ధాతూనామివ శైలేన్ద్రో గుణానామాకరో మహాన్। తత్ క్షమో న విరోధస్తే సహ తేన మహాత్మనా
పర్వతాధిపతి ధాతువులకు ఎలా ఆధారం అయితే, ఆయన గొప్ప గుణాలకు మూలం. అలాంటి మహాత్ముడితో విరోధం చేయడం నీకు తగదు.
దుర్జయేనాప్రమేయేణ రామేణ రణకర్మసు। శూర వక్ష్యామి తే కించిన్న చేచ్ఛామ్యభ్యసూయితుమ్
రాముడు యుద్ధంలో జయించలేనివాడు, అపరిమితశక్తి కలవాడు. ఓ వీరా! నేను నీకు ఒకటి చెప్పబోతున్నాను, నిన్ను నిందించాలనే ఉద్దేశం లేదు.
శ్రూయతాం క్రియతాం చైవ తవ వక్ష్యామి యద్ధితమ్। యౌవరాజ్యేన సుగ్రీవం తూర్ణం సాధ్వభిషేచయ
విను, నేను చెప్పేది నీకు మేలు కలిగించేది. వెంటనే సుగ్రీవుని యువరాజుగా యోగ్యంగా అభిషేకించు.
విగ్రహం మా కృథా వీర భ్రాత్రా రాజన్ యవీయసా। అహం హి తే క్షమం మన్యే తేన రామేణ సౌహృదమ్
ఓ రాజా, ఓ వీరా! నీ తమ్ముడితో కలహం చేయకు. రాముడితో స్నేహం చేయడం నీకు శ్రేయస్కరం అని నేను భావిస్తున్నాను.
సుగ్రీవేణ చ సమ్ప్రీతిం వైరముత్సృజ్య దూరతః। లాలనీయో హి తే భ్రాతా యవీయానేష వానరః
సుగ్రీవునితో శాంతిని కలిగి, శత్రుత్వాన్ని దూరంగా పారవేయి. నీ తమ్ముడు అయిన ఈ వానరుణ్ణి ప్రేమగా చూసుకోవాలి.
తత్ర వా సన్నిహస్థో వా సర్వథా బన్ధురేవ తే। నహి తేన సమం బన్ధుం భువి పశ్యామి కంచన
అతను ఇక్కడా, దగ్గరలోనైనా ఉన్నా, అన్ని విధాలా నీ బంధువు. భూమిపై అతనితో సమానమైన బంధువును నేను చూడటం లేదు.
దానమానాదిసత్కారైః కురుష్వ ప్రత్యనన్తరమ్। వైరమేతత్ సముత్సృజ్య తవ పార్శ్వే స తిష్ఠతు
బహుమతులు, గౌరవం, సత్కారాలతో అతన్ని వెంటనే నీవైపు చేర్చుకో. ఈ శత్రుత్వాన్ని వదిలిపెట్టి అతను నీ పక్కన ఉండనివ్వు.
సుగ్రీవో విపులగ్రీవో మహాబన్ధుర్మతస్తవ। భ్రాతృసౌహృదమాలమ్బ్య నాన్యా గతిరిహాస్తి తే
సుగ్రీవుడు విస్తృతమైన మెడ కలవాడు, గొప్ప హృదయుడు, నా అభిప్రాయంలో నీకు ప్రధాన మిత్రుడు. అన్నదమ్ముల బంధాన్ని ఆశ్రయించి, నీకు వేరే మార్గం లేదు.
యది తే మత్ప్రియం కార్యం యది చావైషి మాం హితామ్। యాచ్యమానః ప్రియత్వేన సాధు వాక్యం కురుష్వ మే
నాకు నచ్చినది చేయాలనుకుంటే, నన్ను మేలు కోరేవాడిగా భావిస్తే, ప్రేమతో అడిగిన నా మాట వినిపించి నీవు నడుచు.
ప్రసీద పథ్యం శృణు జల్పితం హి మే న రోషమేవానువిధాతుమర్హసి। క్షమో హి తే కోశలరాజసూనునా న విగ్రహః శక్రసమానతేజసా
దయచేసి నా మేలైన మాటలు విను. కోపాన్ని అనుసరించకూడదు. నీవు కౌసల్య రాజ కుమారుడవు, ఇంద్రుని సమానమైన తేజస్సు కలవాడితో కలహం చేయడం తగదు.
తదా హి తారా హితమేవ వాక్యం తం వాలినం పథ్యమిదం బభాషే। న రోచతే తద్ వచనం హి తస్య కాలాభిపన్నస్య వినాశకాలే
అప్పుడు తారా వాలిని మేలైన మాటలు చెప్పింది. కానీ విధి ప్రభావంతో, వినాశన సమయం వచ్చినందున, ఆ మాటలు వాలికి నచ్చలేదు.
thumb|షోడశః సర్గః శ్రూయతామ్|center శ్రీమద్వాల్మీకియరామాయణే కిష్కిన్ధాకాణ్డే షోడశః సర్గః ॥౪-
ఇప్పుడు పదహారవ సర్గను వినండి. శ్రీమద్వాల్మీకి రామాయణంలో, కిష్కింధా కాండలో పదహారవ సర్గ ముగిసింది.
తామేవం బ్రువతీం తారాం తారాధిపనిభాననామ్। వాలీ నిర్భర్త్సయామాస వచనం చేదమబ్రవీత్
చంద్రుడిలా ప్రకాశించే ముఖం కలిగిన తార మాట్లాడుతుండగా, వాలి ఆమెను మందలించి ఇలా అన్నాడు.
గర్జతోఽస్య సుసంరబ్ధం భ్రాతుః శత్రోర్విశేషతః। మర్షయిష్యామి కేనాపి కారణేన వరాననే
అమ్మా! అందమైన ముఖం కలదావు, నా శత్రువు అయిన అన్నయ్య గట్టిగా కోపంగా అరుస్తున్నప్పుడు, నేను ఏ కారణం వల్ల అయినా సహించాలా?
అధర్షితానాం శూరాణాం సమరేష్వనివర్తినామ్। ధర్షణామర్షణం భీరు మరణాదతిరిచ్యతే
పోరులో వెనక్కి తగ్గని వీరులు, ఎవరికీ దొరకని వారు అవమానాన్ని భరించడమే మరణం కన్నా బాధాకరం, ఓ భయపడే తార.
సోఢుం న చ సమర్థోఽహం యుద్ధకామస్య సంయుగే। సుగ్రీవస్య చ సంరమ్భం హీనగ్రీవస్య గర్జితమ్
పోరాటానికి సిద్ధంగా ఉన్న సుగ్రీవుడు చేసే సవాల్ను, అతని గర్జనను నేను యుద్ధంలో భరించలేను.
న చ కార్యో విషాదస్తే రాఘవం ప్రతి మత్కృతే। ధర్మజ్ఞశ్చ కృతజ్ఞశ్చ కథం పాపం కరిష్యతి
రాఘవుని గురించి నా కోసం బాధపడవద్దు. ఆయన ధర్మాన్ని, కృతజ్ఞతను తెలిసినవాడు. అలాంటివాడు ఎలా తప్పు చేస్తాడు?
నివర్తస్వ సహ స్త్రీభిః కథం భూయోఽనుగచ్ఛసి। సౌహృదం దర్శితం తావన్మయి భక్తిస్త్వయా కృతా
మహిళలతో కలిసి వెనక్కి వెళ్లిపో. ఇంకెందుకు నన్ను వెంబడిస్తున్నావు? నాపై నీ స్నేహం, భక్తి ఇప్పటికే చూపించావు.
ప్రతియోత్స్యామ్యహం గత్వా సుగ్రీవం జహి సమ్భ్రమమ్। దర్పం చాస్య వినేష్యామి న చ ప్రాణైర్వియోక్ష్యతే
నేను వెళ్లి సుగ్రీవుడిని ఎదుర్కొంటాను. నీ ఆందోళనను వదిలెయ్యి. అతని గర్వాన్ని తగ్గిస్తాను, అతడు ప్రాణాలు కోల్పోడు.
అహం హ్యాజిస్థితస్యాస్య కరిష్యామి యదీప్సితమ్। వృక్షైర్ముష్టిప్రహారైశ్చ పీడితః ప్రతియాస్యతి
పోరులో అతడు ఏది కోరుకున్నా, నేను చేస్తాను. చెట్లు, ముష్టిప్రహారాలతో కొట్టి, అతడు వెనక్కి వెళ్లిపోతాడు.
న మే గర్వితమాయస్తం సహిష్యతి దురాత్మవాన్। కృతం తారే సహాయత్వం దర్శితం సౌహృదం మయి
అతని గర్వంతో ఉన్న దుష్టుడు నన్ను తట్టుకోలేడు. తార, నీవు సహాయంగా ఉండి, నాపై నీ ప్రేమను చూపించావు.
శాపితాసి మమ ప్రాణైర్నివర్తస్వ జనేన చ। అలం జిత్వా నివర్తిష్యే తమహం భ్రాతరం రణే
నా ప్రాణాలతో ప్రమాణం చేస్తూ చెబుతున్నాను, నీవు వెనక్కి వెళ్లిపోవాలి. చాలు, యుద్ధంలో నా అన్నయ్యను జయించి తిరిగి వస్తాను.
తం తు తారా పరిష్వజ్య వాలినం ప్రియవాదినీ। చకార రుదతీ మన్దం దక్షిణా సా ప్రదక్షిణమ్
తరువాత తార, మృదువుగా మాట్లాడుతూ వాలిని ఆలింగనం చేసి, కన్నీళ్లు పెట్టుకుంటూ మెల్లగా అతని చుట్టూ ప్రదక్షిణం చేసింది.
తతః స్వస్త్యయనం కృత్వా మన్త్రవిద్ విజయైషిణీ। అన్తఃపురం సహ స్త్రీభిః ప్రవిష్టా శోకమోహితా
ఆమె విజయాన్ని కోరుతూ, శుభకార్యాలు చేసి, జ్ఞానవంతురాలైన తార ఇతర మహిళలతో కలిసి అంతఃపురంలోకి దుఃఖంతో ప్రవేశించింది.
ప్రవిష్టాయాం తు తారాయాం సహ స్త్రీభిః స్వమాలయమ్। నగర్యా నిర్యయౌ క్రుద్ధో మహాసర్ప ఇవ శ్వసన్
తార ఇతర మహిళలతో తన ఇంట్లోకి వెళ్లిన తరువాత, వాలి కోపంతో ఊపిరి పీలుస్తూ, పెద్ద పాము లాగా నగరం బయటకు వచ్చాడు.
స నిఃశ్వస్య మహారోషో వాలీ పరమవేగవాన్। సర్వతశ్చారయన్ దృష్టిం శత్రుదర్శనకాంక్షయా
వాలి తీవ్రమైన కోపంతో ఊపిరి పీల్చి, తన శత్రువును చూడాలని అన్ని వైపులా దృష్టిని విసిరాడు.
స దదర్శ తతః శ్రీమాన్ సుగ్రీవం హేమపిఙ్గలమ్। సుసంవీతమవష్టబ్ధం దీప్యమానమివానలమ్
ఆ సమయంలో మహిమతో కూడిన వాలి, బంగారు రంగుతో మెరిసే, అలంకారాలతో ఉన్న సుగ్రీవుడిని అగ్ని లా ప్రకాశిస్తూ చూశాడు.
స వాలీ గాఢసంవీతో ముష్టిముద్యమ్య వీర్యవాన్। సుగ్రీవమేవాభిముఖో యయౌ యోద్ధుం కృతక్షణః
వాలి బలంగా కట్టుకుని, ముష్టిని పైకి ఎత్తి, వెంటనే యుద్ధానికి సిద్ధంగా సుగ్రీవుని ఎదురుగా వెళ్లాడు.
శ్లిష్టం ముష్టిం సముద్యమ్య సంరబ్ధతరమాగతః। సుగ్రీవోఽపి సముద్దిశ్య వాలినం హేమమాలినమ్
ముష్టిని బిగిగా చుట్టుకుని, మరింత కోపంగా వచ్చిన సుగ్రీవుడు కూడా బంగారు అలంకారాలతో ఉన్న వాలిని లక్ష్యంగా చేసుకుని ముందుకు వచ్చాడు.
తం వాలీ క్రోధతామ్రాక్షః సుగ్రీవం రణకోవిదమ్। ఆపతన్తం మహావేగమిదం వచనమబ్రవీత్
వాలి కోపంతో కళ్లెరుపెక్కి, యుద్ధంలో నిపుణుడైన సుగ్రీవుడు వేగంగా దూసుకొస్తున్నప్పుడు, అతనితో ఇలా అన్నాడు.