આ વાર્તા એ ઋગ્વેદના પવિત્ર મંત્રો પરથી શ્રદ્ધાપૂર્વક સંકલિત છે, જેમાં દેવો, યજ્ઞ, અને વિશ્વના સર્જન-સંચાલનના અદભૂત વર્ણન છે. આજે, યજ્ઞના મુખ્ય પુરોહિતના માર્ગદર્શન હેઠળ, આપણે તે દેવ ત્વષ્ટ્રને અર્પણ કરીએ છીએ, જે વિવિધ રૂપોથી આ સમગ્ર જગત—આકાશ અને પૃથ્વી, એ બે માતાઓ—ને શોભિત કરે છે. તમામ દેવોને યોગ્ય ક્રમમાં અર્પણો મોકલવામાં આવે છે; અને વનના સ્વામી, શાંતિદાતા અગ્નિદેવ, મધ અને ઘીથી ભરી અહૂતિનો સ્વાદ લે છે. અગ્નિ, જે એક સાથે જન્મે છે, યજ્ઞને માપે છે અને દેવોના નેતા બની જાય છે; પુરોહિતના આદેશથી, સત્યવાણી દ્વારા, દેવો 'સ્વાહા'થી અર્પિત અહૂતિ સ્વીકારે છે. હે વિચક્ષણો, તમારો વિચાર પ્રગટાવો, જેમ દરેક માણસના વિચારો ઉદ્ભવે છે; આપણે ઇન્દ્રને સત્યકર્મોથી રીઝવીએ, કેમ કે તે વીર, ગાયક અને જ્ઞાનના જાણકાર છે. સત્યની પ્રેરણા, સત્યના સિંહાસનમાંથી, તેજપૂર્વક પ્રકાશિત થઈ છે; વાછરડા, ગૃહપુત્ર, ગાયો સાથે આવ્યા છે; તે જોર અને ગર્જના સાથે ઉઠી છે અને વિશાળ જગ્યા વિભાજિત કરી છે. ઇન્દ્ર, પોતાની કીર્તિ દ્વારા આ બધું જાણે છે; કેમ કે તે વિજયી છે, સૂર્ય માટે માર્ગ બનાવે છે; આને દૃઢ બનાવી, પોતે અવિચલ, ગાય અને આકાશના સ્વામી, પ્રાચીન અને અજેય બની જાય છે. ઇન્દ્રે, અંગિરસોના સ્તુતિથી, મહાસાગરની નિયમો સ્થાપિત કર્યા; અનેક ક્ષેત્રો વિસ્તૃત કર્યા અને સત્યના આધારને સંભાળ્યો. ઇન્દ્રે આકાશ અને પૃથ્વીનું માપ જાણ્યું; તે તમામ સ્થળો જાણે છે અને શુષ્ણાને પરાજિત કરે છે; સૂર્ય સાથે વિશાળ આકાશ વિસ્તૃત કરે છે અને પોતાના સ્તંભથી આધારને પણ ટેકો આપે છે. વિજ્રના વડે, વૃત્રના વિનાશક, ઇન્દ્રે વૃત્રના અસુર-માયાને તોડી નાખી; હે વીર, તમારાં બલથી તેમને છટકી નાખ્યા—અને thus, હે દયાળુ, તમે તમારી ભુજાઓના બલથી શક્તિશાળી બન્યા. યદુઓના ધ્વજ, ઉષા અને સૂર્ય સાથે તેજસ્વી, પ્રકાશમાં આનંદ પામે છે; જ્યારે તારાઓ દેખાય છે, આકાશ જેવું, કોઈ જાણતો નથી કે તે ક્યાંથી આવ્યા, કે ક્યાં ગયા. આ પાણી, જે ઇન્દ્રના પ્રેરણા પરથી દૂર વહે છે, એ ક્યાંથી આવે છે, તેનું મૂળ, આધાર, મધ્ય અને અંત ક્યાં છે? નદીઓ, જે સર્પ દ્વારા પકડાઈ હતી, મુક્ત થઈ; પછી ઝડપથી વહે છે; જે મુક્ત થવા ઈચ્છતી હતી, તે મુક્ત થઈ, પણ જે અટકાયેલી રહી, તે આનંદ ન પામે. નદીઓ, ગર્જના સાથે, સિંધુ તરફ દોડી ગઈ; જૂનું અવરોધ ખોલનાર દ્વારા તૂટી ગયું; પૃથ્વીના જૂના ધન આરામ પામ્યા, હે ઇન્દ્ર, અનેક દયાળુઓ અમને પ્રાપ્ત થયા. હે ઇન્દ્ર, સવારે, તમારે મનપસંદ સોમપાન કરો, કેમ કે તમારો પ્રથમ પાન ઉષાકાળે છે; આનંદ કરો, દુશ્મનોને પરાજિત કરવા; અમે ભજનથી તમારા વીરકર્મો ગાવીએ છીએ. તમારી રથ, વિચારો કરતાં ઝડપી, હે ઇન્દ્ર, અહીં આવો સોમપાન કરવા; તમારા પાંખી ઘોડા ઉત્સાહપૂર્વક દોડી આવે, જેમાં તમે, વાછરડા, આનંદ પામો છો. સૂર્યના તેજ અને પ્રકાશથી, તમારું શરીર શ્રેષ્ઠ રૂપોથી સ્પર્શો; અમારી સાથે, મિત્રો સાથે, હે ઇન્દ્ર, આવો અને આનંદથી બેઠો. તમારી મહાનતા, હે ઇન્દ્ર, intoxicationમાં, આ વિશાળ આકાશ અને પૃથ્વી પણ પાર ન કરી શકી; એ ઘર, yoked bays સાથે, તમારા પ્રિયોને લઈને, પવિત્ર ભોજન માટે આવો. તમે, હે ઇન્દ્ર, હંમેશા પાન કરનાર, દુશ્મનોનો વિનાશ કર્યો, અનુકરણ વગર મહાન કાર્યો કર્યા; generous one’s strength તમારા માટે જાગે છે, અને તમારા આનંદ માટે સોમ પિછડવામાં આવે છે. આ પાત્ર, તમારા માટે ભરેલું, હે ઇન્દ્ર, સોમપાન કરો, હે સો શક્તિવાળા; આ બોલમાં મદુરતા ભરપૂર છે, જે બધાં દેવો પાન કરવા ઈચ્છે છે. હે ઇન્દ્ર, અનેક લોકો, અર્પણો સાથે, તમને બોલાવે છે; અમારા મધુર સોમપાન તમારા માટે છે—પિછડવામાં આનંદ કરો. હવે, હું તમારા પૂર્વવર્તી વીરકર્મો ગાવું છું, હે ઇન્દ્ર, તમારા પ્રાચીન કાર્યો; તમારી અવિરત ક્રોધે પથ્થર ફાડ્યો અને ગાયને જ્ઞાનીને દર્શાવ્યું. હે યજ્ઞપતિ, સમૂહોમાં બેઠો; તમને જ્ઞાનીમાંથી શ્રેષ્ઠ કહે છે; તમારા વિના કશું થતું નથી, હે મહાબલવાન—મઘવાન, સુંદર ભજન ગાવો. હે મઘવાન, અમને અને નીચોવાંને જુઓ; મિત્ર તરીકે, તમારાં મિત્રોને યાદ કરો, હે ધનના સ્વામી; અમારે માટે યુદ્ધ કરો, વિજયી, સાચા બલવાન; અર્પણ ન કરનારને પણ ધન આપો. આકાશ અને પૃથ્વી, જ્ઞાન સાથે, બધા દેવો સાથે, અંધકારમાં તેની શક્તિ વધારીએ; જ્યારે તે, યજ્ઞ કરતા, સોમપાનથી પોતાની મહાનતા અને બલ વધારતો. વિષ્ણુ, બલથી, અંધકારમાં, મધના તેજસ્વી ટીપા પકડી, એ મહાનતા ધારણ કરે છે; દેવો સાથે, generous ઇન્દ્ર, પોતાના સાથીઓ સાથે, વૃત્રને પરાજિત કરે છે અને શ્રેષ્ઠ બને છે. જ્યારે, હથિયારો લઈને, તમે વૃત્ર, સર્પ, સામે યુદ્ધ માટે ઊભા રહો, કીર્તિ માટે, ત્યારે બધા મારુતો, તમારી સાથે, તમારો જોર અને બલ વધાર્યો. જન્મ સમયે, તેણે પોતાના સ્પર્ધકોને દૂર કર્યા; વીરે માનવ બલ માટે યુદ્ધ જોયું; પથ્થર ફાડ્યો, પાણી છોડ્યા, અને પોતાની શક્તિથી વિશાળ આકાશ દૃઢ સ્થાપિત કર્યું. પછી ઇન્દ્રે, પોતાની શક્તિથી, યજ્ઞમાં નેતૃત્વ લીધું; એ બલમાં આકાશ અને પૃથ્વીને પણ પાર કરી ગયો. આનંદથી, લોખંડના વિજ્ર પકડી, એ મીત્ર, વરુણ અને ઉપાસક માટે આશીર્વાદરૂપ થયો. અહીં, દુરદ્રષ્ટા ઇન્દ્રના મહાન કાર્યોની સ્તુતિ થાય છે; એ તેની આત્માને આનંદ આપે છે. જ્યારે ક્રૂર, પોતાની શક્તિથી, વૃત્રને પરાજિત કરે છે, જે પાણી પકડી, અંધકારમાં છુપાયો હતો. પ્રથમ વીરકર્મો, જ્યારે બે મહાનતા માટે સ્પર્ધા કરે છે, ત્યારે ઇન્દ્ર, પ્રાચીનથી બોલાયેલ, ઘન અંધકારનો નાશ કરે છે અને પોતાની શક્તિથી દુશ્મનને પછાડી નાખે છે. બધા દેવોએ પછી તમારા પુરુષકર્મો વધાર્યા, સોમથી ભરપૂર વાણીથી; ઇન્દ્રના વૃત્રવધથી તેની મહાનતા સ્થાપિત થઈ; અગ્નિ જેવું, તેણે તરસાયેલા માટે ભોજન લાવ્યું. અભિગમ, વાણી, ભજનો અને મિત્રતા સાથે, આપણે આ મિત્રતાને ઘોષિત કરીએ; ઇન્દ્ર, ગર્જનારા અને ચતુરને subdued કરે છે, અને વિશ્વાસપાત્રોની સુરક્ષા માટે સાંભળે છે. તમે અનેક ભેટો, તમારા ઘોડા, ધરાવો છો; એ સાથે, અમારી સ્તુતિ પોતાના ગંતવ્ય સુધી પહોંચે; સહજ માર્ગથી, અમે બધા દુ:ખ પાર કરી શકીએ; આજે, હે જ્ઞાની, અમને વિશાળ અને ઊંડો આશ્રય આપો. હોત્ર અર્પણો, ત્રણગણ રીતે, સર્વત્ર પ્રસરી ગયા છે; માતરીશ્વન તેમની કૃપા માટે ગયા. આકાશના પ્રવાહ, આપવા ઈચ્છતા, ઝડપથી દોડી ગયા; દેવોએ સૂર્ય, બલના સ્વામી,ને ઓળખ્યો. ત્રણ વિનાશક દેવીઓ યજ્ઞસ્થળે હાજર છે; લાંબા સાંભળનાર અગ્નિદેવ તેમને જાણે છે; જ્ઞાનીોએ તેમની ગુપ્ત આધારને ઓળખી લીધા, જે દૂર અને ગુપ્ત વિધિમાં છે. એક યુવાન સ્ત્રી, ચાર ચોટીથી, સુંદર રીતે શોભાયમાન, ઘીથી સજ્જ, વિધિ તૈયાર કરે છે. તેના પર બે તેજસ્વી પંખી બેઠા છે, જ્યાં દેવોએ પોતાની હિસ્સો નિર્ધારિત કર્યો છે. એક તેજસ્વી પંખી મહાસાગરમાં પ્રવેશ કરે છે; એ આખા જગત અને સર્વ જીવોને જુએ છે. શુદ્ધ મનથી મેં તેને નજીક જોયો; માતાએ તેને બોલાવ્યું અને તેણે માતાને બોલાવ્યું. જ્ઞાની, ઋષિઓ, પોતાની વાણીથી, તેજસ્વી પંખીને અનેક રીતે વર્ણવે છે, જો કે એ એક છે; તેઓ યજ્ઞમાં છંદો ગોઠવે છે અને સોમના બાર પાત્રો માપે છે. છત્રીસ અને ચાર ગોઠવી, છંદો ગોઠવે છે, પછી બારમું; જ્ઞાની, યજ્ઞને ઓળખી, ઋક અને સામનથી રથ ચલાવે છે. ચોદા એ મહાન શક્તિઓ છે, જેને જ્ઞાની સાતગણ વાણીથી આગળ લાવે છે; અહીં કોણ પવિત્ર પ્રવાહ તરફનો માર્ગ જણાવી શકે છે, જેના દ્વારા તેઓ પિછડેલો સોમ પાન કરે છે? આ રીતે, ઋગ્વેદના પવિત્ર મંત્રોમાં, દેવો, યજ્ઞ, અને વિશ્વના સર્જન-સંચાલન, તથા ઇન્દ્રના વીરકર્મો અને યજ્ઞના રહસ્યોનું વર્ણન થાય છે, જે શ્રદ્ધાપૂર્વક અને ભક્તિથી, જ્ઞાન અને સત્યના પ્રકાશમાં, આપણને જીવનના ઊંડા અર્થ તરફ દોરી જાય છે.