, શ્રદ્ધાથી આપેલું પ્રિય છે, શ્રદ્ધાથી માંગેલું પણ પ્રિય છે. ભોજક અને યજ્ઞકર્તાઓમાં, મારા માટે પણ એ જ વાત કહેવાઈ રહે. આ રીતે, ઋગ્વેદના આ મંત્રોમાં દેવતાઓની મહિમા, સ્ત્રીઓની લાગણીઓ, પ્રકૃતિ અને શ્રદ્ધા—all એક સુંદર, શ્રદ્ધાભર્યા પ્રવાહમાં વહે છે, જ્યાં ભગવાન, માનવ અને પ્રકૃતિ—all એકમેક સાથે જોડાય છે.