తతః స సుమహాప్రాజ్ఞో హనూమాన్ మారుతాత్మజః। జగామాదాయ తౌ వీరౌ హరిరాజాయ రాఘవౌ
అంతట హనుమంతుడు, అపారమైన జ్ఞానంతో కూడిన వాయుపుత్రుడు, ఆ ఇద్దరు వీరులను తీసుకుని వానరుల రాజుని దగ్గరకు తీసుకెళ్లాడు.
భిక్షురూపం పరిత్యజ్య వానరం రూపమాస్థితః। పృష్ఠమారోప్య తౌ వీరౌ జగామ కపికుఞ్జరః
భిక్షువు వేషాన్ని వదిలి, వానర రూపాన్ని ధరించి, ఆ ఇద్దరు వీరులను తన వెనుక కూర్చోబెట్టి, ఆ మహాబలుడు బయలుదేరాడు.
స తు విపులయశాః కపిప్రవీరః పవనసుతః కృతకృత్యవత్ ప్రహృష్టః। గిరివరమురువిక్రమః ప్రయాతః స శుభమతిః సహ రామలక్ష్మణాభ్యామ్
పెద్ద పేరు ఉన్న వానరులలో శ్రేష్ఠుడు, వాయుపుత్రుడు, తన పని పూర్తిచేసిన ఆనందంతో, పర్వతంలాంటి బలంతో, మంచి మనసుతో రాముడు, లక్ష్మణుడితో కలిసి బయలుదేరాడు.
thumb|పఞ్చమః సర్గః శ్రూయతామ్|center శ్రీమద్వాల్మీకియరామాయణే కిష్కిన్ధాకాణ్డే పఞ్చమః సర్గః ॥౪-
ఇప్పుడు అయిదవ సర్గను వినండి. శ్రీ వాల్మీకి రామాయణంలోని కిష్కింధా కాండలో అయిదవ సర్గ ముగిసింది.
ఋష్యమూకాత్ తు హనుమాన్ గత్వా తం మలయం గిరిమ్। ఆచచక్షే తదా వీరౌ కపిరాజాయ రాఘవౌ
హనుమంతుడు ఋష్యమూక పర్వతం నుంచి మలయ పర్వతానికి వెళ్లి, ఆ ఇద్దరు రాఘవులను వానరుల రాజుకు తెలియజేశాడు.
అయం రామో మహాప్రాజ్ఞ సమ్ప్రాప్తో దృఢవిక్రమః। లక్ష్మణేన సహ భ్రాత్రా రామోఽయం సత్యవిక్రమః
ఇతడు రాముడు, గొప్ప జ్ఞానంతో, దృఢమైన పరాక్రమంతో ఉన్నవాడు. తన తమ్ముడు లక్ష్మణుడితో కలిసి వచ్చాడు. రాముడు నిజమైన ధైర్యవంతుడు.
ఇక్ష్వాకూణాం కులే జాతో రామో దశరథాత్మజః। ధర్మే నిగదితశ్చైవ పితుర్నిర్దేశకారకః
ఇతడు ఇక్ష్వాకుల వంశంలో జన్మించిన దశరథుని కుమారుడు రాముడు. ధర్మంలో ప్రసిద్ధుడు, తండ్రి ఆజ్ఞను పాటించేవాడు.
రాజసూయాశ్వమేధైశ్చ వహ్నిర్యేనాభితర్పితః। దక్షిణాశ్చ తథోత్సృష్టా గావః శతసహస్రశః
రాజసూయ, అశ్వమేధ యాగాలతో అగ్నిదేవుడిని సంతృప్తిపరిచాడు. వేలాది గోవులను దానం చేశాడు.
తస్యాస్య వసతోఽరణ్యే నియతస్య మహాత్మనః। రావణేన హృతా భార్యా స త్వాం శరణమాగతః
ఈ మహాత్ముడు అరణ్యంలో నివసిస్తున్నప్పుడు, రావణుడు అతని భార్యను అపహరించాడు. ఇప్పుడు అతను నీ వద్ద ఆశ్రయానికి వచ్చాడు.
భవతా సఖ్యకామౌ తౌ భ్రాతరౌ రామలక్ష్మణౌ। ప్రగృహ్య చార్చయస్వైతౌ పూజనీయతమావుభౌ
భావితవ్యంగా రాముడు, లక్ష్మణుడు నీతో స్నేహం కోరుతున్నారు. వారిని ఆహ్వానించి, గౌరవించు. ఇద్దరూ పూజకు అర్హులు.
శ్రుత్వా హనూమతో వాక్యం సుగ్రీవో వానరాధిపః। దర్శనీయతమో భూత్వా ప్రీత్యోవాచ చ రాఘవమ్
హనుమంతుని మాటలు విని, వానరాధిపతి సుగ్రీవుడు మరింత ఆకర్షణీయంగా మారి, ప్రేమతో రాఘవునితో మాట్లాడాడు.
భవాన్ ధర్మవినీతశ్చ సుతపాః సర్వవత్సలః। ఆఖ్యాతా వాయుపుత్రేణ తత్త్వతో మే భవద్గుణాః
నీవు ధర్మాన్ని పాటించేవాడవు, తపస్సులో నిష్ణాతుడవు, అందరినీ ప్రేమించేవాడవు. నీ గుణాలను వాయుపుత్రుడు హనుమంతుడు నాకు నిజంగా వివరించాడు.
తన్మమైవైష సత్కారో లాభశ్చైవోత్తమః ప్రభో। యత్త్వమిచ్ఛసి సౌహార్దం వానరేణ మయా సహ
ప్రభూ, నీవు నాతో వానరుడితో స్నేహం కోరినందుకు నాకు ఇది గొప్ప గౌరవం, గొప్ప లాభం.
రోచతే యది మే సఖ్యం బాహురేష ప్రసారితః। గృహ్యతాం పాణినా పాణిర్మర్యాదా బధ్యతాం ధ్రువా
నా స్నేహం నీకు ఇష్టమైతే, నా చేయి ఇక్కడ ఉంది. మన చేతులు కలిపి, మన స్నేహ బంధాన్ని బలంగా స్థాపిద్దాం.
ఏతత్ తు వచనం శ్రుత్వా సుగ్రీవస్య సుభాషితమ్। సమ్ప్రహృష్టమనా హస్తం పీడయామాస పాణినా
సుగ్రీవుడు మధురంగా చెప్పిన మాటలు విని, రాముడు ఆనందంతో తన చేయితో సుగ్రీవుని చేయి గట్టిగా పట్టుకున్నాడు.
హృష్టః సౌహృదమాలమ్బ్య పర్యష్వజత పీడితమ్। తతో హనూమాన్ సంత్యజ్య భిక్షురూపమరిందమః
ఆనందంతో స్నేహబంధాన్ని ఆలంబించి, సుగ్రీవుడు రాముడిని గట్టిగా ఆలింగనం చేసుకున్నాడు. ఆ తరువాత హనుమంతుడు భిక్షువు వేషాన్ని వదిలేశాడు.
కాష్ఠయోః స్వేన రూపేణ జనయామాస పావకమ్। దీప్యమానం తతో వహ్నిం పుష్పైరభ్యర్చ్య సత్కృతమ్
తన స్వరూపంలో రెండు కట్టెలను రుద్ది, అగ్నిని వెలిగించాడు. ఆ వెలిగిన అగ్నికి పుష్పాలతో పూజ చేసి గౌరవంగా నమస్కరించాడు.
తయోర్మధ్యే తు సుప్రీతో నిదధౌ సుసమాహితః। తతోఽగ్నిం దీప్యమానం తౌ చక్రతుశ్చ ప్రదక్షిణమ్
ఆ ఇద్దరి మధ్య ఆనందంగా అగ్నిని ఉంచి, ఆ తర్వాత ఇద్దరూ ఆ వెలిగిన అగ్నిని ప్రదక్షిణగా చుట్టారు.
సుగ్రీవో రాఘవశ్చైవ వయస్యత్వముపాగతౌ। తతః సుప్రీతమనసౌ తావుభౌ హరిరాఘవౌ
సుగ్రీవుడు, రాఘవుడు ఇద్దరూ స్నేహితులయ్యారు. ఆ ఆనందంతో హనుమంతుడు, రాఘవుడు ఇద్దరూ హర్షంతో ఉన్నారు.
అన్యోన్యమభివీక్షన్తౌ న తృప్తిమభిజగ్మతుః। త్వం వయస్యోఽసి హృద్యో మే హ్యేకం దుఃఖం సుఖం చ నౌ
ఇద్దరూ ఒకరినొకరు చూసుకుంటూ తృప్తి చెందలేదు. నువ్వు నా ప్రియమైన స్నేహితివి, ఇకపై మన ఇద్దరికీ సుఖదుఃఖాలు ఒక్కటే.
సుగ్రీవో రాఘవం వాక్యమిత్యువాచ ప్రహృష్టవత్। తతః సుపర్ణబహులాం భఙ్క్త్వా శాఖాం సుపుష్పితామ్
సుగ్రీవుడు ఆనందంతో రామునికి ఇలా అన్నాడు. ఆ తరువాత గరుడవృక్షం మీద నుంచి పుష్పాలతో నిండిన ఒక కొమ్మను విరిచాడు.
సాలస్యాస్తీర్య సుగ్రీవో నిషసాద సరాఘవః। లక్ష్మణాయాథ సంహృష్టో హనుమాన్ మారుతాత్మజః
ఆ సాలవృక్షపు కొమ్మను పరచి, సుగ్రీవుడు రామునితో కలిసి కూర్చున్నాడు. ఆ సమయంలో వాయుపుత్రుడు హనుమంతుడు ఆనందంతో లక్ష్మణునికి
శాఖాం చన్దనవృక్షస్య దదౌ పరమపుష్పితామ్। తతః ప్రహృష్టః సుగ్రీవః శ్లక్ష్ణం మధురయా గిరా
పుష్పాలతో నిండిన చందనవృక్షపు కొమ్మను ఇచ్చాడు. ఆ తరువాత సుగ్రీవుడు ఆనందంతో మృదువుగా, మధురంగా మాట్లాడాడు.
ప్రత్యువాచ తదా రామం హర్షవ్యాకులలోచనః। అహం వినికృతో రామ చరామీహ భయార్దితః
ఆ సమయంలో సుగ్రీవుడు ఆనందంతో కళ్లు నిండిపోయి రామునితో ఇలా అన్నాడు: 'రామా! నన్ను అన్యాయంగా వదిలేశారు. భయంతో ఇక్కడ తిరుగుతున్నాను.'
హృతభార్యో వనే త్రస్తో దుర్గమేతదుపాశ్రితః। సోఽహం త్రస్తో వనే భీతో వసామ్యుద్భ్రాన్తచేతనః
నా భార్యను ఎత్తుకుపోయారు. అడవిలో భయంతో ఈ కష్టమైన చోట ఆశ్రయం పొందాను. భయంతో, కలవరంతో ఇక్కడ నివసిస్తున్నాను.
వాలినా నికృతో భ్రాత్రా కృతవైరశ్చ రాఘవ। వాలినో మే మహాభాగ భయార్తస్యాభయం కురు
నా అన్న వాలితో నాకు శత్రుత్వం ఏర్పడింది, రాఘవా! మహాబలుడా, వాలి వల్ల భయపడుతున్న నాకు రక్షణ కలిగించు.
కర్తుమర్హసి కాకుత్స్థ భయం మే న భవేద్ యథా। ఏవముక్తస్తు తేజస్వీ ధర్మజ్ఞో ధర్మవత్సలః
కాకుత్స్థ వంశజా! నాకు భయం లేకుండా నువ్వు సహాయం చేయాలి. ఇలా అడిగినప్పుడు ధర్మాన్ని బాగా తెలిసిన, దయగల రాముడు ఇలా సమాధానం చెప్పాడు.
ప్రత్యభాషత కాకుత్స్థః సుగ్రీవం ప్రహసన్నివ। ఉపకారఫలం మిత్రం విదితం మే మహాకపే
కాకుత్స్థుడు సుగ్రీవుని చిరునవ్వుతో ఇలా అన్నాడు: 'మహాకపీ! స్నేహితుడు అంటే సహాయం చేసే వాడని నాకు బాగా తెలుసు.'
వాలినం తం వధిష్యామి తవ భార్యాపహారిణమ్। అమోఘాః సూర్యసంకాశా మమేమే నిశితాః శరాః
నీ భార్యను తీసుకుపోయిన వాలిని నేను చంపుతాను. నా ఈ పదునైన బాణాలు సూర్యుడిలా ప్రకాశిస్తూ ఎప్పుడూ విఫలం కావు.
తస్మిన్ వాలిని దుర్వృత్తే నిపతిష్యన్తి వేగితాః। కఙ్కపత్రప్రతిచ్ఛన్నా మహేన్ద్రాశనిసంనిభాః
ఆ దుష్టుడు వాలిపై నా ఈ గద్దపక్షి రెక్కలతో కప్పబడిన, ఇంద్రుడి వజ్రాయుధంలాంటి బాణాలు వేగంగా పడతాయి.