ઇન્દ્રની મહિમા અને દેવતાઓના ચમત્કારોથી ભરપૂર એક દિવ્ય કથા શરૂ થાય છે. જ્યારે કોઈ આપણાં નજીક વાઘ જેવી દૂષ્ટતા કરે, ત્યારે, હે ઇન્દ્ર, તું તેને નમાવું, કારણ કે તું અવરોધો દૂર કરનાર અને વિજયી છે. યુદ્ધભૂમિ પર દુશ્મનના ધનુષ્ય તૂટે એવી તારી કૃપા હોય. જો કોઈ આપણાં પર આત્મીય હોય કે પરકિયો, હુમલો કરે, તો એનું બળ તું ઓગાળી દે, જેમ આકાશ પોતાનાં બળથી ઓગળી જાય છે. યુદ્ધમાં દુશ્મનના ધનુષ્ય તૂટે એવી તારી રક્ષા જોઈએ. અમે, ઇન્દ્ર, તારી મિત્રતા શોધીએ છીએ, તેને પકડીએ છીએ. તું અમને સત્યના માર્ગે લઈ જજે, બધા દુષ્કર્મો દૂર કરજે. યુદ્ધમાં દુશ્મનના ધનુષ્ય તૂટી જાય એવી તારી કૃપા જોઈએ. તું અમને એ આશીર્વાદ આપજે, જે દુધ આપનાર ગાય સમાન અમૃતરૂપ છે—પૂજક માટે શ્રેષ્ઠ દાન. અખંડ ગાયના હજારો દૂધના પ્રવાહથી અમને પોષણ મળે. જ્યારે, ઇન્દ્ર, તું આકાશ અને પૃથ્વીને પોતાના પ્રકાશથી ભર દે છે, ત્યારે ઉષા જેવી દૈવી માતાએ તને જન્મ આપ્યો છે—મહાન રાજા, પ્રજાના શાસક તરીકે. કલ્યાણકર માતાએ તને જન્મ આપ્યો છે. તું, અમારો રક્ષક, માનવીઓના કઠિન અવરોધો દૂર કરજે, જે અડગ છે તેને શિથિલ કરજે, અને વિરોધીનું મસ્તક નમાવજે—દૈવી માતાએ તને જન્મ આપ્યો છે. તારા બળથી, ઇન્દ્ર, બધા ઝઘડા દૂર કરજે, દુશ્મનોનો વિનાશ કરજે. તારી શક્તિઓથી, બધા સહાયકો સાથે, દુશ્મનોને ધ્રુજાવજે—દૈવી માતાએ કલ્યાણ લાવ્યું છે. જ્યારે તું, ઇન્દ્ર, પ્રશંસિત, બધા દુઃખો દૂર કરે છે, અને સોમ રજુ કરનારને સંપત્તિ આપે છે, ત્યારે દૈવી માતાએ શુભ ફળ જન્માવ્યું છે. દુશ્મનના વિચારો ચારે બાજુથી દૂર થઈ જાય, જેમ પરસેવો પડે છે, કે કુશના તંતુ અલગ પડે છે; દુઃસંકલ્પો દૂર થાય—દૈવી માતાએ કલ્યાણ લાવ્યું છે. જેમ તું, વિદ્વાન, લાંબી અંકુશ ધારણ કરે છે, તેમ, હે દાતા, અમે યમના પ્રાચીન માર્ગે આગળ વધીએ—દૈવી માતાએ કલ્યાણ લાવ્યું છે. અમે કોઈ દેવતાને નબળા કરવા ઇચ્છતા નથી, કે કોઈ સાથે વૈર રાખતા નથી; અમે શ્રુતિ મુજબ જીવીએ છીએ. પાંખો સાથે, સહયોગથી અમે પ્રયત્ન કરીએ છીએ. એક વૃક્ષ નીચે, સુંદર પાંદડાવાળું, ત્યાં યમ દેવતાઓ સાથે પીવે છે; ત્યાં આપણો પ્રાચીન સ્વામી, પિતા, પંથ પકડે છે. તે પ્રાચીન લોકો, જે પછાત ચાલે છે, દૂષ્ટ સાથે ચાલનારને ઈર્ષ્યા સાથે જુએ છે; હું એમાંથી દૂર થઈ ગયો, હવે ઇચ્છા નથી. હે યુવાન, તું મનમાં નવી રથ રચી છે; કોઈએ તેને ચારે દિશા તરફ જોઈ છે, અને તું તેના પર ઊભો છે. તું ઋષિઓ માટે રથ ચલાવ છે; ગીતે તેને ગતિ આપી, સભા પાછળ રહી નથી. આ યુવાનને કોણે જન્મ આપ્યો? કોણે રથ બનાવ્યો? આજે કોણ જણાવશે કે ક્રમ કેવી રીતે આવ્યો? જેમ ક્રમ આવ્યો, તેમ પ્રથમ જન્મ્યું; આધાર આગળ ખેંચાયું, ધૂરી પાછળ બનાવાઈ. આ યમનું આસન છે, જેને દૈવી નિવાસ કહે છે; અહીં તેનો માપપાત્ર શબ્દોથી શોભાયમાન છે. જટાધારી અગ્નિ અને વિષ ધારણ કરે છે, પૃથ્વી અને આકાશ પણ; તે સમગ્ર જગતને જુએ છે, અને તે પ્રકાશ તરીકે ઓળખાય છે. ઋષિઓ પવનને કમરકસ તરીકે ધારણ કરે છે, પીળા કપડાં પહેરે છે; દેવતાઓએ તેમને નિહાળ્યા ત્યારે તેઓ પવનના માર્ગે ચાલે છે. ઋષિની તપસ્યાથી ઉન્મત્ત થઈ અમે પવન પર આરૂઢ છીએ; આપણા શરીરે મનુષ્યો અમને જુએ છે. તે મધ્યાકાશમાં ઉડે છે, સર્વ રૂપ નિરીક્ષે છે; દેવમિત્ર ઋષિ ભગવાન માટે વિશિષ્ટ છે. પવનના ઘોડા, વાયુના મિત્ર, દેવોથી પ્રેરિત ઋષિ બંને સાગરોમાં—અગાઉ અને પછી—વસે છે. જટાધારી અપ્સરા, ગંધર્વ અને વન્ય પ્રાણીઓમાં વિચરે છે, સંકેત જાણે છે, અને મધુર, ઉન્મત્ત મિત્ર છે. પવને તેને અમારા માટે ઉકાળ્યો છે, સ્ત્રી બાળકને દબાવે તેમ; જટાધારી, વિષના પાત્ર સાથે, રુદ્ર સાથે પીધો છે. દેવતાઓ છુપાવે છે, અને ફરી ઊંચા કરે છે; તેઓ દિવસ બનાવે છે અને ફરી જીવંત કરે છે. પવન, નદીના દૂર કાંઠેથી બે પવન ફૂંકાય છે; એક કુશળતા લાવે છે, બીજું જે અહિત કરે છે, તે દૂર ફૂંકાય. પવન, આરોગ્ય લાવજે, અહિત દૂર કરજે; તું સર્વરોગહર છે, દેવદૂત છે. હું તારી પાસે શાંતિ અને સુરક્ષા માટે આશીર્વાદ લઈને આવ્યો છું; હું તને કુશળતા અને શુભતા લાવું, રોગ દૂર કરું. દેવતાઓ અહીં રક્ષા કરે, મારુતોનું સમૂહ રક્ષા કરે; સર્વ પ્રાણીઓ રક્ષા કરે, જેથી આ વ્યક્તિ નિરાપદ રહે. જળ ખરેખર આરોગ્યપ્રદ છે, રોગ દૂર કરે છે; જળ સર્વરોગનું ઔષધ છે, તે તારી આરોગ્યસુવિધા તૈયાર કરે. બંને હાથ, દસ શાખાવાળા, અને જીભ, વાણીની નેતા—આ બે રોગ દૂર કરે છે, અને આપણે એથી સ્પર્શ કરીએ છીએ. ઇન્દ્રની મિત્રતામાં, અગ્નિઓ સત્યનું સ્મરણ કરીને વિશાળ જગતને ફાડી નાખે છે; જ્યાં ઉષાઓ આનંદથી, કૂત્સા માટે જળ દૂર કરે છે, આપણા સ્તુતિ અને દાંતથી. તું, ઇન્દ્ર, પહાડમાંથી ગર્જનારા જળ છોડે છે; મધુર મધ પીધું; તું વનોને તારી શક્તિથી બળ આપ્યું; સૂર્યે સત્યથી જન્મેલી વાણીથી પ્રકાશ કર્યો. સૂર્યે પોતાના રથને આકાશમધ્યે છોડ્યો; મહાન એ દાસાને સંકેત આપ્યો; ઇન્દ્રે ચતુર અસુરના મજબૂત કાર્યનો વિનાશ કર્યો, ઋજિશ્વન સાથે. અજયે પણ જીતાઈ ગયા, અને ઇન્દ્રે તેમને વિખેરી દીધા; દેવમિત્રોએ તેને રોક્યા નહીં; સૂર્ય મહિને જેમ, તેમ તેણે શહેરમાં ધન વસાવ્યું; પ્રશંસા કરતાં, તેણે દુશ્મનને તેજસ્વી ધનથી સાંભળ્યા. નિર્બળ સેના સાથે, હે મહાબળવાન, તું વિઘટિત કરે છે; વૃત્રનાશક, તું યુદ્ધમાં તેજ પામે છે; ઇન્દ્રના વજ્રથી મજબૂત તૂટ્યો નહીં; ઝડપથી આગળ વધ્યો, ઉષાએ રથ દૂર હાંકી દીધું. આ તારા અદ્વિતીય પ્રસિદ્ધ કાર્યો છે, જ્યારે તું એક માટે યજ્ઞ કર્યો; તું આકાશમાં મહિનાઓની વ્યવસ્થા કરી; તારા દ્વારા પિતાએ વિશાળ જગતને આધાર આપ્યો. સૂર્યની કિરણ, પીળા વાળવાળી, આગળ છે; સવિતા સતત પ્રકાશ આપે છે; તેના પ્રેરણાથી પુષણ જાય છે, સર્વ વિશ્વ જાણે છે, જુએ છે, અને ગોપાલક છે. તે માનવ નજરથી આકાશમધ્યે બેઠો છે, બંને લોક અને અંતરિક્ષમાં આનંદ માણે છે; તે સર્વને જુએ છે, ઘૃતથી તેજસ્વી છે, પૂર્વ અને ઉત્તર દીવો વચ્ચે તેજ આપે છે. આ રીતે ઋગ્વેદના પવિત્ર મંત્રોમાં ઇન્દ્ર, યમ, જટાધારી ઋષિ, પવન અને સૂર્યના ચમત્કારો, તેમની કૃપા, રક્ષણ અને વિશ્વના કલ્યાણની દિવ્ય વાર્તા વહે છે.