వాలిప్రణిహితావేవ శఙ్కేఽహం పురుషోత్తమౌ। రాజానో బహుమిత్రాశ్చ విశ్వాసో నాత్ర హి క్షమః
ఈ ఇద్దరు ఉత్తమ పురుషులు వాలిచేత పంపించబడ్డారని నాకు అనుమానం. అనేక మిత్రులు ఉన్న రాజులతో కూడా ఇలాంటి సందర్భంలో విశ్వాసం చేయడం తగదు.
అరయశ్చ మనుష్యేణ విజ్ఞేయాశ్ఛద్మచారిణః। విశ్వస్తానామవిశ్వస్తాశ్ఛిద్రేషు ప్రహరన్త్యపి
వేషధారణలో ఉండే శత్రువులను మనిషి గుర్తించాలి. విశ్వాసపడి ఉన్నవారిని కూడా, నమ్మని వారు బలహీనతలు చూసి దెబ్బతీస్తారు.
కృత్యేషు వాలీ మేధావీ రాజానో బహుదర్శినః। భవన్త పరహన్తారస్తే జ్ఞేయాః ప్రాకృతైర్నరైః
వాలి తన కార్యాలలో తెలివిగలవాడు, రాజులు దూరదృష్టి కలవారు. ఇతరులను నాశనం చేసే వారు సాధారణ మనుషుల్లా కనిపించినా, వారిని గుర్తించాలి.
తౌ త్వయా ప్రాకృతేనేవ గత్వా జ్ఞేయౌ ప్లవంగమ। ఇఙ్గితానాం ప్రకారైశ్చ రూపవ్యాభాషణేన చ
కాబట్టి, ఓ కోతివా, నువ్వు సాధారణ కోతిలా వెళ్లి, వారి హావభావాలు, రూపం, మాటలు గమనిస్తూ వారిని తెలుసుకో.
లక్షయస్వ తయోర్భావం ప్రహృష్టమనసౌ యది। విశ్వాసయన్ ప్రశంసాభిరిఙ్గితైశ్చ పునః పునః
వారి మనసు ఆనందంగా ఉందో లేదో గమనించు. ప్రశంసలు చేస్తూ, హావభావాలను పునఃపునః గమనిస్తూ వారి విశ్వాసాన్ని పొందు.
మమైవాభిముఖం స్థిత్వా పృచ్ఛ త్వం హరిపుఙ్గవ। ప్రయోజనం ప్రవేశస్య వనస్యాస్య ధనుర్ధరౌ
నువ్వు నన్ను ఎదురుగా నిలబడి, ఓ కోతులలో శ్రేష్ఠుడా, ఈ ఇద్దరు ధనుర్ధారులు ఈ అడవిలోకి ఎందుకు వచ్చారో అడుగు.
శుద్ధాత్మానౌ యది త్వేతౌ జానీహి త్వం ప్లవఙ్గమ। వ్యాభాషితైర్వా రూపైర్వా విజ్ఞేయా దుష్టతానయోః
ఈ ఇద్దరూ నిజమైన మనసుతో ఉన్నారా లేదా అని నీవు వారి మాటల ద్వారా గానీ, రూపం ద్వారా గానీ తెలుసుకో, ఓ వానరా. దుష్టుల స్వభావాన్ని అలానే గుర్తించాలి.
ఇత్యేవం కపిరాజేన సందిష్టో మారుతాత్మజః। చకార గమనే బుద్ధిం యత్ర తౌ రామలక్ష్మణౌ
అలా వానరాధిపతి ఆజ్ఞ ఇచ్చిన తరువాత, వాయుపుత్రుడు హనుమంతుడు రాముడు, లక్ష్మణుడు ఉన్న చోటికి వెళ్లాలని నిర్ణయించుకున్నాడు.
తథేతి సమ్పూజ్య వచస్తు తస్య కపేః సుభీతస్య దురాసదస్య। మహానుభావో హనుమాన్ యయౌ తదా స యత్ర రామోఽతిబలీ సలక్ష్మణః
'అలాగే' అని అంగీకరించి, ఆ తెలివైన, భయంకరమైన వానరుని మాటలను గౌరవించి, మహాబలుడు హనుమంతుడు అప్పుడే రాముడు, అతని తోడు లక్ష్మణుడు ఉన్న చోటికి వెళ్లాడు.
thumb|తృతీయః సర్గః శ్రూయతామ్|center శ్రీమద్వాల్మీకియరామాయణే కిష్కిన్ధాకాణ్డే తృతీయః సర్గః ॥౪-
శ్రీ వాల్మీకి రామాయణంలోని కిష్కింధా కాండలో మూడవ అధ్యాయాన్ని ఇప్పుడు వినండి.
వచో విజ్ఞాయ హనుమాన్ సుగ్రీవస్య మహాత్మనః। పర్వతాదృష్యమూకాత్ తు పుప్లువే యత్ర రాఘవౌ
మహాత్ముడైన సుగ్రీవుని మాటలు గ్రహించిన హనుమంతుడు, ఋష్యమూక పర్వతం నుండి రాఘవులు ఉన్న చోటికి ఎగిరిపోయాడు.
కపిరూపం పరిత్యజ్య హనుమాన్ మారుతాత్మజః। భిక్షురూపం తతో భేజే శఠబుద్ధితయా కపిః
వానరరూపాన్ని వదిలి, వాయుపుత్రుడు హనుమంతుడు తన తెలివితో అక్కడ భిక్షాటన వేషం ధరించాడు.
ఆబభాషే చ తౌ వీరౌ యథావత్ ప్రశశంస చ। సమ్పూజ్య విధివద్ వీరౌ హనుమాన్ వానరోత్తమః
ఆ ఇద్దరు వీరులను హనుమంతుడు యథావిధిగా సత్కరించి, వారికి తగిన విధంగా ప్రశంసలు చెప్పాడు.
ఉవాచ కామతో వాక్యం మృదు సత్యపరాక్రమౌ। రాజర్షిదేవప్రతిమౌ తాపసౌ సంశితవ్రతౌ
హనుమంతుడు తన ఇష్టానుసారం, మృదువుగా, నిజమైన పరాక్రమం కలిగిన, రాజర్షి, దేవతలకు సమానమైన, దీక్షతో ఉన్న ఆ తపస్వులకు ఇలా అన్నాడు.
దేశం కథమిమం ప్రాప్తౌ భవన్తౌ వరవర్ణినౌ। త్రాసయన్తౌ మృగగణానన్యాంశ్చ వనచారిణః
మీ ఇద్దరూ అందమైన రూపంతో, ఈ ప్రాంతానికి ఎలా వచ్చారు? మీరు అడవి జంతువులను, ఇతర అడవిలో ఉండేవారిని భయపెడుతున్నారు.
పమ్పాతీరరుహాన్ వృక్షాన్ వీక్షమాణౌ సమన్తతః। ఇమాం నదీం శుభజలాం శోభయన్తౌ తరస్వినౌ
పంపా తీరం వృక్షాలను చుట్టూ చూస్తూ, మీరు ఇద్దరూ ఉత్సాహంగా, ఈ పవిత్ర జలంతో నదిని మరింత అందంగా చేస్తున్నారు.
ధైర్యవన్తౌ సువర్ణాభౌ కౌ యువాం చీరవాససౌ। నిఃశ్వసన్తౌ వరభుజౌ పీడయన్తావిమాః ప్రజాః
మీరు ఇద్దరూ సహనంతో, బంగారు వర్ణంతో, చీరధారణతో, లోతుగా ఊపిరి పీలుస్తూ, బలమైన భుజాలతో, ఈ ప్రాణులను కలవరపెడుతున్నారు. మీరు ఎవరు?
సింహవిప్రేక్షితౌ వీరౌ మహాబలపరాక్రమౌ। శక్రచాపనిభే చాపే గృహీత్వా శత్రునాశనౌ
సింహపు చూపుతో, అపార బలంతో, పరాక్రమంతో, ఇంద్రుని ధనుస్సుకు సమానమైన విల్లు పట్టుకుని, శత్రువులను సంహరించగల వీరులు మీరు.
శ్రీమన్తౌ రూపసమ్పన్నౌ వృషభశ్రేష్ఠవిక్రమౌ। హస్తిహస్తోపమభుజౌ ద్యుతిమన్తౌ నరర్షభౌ
వీరిద్దరూ కాంతివంతులు, అందమైన రూపంతో, ఎద్దులలో శ్రేష్ఠులవంటి శక్తితో, ఏనుగు సొంకుల్లాంటి బలమైన భుజాలతో, మానవులలో అగ్రగణ్యులు.
ప్రభయా పర్వతేన్ద్రోఽసౌ యువయోరవభాసితః। రాజ్యార్హావమరప్రఖ్యౌ కథం దేశమిహాగతౌ
మీ కాంతితో పర్వతాధిపతి కూడా ప్రకాశిస్తోంది. మీరు రాజ్యానికి అర్హులు, అమరులకు సమానులు. ఇలాంటి మీరు ఈ ప్రాంతానికి ఎలా వచ్చారు?
పద్మపత్రేక్షణౌ వీరౌ జటామణ్డలధారిణౌ। అన్యోన్యసదృశౌ వీరౌ దేవలోకాదిహాగతౌ
పద్మపత్రాల్లాంటి కళ్లతో, జటామండలాలు ధరించిన వీరులు, ఒకరికి ఒకరు సమానంగా, దేవలోకంనుండి ఇక్కడికి వచ్చినట్లు కనిపిస్తున్నారు.
యదృచ్ఛయేవ సమ్ప్రాప్తౌ చన్ద్రసూర్యౌ వసుంధరామ్। విశాలవక్షసౌ వీరౌ మానుషౌ దేవరూపిణౌ
యాదృచ్ఛికంగా చంద్రుడు, సూర్యుడు భూమిపైకి వచ్చినట్లు, వీరిద్దరూ విశాలమైన ఛాతితో, మానవ రూపంలో ఉన్న దేవతలవలె కనిపిస్తున్నారు.
సింహస్కన్ధౌ మహోత్సాహౌ సమదావివ గోవృషౌ। ఆయతాశ్చ సువృత్తాశ్చ బాహవః పరిఘోపమాః
సింహపు భుజాలతో, గొప్ప ఉత్సాహంతో, సమానంగా ఉన్న రెండు మదోన్నత ఎద్దుల్లా, వీరి పొడవైన, బాగా ఆకారంలో ఉన్న భుజాలు ఇరన్ దండాల్లా ఉన్నాయి.
సర్వభూషణభూషార్హాః కిమర్థం న విభూషితాః। ఉభౌ యోగ్యావహం మన్యే రక్షితుం పృథివీమిమామ్
అన్ని ఆభరణాలు ధరించడానికి అర్హులు అయినా, ఎందుకు అలంకరించుకోలేదు? ఈ భూమిని రక్షించడానికి వీరిద్దరూ అర్హులని నేను భావిస్తున్నాను.
ససాగరవనాం కృత్స్నాం విన్ధ్యమేరువిభూషితామ్। ఇమే చ ధనుషీ చిత్రే శ్లక్ష్ణే చిత్రానులేపనే
వింధ్య, మెరువు పర్వతాలతో అలంకరించబడిన, సముద్రాలు, అరణ్యాలతో కూడిన ఈ భూమంతా ఎంత అందంగా ఉందో, అలాగే ఈ రెండు విల్లు కూడా మెరిసే రంగులతో, మృదువుగా, అందంగా అలంకరించబడి ఉన్నాయి.
ప్రకాశేతే యథేన్ద్రస్య వజ్రే హేమవిభూషితే। సమ్పూర్ణాశ్చ శితైర్బాణైస్తూణాశ్చ శుభదర్శనాః
ఇవి ఇంద్రుని వజ్రాయుధం బంగారంతో అలంకరించబడినట్టు ప్రకాశిస్తున్నాయి. ఈ బాణాలతో నిండిన తుంపాలు కూడా చూడటానికి ఎంతో ఆకర్షణీయంగా ఉన్నాయి.
జీవితాన్తకరైర్ఘోరైర్జ్వలద్భిరివ పన్నగైః। మహాప్రమాణౌ విపులౌ తప్తహాటకభూషణౌ
బయంకరమైన, ప్రాణాంతకమైన, అగ్ని వంటి పాముల్లాంటి బాణాలతో నిండిన ఈ పెద్ద, విశాలమైన తుంపాలు మెరిసే బంగారంతో అలంకరించబడి ఉన్నాయి.
ఖడ్గావేతౌ విరాజేతే నిర్ముక్తభుజగావివ। ఏవం మాం పరిభాషన్తం కస్మాద్ వై నాభిభాషతః
ఈ రెండు ఖడ్గాలు పాము బహిర్గతమైనట్టు మెరిసిపోతున్నాయి. నేను ఇలా మాట్లాడుతున్నప్పుడు, నువ్వు ఎందుకు నాతో మాట్లాడటం లేదు?
సుగ్రీవో నామ ధర్మాత్మా కశ్చిద్ వానరపుఙ్గవః। వీరో వినికృతో భ్రాత్రా జగద్భ్రమతి దుఃఖితః
సుగ్రీవుడు అనే ధర్మాత్ముడు ఉన్నాడు. అతడు వానరులలో శ్రేష్ఠుడు, పరాక్రమవంతుడు. తన అన్న చేత అన్యాయంగా విడిచిపెట్టబడి, బాధతో ప్రపంచంలో తిరుగుతున్నాడు.
ప్రాప్తోఽహం ప్రేషితస్తేన సుగ్రీవేణ మహాత్మనా। రాజ్ఞా వానరముఖ్యానాం హనుమాన్ నామ వానరః
ఆ మహాత్ముడైన సుగ్రీవుడు నన్ను పంపాడు. నేను వానరులలో ప్రధానుడు అయిన హనుమంతుడు.