ఆప్లవన్తో హరివరాః సర్వతస్తం మహాగిరిమ్। మృగమార్జారశార్దూలాంస్త్రాసయన్తో యయుస్తదా
అందమైన కోతులు ఆ మహాపర్వతం చుట్టూ ఎక్కడికక్కడ దూకుతూ, అక్కడున్న జింకలు, పిల్లులు, పులులను భయపెట్టాయి.
తతః సుగ్రీవసచివాః పర్వతేన్ద్రే సమాహితాః। సంగమ్య కపిముఖ్యేన సర్వే ప్రాఞ్జలయః స్థితాః
తర్వాత సుగ్రీవుని మంత్రులు, కోతుల నాయకుడితో కలిసి, ఆ గొప్ప పర్వతంపై చేతులు జోడించి నిలబడ్డారు.
తతస్తు భయసంత్రస్తం వాలికిల్బిషశఙ్కితమ్। ఉవాచ హనుమాన్ వాక్యం సుగ్రీవం వాక్యకోవిదః
వాలిని దుష్టకార్యాల వల్ల భయంతో ఉన్న సుగ్రీవుని, మాటలో నిపుణుడైన హనుమంతుడు ఇలా ఉద్దేశించి పలికాడు.
సమ్భ్రమస్త్యజ్యతామేష సర్వైర్వాలికృతే మహాన్। మలయోఽయం గిరివరో భయం నేహాస్తి వాలినః
వాలిని గురించి ఉన్న ఈ పెద్ద భయాన్ని అందరూ వదిలేయండి. ఈ మలయ పర్వతం ఎంతో శ్రేష్ఠమైనది, ఇక్కడ వాలికి భయం లేదు.
యస్మాదుద్విగ్నచేతాస్త్వం విద్రుతో హరిపుఙ్గవ। తం క్రూరదర్శనం క్రూరం నేహ పశ్యామి వాలినమ్
నీవు, కోతులలో శ్రేష్ఠుడవు, భయంతో పారిపోయావు కదా, కానీ ఇక్కడ ఆ క్రూరమైన వాలిని నేను ఎక్కడా చూడటం లేదు.
యస్మాత్ తవ భయం సౌమ్య పూర్వజాత్ పాపకర్మణః। స నేహ వాలీ దుష్టాత్మా న తే పశ్యామ్యహం భయమ్
సౌమ్యా, నీకు భయం నీ అన్నయ్య చేసిన పాపకార్యాల వల్లే. ఆ దుర్మార్గుడైన వాలి ఇక్కడ లేడు; నీకు ఎలాంటి భయం లేదని నేను భావిస్తున్నాను.
అహో శాఖామృగత్వం తే వ్యక్తమేవ ప్లవఙ్గమ। లఘుచిత్తతయాఽఽత్మానం న స్థాపయసి యో మతౌ
ఓ కోతివా, నీ కోతి స్వభావం స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. మనసు చంచలంగా ఉండడం వల్ల నీవు నీ ఆలోచనలో స్థిరంగా ఉండలేవు.
బుద్ధివిజ్ఞానసమ్పన్న ఇఙ్గితైః సర్వమాచర। నహ్యబుద్ధిం గతో రాజా సర్వభూతాని శాస్తి హి
బుద్ధి, వివేకం కలిగి ఉన్నవాడివి, ప్రతి విషయంలో సంకేతాలను గమనిస్తూ వ్యవహరించు. ఎందుకంటే, బుద్ధిలేని రాజు ఎవరినీ పాలించలేడు.
సుగ్రీవస్తు శుభం వాక్యం శ్రుత్వా సర్వం హనూమతః। తతః శుభతరం వాక్యం హనూమన్తమువాచ హ
హనుమంతుడు చెప్పిన శుభవాక్యాలు వినిన సుగ్రీవుడు, మరింత శుభమైన మాటలు హనుమంతునితో చెప్పాడు.
దీర్ఘబాహూ విశాలాక్షౌ శరచాపాసిధారిణౌ। కస్య న స్యాద్ భయం దృష్ట్వా హ్యేతౌ సురసుతోపమౌ
దీర్ఘమైన భుజాలు, విశాలమైన కళ్ళు, విల్లు, బాణాలు, ఖడ్గం ధరించిన వీరిద్దరిని చూస్తే ఎవరికైనా భయం కలగక మానదు; వీరు దేవతా కుమారుల్లా కనిపిస్తున్నారు.
వాలిప్రణిహితావేవ శఙ్కేఽహం పురుషోత్తమౌ। రాజానో బహుమిత్రాశ్చ విశ్వాసో నాత్ర హి క్షమః
ఈ ఇద్దరు ఉత్తమ పురుషులు వాలిచేత పంపించబడ్డారని నాకు అనుమానం. అనేక మిత్రులు ఉన్న రాజులతో కూడా ఇలాంటి సందర్భంలో విశ్వాసం చేయడం తగదు.
అరయశ్చ మనుష్యేణ విజ్ఞేయాశ్ఛద్మచారిణః। విశ్వస్తానామవిశ్వస్తాశ్ఛిద్రేషు ప్రహరన్త్యపి
వేషధారణలో ఉండే శత్రువులను మనిషి గుర్తించాలి. విశ్వాసపడి ఉన్నవారిని కూడా, నమ్మని వారు బలహీనతలు చూసి దెబ్బతీస్తారు.
కృత్యేషు వాలీ మేధావీ రాజానో బహుదర్శినః। భవన్త పరహన్తారస్తే జ్ఞేయాః ప్రాకృతైర్నరైః
వాలి తన కార్యాలలో తెలివిగలవాడు, రాజులు దూరదృష్టి కలవారు. ఇతరులను నాశనం చేసే వారు సాధారణ మనుషుల్లా కనిపించినా, వారిని గుర్తించాలి.
తౌ త్వయా ప్రాకృతేనేవ గత్వా జ్ఞేయౌ ప్లవంగమ। ఇఙ్గితానాం ప్రకారైశ్చ రూపవ్యాభాషణేన చ
కాబట్టి, ఓ కోతివా, నువ్వు సాధారణ కోతిలా వెళ్లి, వారి హావభావాలు, రూపం, మాటలు గమనిస్తూ వారిని తెలుసుకో.
లక్షయస్వ తయోర్భావం ప్రహృష్టమనసౌ యది। విశ్వాసయన్ ప్రశంసాభిరిఙ్గితైశ్చ పునః పునః
వారి మనసు ఆనందంగా ఉందో లేదో గమనించు. ప్రశంసలు చేస్తూ, హావభావాలను పునఃపునః గమనిస్తూ వారి విశ్వాసాన్ని పొందు.
మమైవాభిముఖం స్థిత్వా పృచ్ఛ త్వం హరిపుఙ్గవ। ప్రయోజనం ప్రవేశస్య వనస్యాస్య ధనుర్ధరౌ
నువ్వు నన్ను ఎదురుగా నిలబడి, ఓ కోతులలో శ్రేష్ఠుడా, ఈ ఇద్దరు ధనుర్ధారులు ఈ అడవిలోకి ఎందుకు వచ్చారో అడుగు.
శుద్ధాత్మానౌ యది త్వేతౌ జానీహి త్వం ప్లవఙ్గమ। వ్యాభాషితైర్వా రూపైర్వా విజ్ఞేయా దుష్టతానయోః
ఈ ఇద్దరూ నిజమైన మనసుతో ఉన్నారా లేదా అని నీవు వారి మాటల ద్వారా గానీ, రూపం ద్వారా గానీ తెలుసుకో, ఓ వానరా. దుష్టుల స్వభావాన్ని అలానే గుర్తించాలి.
ఇత్యేవం కపిరాజేన సందిష్టో మారుతాత్మజః। చకార గమనే బుద్ధిం యత్ర తౌ రామలక్ష్మణౌ
అలా వానరాధిపతి ఆజ్ఞ ఇచ్చిన తరువాత, వాయుపుత్రుడు హనుమంతుడు రాముడు, లక్ష్మణుడు ఉన్న చోటికి వెళ్లాలని నిర్ణయించుకున్నాడు.
తథేతి సమ్పూజ్య వచస్తు తస్య కపేః సుభీతస్య దురాసదస్య। మహానుభావో హనుమాన్ యయౌ తదా స యత్ర రామోఽతిబలీ సలక్ష్మణః
'అలాగే' అని అంగీకరించి, ఆ తెలివైన, భయంకరమైన వానరుని మాటలను గౌరవించి, మహాబలుడు హనుమంతుడు అప్పుడే రాముడు, అతని తోడు లక్ష్మణుడు ఉన్న చోటికి వెళ్లాడు.
thumb|తృతీయః సర్గః శ్రూయతామ్|center శ్రీమద్వాల్మీకియరామాయణే కిష్కిన్ధాకాణ్డే తృతీయః సర్గః ॥౪-
శ్రీ వాల్మీకి రామాయణంలోని కిష్కింధా కాండలో మూడవ అధ్యాయాన్ని ఇప్పుడు వినండి.
వచో విజ్ఞాయ హనుమాన్ సుగ్రీవస్య మహాత్మనః। పర్వతాదృష్యమూకాత్ తు పుప్లువే యత్ర రాఘవౌ
మహాత్ముడైన సుగ్రీవుని మాటలు గ్రహించిన హనుమంతుడు, ఋష్యమూక పర్వతం నుండి రాఘవులు ఉన్న చోటికి ఎగిరిపోయాడు.
కపిరూపం పరిత్యజ్య హనుమాన్ మారుతాత్మజః। భిక్షురూపం తతో భేజే శఠబుద్ధితయా కపిః
వానరరూపాన్ని వదిలి, వాయుపుత్రుడు హనుమంతుడు తన తెలివితో అక్కడ భిక్షాటన వేషం ధరించాడు.
ఆబభాషే చ తౌ వీరౌ యథావత్ ప్రశశంస చ। సమ్పూజ్య విధివద్ వీరౌ హనుమాన్ వానరోత్తమః
ఆ ఇద్దరు వీరులను హనుమంతుడు యథావిధిగా సత్కరించి, వారికి తగిన విధంగా ప్రశంసలు చెప్పాడు.
ఉవాచ కామతో వాక్యం మృదు సత్యపరాక్రమౌ। రాజర్షిదేవప్రతిమౌ తాపసౌ సంశితవ్రతౌ
హనుమంతుడు తన ఇష్టానుసారం, మృదువుగా, నిజమైన పరాక్రమం కలిగిన, రాజర్షి, దేవతలకు సమానమైన, దీక్షతో ఉన్న ఆ తపస్వులకు ఇలా అన్నాడు.
దేశం కథమిమం ప్రాప్తౌ భవన్తౌ వరవర్ణినౌ। త్రాసయన్తౌ మృగగణానన్యాంశ్చ వనచారిణః
మీ ఇద్దరూ అందమైన రూపంతో, ఈ ప్రాంతానికి ఎలా వచ్చారు? మీరు అడవి జంతువులను, ఇతర అడవిలో ఉండేవారిని భయపెడుతున్నారు.
పమ్పాతీరరుహాన్ వృక్షాన్ వీక్షమాణౌ సమన్తతః। ఇమాం నదీం శుభజలాం శోభయన్తౌ తరస్వినౌ
పంపా తీరం వృక్షాలను చుట్టూ చూస్తూ, మీరు ఇద్దరూ ఉత్సాహంగా, ఈ పవిత్ర జలంతో నదిని మరింత అందంగా చేస్తున్నారు.
ధైర్యవన్తౌ సువర్ణాభౌ కౌ యువాం చీరవాససౌ। నిఃశ్వసన్తౌ వరభుజౌ పీడయన్తావిమాః ప్రజాః
మీరు ఇద్దరూ సహనంతో, బంగారు వర్ణంతో, చీరధారణతో, లోతుగా ఊపిరి పీలుస్తూ, బలమైన భుజాలతో, ఈ ప్రాణులను కలవరపెడుతున్నారు. మీరు ఎవరు?
సింహవిప్రేక్షితౌ వీరౌ మహాబలపరాక్రమౌ। శక్రచాపనిభే చాపే గృహీత్వా శత్రునాశనౌ
సింహపు చూపుతో, అపార బలంతో, పరాక్రమంతో, ఇంద్రుని ధనుస్సుకు సమానమైన విల్లు పట్టుకుని, శత్రువులను సంహరించగల వీరులు మీరు.
శ్రీమన్తౌ రూపసమ్పన్నౌ వృషభశ్రేష్ఠవిక్రమౌ। హస్తిహస్తోపమభుజౌ ద్యుతిమన్తౌ నరర్షభౌ
వీరిద్దరూ కాంతివంతులు, అందమైన రూపంతో, ఎద్దులలో శ్రేష్ఠులవంటి శక్తితో, ఏనుగు సొంకుల్లాంటి బలమైన భుజాలతో, మానవులలో అగ్రగణ్యులు.
ప్రభయా పర్వతేన్ద్రోఽసౌ యువయోరవభాసితః। రాజ్యార్హావమరప్రఖ్యౌ కథం దేశమిహాగతౌ
మీ కాంతితో పర్వతాధిపతి కూడా ప్రకాశిస్తోంది. మీరు రాజ్యానికి అర్హులు, అమరులకు సమానులు. ఇలాంటి మీరు ఈ ప్రాంతానికి ఎలా వచ్చారు?