సౌమిత్రే పశ్య పమ్పాయాశ్చిత్రాసు వనరాజిషు। కింనరా నరశార్దూల విచరన్తి యతస్తతః
సౌమిత్రి, పంపా సరస్సు ఒడ్డున ఉన్న అద్భుతమైన అడవుల్లో, కిన్నరులు యథేచ్ఛగా సంచరిస్తున్నారు, నరశార్దూలా!
ఇమాని శుభగన్ధీని పశ్య లక్ష్మణ సర్వశః। నలినాని ప్రకాశన్తే జలే తరుణసూర్యవత్
లక్ష్మణా, నీకు కనిపిస్తున్నాయా? ఈ సుగంధభరితమైన కమలాలు నీటిలో ఎక్కడ చూసినా, ఉదయించే సూర్యుడిలా ప్రకాశిస్తున్నాయి.
ఏషా ప్రసన్నసలిలా పద్మనీలోత్పలాయుతా। హంసకారణ్డవాకీర్ణా పమ్పా సౌగన్ధికాయుతా
ఈ పాంపా సరస్సు, నిర్మలమైన నీటితో, పద్మాలు, నీలోత్పలాలతో, హంసలు, నీటిపక్షులతో నిండిపోయి, సుగంధ పుష్పాలతో అలంకరించబడి ఉంది.
జలే తరుణసూర్యాభైః షట్పదాహతకేసరైః। పఙ్కజైః శోభతే పమ్పా సమన్తాదభిసంవృతా
నీటిలో ఉదయించే సూర్యుని వలె ప్రకాశించే కమలాలు, వాటి పుష్పరేఖలను తాకుతున్న తేనెటీగలతో, పాంపా చుట్టూ అందంగా మెరిసిపోతుంది.
చక్రవాకయుతా నిత్యం చిత్రప్రస్థవనాన్తరా। మాతఙ్గమృగయూథైశ్చ శోభతే సలిలార్థిభిః
చక్రవాక పక్షులతో, వివిధ వనప్రాంతాలతో, ఎల్లప్పుడూ ముద్దుగా కనిపించే ఈ ప్రాంతం, నీటి కోసం వచ్చిన ఏనుగులు, జింకల గుంపులతో మరింత అందంగా ఉంది.
పవనాహతవేగాభిరూర్మిభిర్విమలేఽమ్భసి। పఙ్కజాని విరాజన్తే తాడ్యమానాని లక్ష్మణ
లక్ష్మణా, నిర్మలమైన నీటిపై గాలి ఊదిన అలలతో తాకబడిన కమలాలు ఎంతో అందంగా మెరిసిపోతున్నాయి.
పద్మపత్రవిశాలాక్షీం సతతం ప్రియపఙ్కజామ్। అపశ్యతో మే వైదేహీం జీవితం నాభిరోచతే
పద్మపత్రాల్లాంటి విశాలమైన కళ్లతో ఎప్పుడూ నాకు ప్రియమైన సీతను చూడకపోతే, నా జీవితం నాకు ఇష్టం ఉండటం లేదు.
అహో కామస్య వామత్వం యో గతామపి దుర్లభామ్। స్మారయిష్యతి కల్యాణీం కల్యాణతరవాదినీమ్
హాయ్! ఈ కోరిక ఎంత తేడాగా ఉందో! దూరమైన, దొరకని ఆ మంగళకరమైనవారిని, మంగళమైన మాటలు చెప్పే సీతను ఇప్పటికీ నాకు గుర్తు చేస్తోంది.
శక్యో ధారయితుం కామో భవేదభ్యాగతో మయా। యది భూయో వసన్తో మాం న హన్యాత్ పుష్పితద్రుమః
ఈ కోరిక నన్ను పట్టుకున్నా, పుష్పాలతో నిండిన వసంతకాలం మళ్లీ నన్ను బాధించకపోతే, నేను దీన్ని భరించగలను.
యాని స్మ రమణీయాని తయా సహ భవన్తి మే। తాన్యేవారమణీయాని జాయన్తే మే తయా వినా
ఆమెతో కలిసి ఉన్నప్పుడు నాకు ఆనందంగా అనిపించినవన్నీ, ఇప్పుడు ఆమె లేకుండా ఉండగా నాకు ఆనందంగా అనిపించడం లేదు.
పద్మకోశపలాశాని ద్రష్టుం దృష్టిర్హి మన్యతే। సీతాయా నేత్రకోశాభ్యాం సదృశానీతి లక్ష్మణ
లక్ష్మణా! పద్మపుష్పాల కొమ్మలు, ఆకులను చూస్తూ, అవి సీత కళ్లతో పోలి ఉంటాయని నా చూపు అనుకుంటోంది.
పద్మకేసరసంసృష్టో వృక్షాన్తరవినిఃసృతః। నిఃశ్వాస ఇవ సీతాయా వాతి వాయుర్మనోహరః
పద్మపు సువాసన కలిసిన గాలి చెట్ల మధ్య నుంచి వీస్తూ, సీత ఊపిరిలా మృదువుగా, మనసును ఆకట్టుకునేలా ఉంది.
సౌమిత్రే పశ్య పమ్పాయా దక్షిణే గిరిసానుషు। పుష్పితాం కర్ణికారస్య యష్టిం పరమశోభితామ్
సుమిత్ర కుమారా! పంపా దక్షిణ పర్వతశిఖరాల్లో పుష్పాలతో అలంకరించబడిన కర్ణికార వృక్షాలను చూడు.
అధికం శైలరాజోఽయం ధాతుభిస్తు విభూషితః। విచిత్రం సృజతే రేణుం వాయువేగవిఘట్టితమ్
ఈ పర్వతాధిపతి ఎన్నో ఖనిజాలతో అలంకరించబడి, గాలి వేగంతో తాకుతూ, విచిత్రమైన ధూళిని వెదజల్లుతున్నాడు.
గిరిప్రస్థాస్తు సౌమిత్రే సర్వతః సమ్ప్రపుష్పితైః। నిష్పత్రైః సర్వతో రమ్యైః ప్రదీప్తా ఇవ కింశుకైః
సుమిత్ర కుమారా! పర్వతపు మైదానాలు చుట్టూ పుష్పించిన, ఆకుల్లేని, అందమైన కింశుక వృక్షాలతో అగ్ని మండుతున్నట్టు కనిపిస్తున్నాయి.
పమ్పాతీరరుహాశ్చేమే సంసిక్తా మధుగన్ధినః। మాలతీమల్లికాపద్మకరవీరాశ్చ పుష్పితాః
పంపా తీరాన ఉన్న ఈ చెట్లు తేనె సువాసనతో తడిసి, మల్లె, మల్లిక, పద్మం, గంధపుష్పం అన్నీ పుష్పించాయి.
కేతక్యః సిన్దువారాశ్చ వాసన్త్యశ్చ సుపుష్పితాః। మాధవ్యో గన్ధపూర్ణాశ్చ కున్దగుల్మాశ్చ సర్వశః
కేతకీ, సిందువార, వసంతకాలపు చెట్లు, పరిమళంతో నిండిన మాధవీ లతలు, కుంద చెట్లు అన్నీ చుట్టూ పుష్పించాయి.
చిరిబిల్వా మధూకాశ్చ వఞ్జులా బకులాస్తథా। చమ్పకాస్తిలకాశ్చైవ నాగవృక్షాశ్చ పుష్పితాః
చిరిబిల్వ, మధూక, వంజుల, బకుల, చంపక, తిలక, నాగ వృక్షాలు అన్నీ పుష్పాలతో అలంకరించబడ్డాయి.
పద్మకాశ్చైవ శోభన్తే నీలాశోకాశ్చ పుష్పితాః। లోధ్రాశ్చ గిరిపృష్ఠేషు సింహకేసరపిఞ్జరాః
పద్మక వృక్షాలు మెరిసిపోతూ, నీలి పువ్వులతో అశోకాలు పుష్పించాయి; పర్వత శిఖరాల్లో సింహపు మయూరపు రంగులో ఉన్న లోధ్ర వృక్షాలు నిలబడ్డాయి.
అఙ్కోలాశ్చ కురణ్టాశ్చ చూర్ణకాః పారిభద్రకాః। చూతాః పాటలయశ్చాపి కోవిదారాశ్చ పుష్పితాః
అంకోల, కురంట, చూర్ణక, పారిభద్ర, మామిడి, పాటల, కోవిదార వృక్షాలు అన్నీ పుష్పించాయి.
ముచుకున్దార్జునాశ్చైవ దృశ్యన్తే గిరిసానుషు। కేతకోద్దాలకాశ్చైవ శిరీషాః శింశపా ధవాః
ముచుకుంద, అర్జున వృక్షాలు పర్వత శిఖరాల్లో కనిపిస్తున్నాయి; కేతకీ, ఉదాల, శిరీష, శింశప, ధవ వృక్షాలు కూడా ఉన్నాయి.
శాల్మల్యః కింశుకాశ్చైవ రక్తాః కురబకాస్తథా। తినిశా నక్తమాలాశ్చ చన్దనాః స్యన్దనాస్తథా
శాల్మలి, కింశుక, ఎర్ర కురబక, తినిశ, నక్తమాల, గంధపు చెట్లు, స్యందన వృక్షాలు కూడా ఉన్నాయి.
హిన్తాలాస్తిలకాశ్చైవ నాగవృక్షాశ్చ పుష్పితాః। పుష్పితాన్ పుష్పితాగ్రాభిర్లతాభిః పరివేష్టితాన్
హింతాల, తిలక, నాగ వృక్షాలు పుష్పించాయి; పుష్పాలతో నిండిన లతలు వీటిని చుట్టుముట్టాయి.
ద్రుమాన్ పశ్యేహ సౌమిత్రే పమ్పాయా రుచిరాన్ బహూన్। వాతవిక్షిప్తవిటపాన్ యథాసన్నాన్ ద్రుమానిమాన్
సుమిత్ర కుమారా! ఇక్కడ పాంపా ప్రాంతంలో గాలికి ఊగిపోతున్న కొమ్మలతో, దగ్గరగా నిలబడ్డ ఎన్నో అందమైన చెట్లను చూడు.
లతాః సమనువర్తన్తే మత్తా ఇవ వరస్త్రియః। పాదపాత్ పాదపం గచ్ఛన్ శైలాచ్ఛైలం వనాద్ వనమ్
ఇక్కడ లతలు మత్తులో ఉన్న సుందరస్త్రీలు లాగా, ఒక చెట్టు నుంచి ఇంకొక చెట్టుకు, కొండపై నుంచి ఇంకొక కొండపైకి, అడవి నుంచి మరో అడవికి అనుసరిస్తూ సాగిపోతున్నాయి.
వాతి నైకరసాస్వాదసమ్మోదిత ఇవానిలః। కేచిత్ పర్యాప్తకుసుమాః పాదపా మధుగన్ధినః
ఇక్కడ గాలి ఎన్నో పరిమళాల రుచితో ఆనందంగా వీచుతోంది; కొన్ని చెట్లు పుష్పాలతో నిండిపోయి, తేనె వాసనతో పరిమళిస్తున్నాయి.
కేచిన్ముకులసంవీతాః శ్యామవర్ణా ఇవాబభుః। ఇదం మృష్టమిదం స్వాదు ప్రఫుల్లమిదమిత్యపి
కొన్ని చెట్లు ముక్కులతో కప్పబడి, నలుపు వర్ణంలో కనిపిస్తున్నాయి; ఇవి తాజా పువ్వులు, ఇవి మధురమైనవి, ఇవి పూర్తిగా వికసించినవి అని అనిపిస్తోంది.
రాగరక్తో మధుకరః కుసుమేష్వేవ లీయతే। నిలీయ పునరుత్పత్య సహసాన్యత్ర గచ్ఛతి। మధులుబ్ధో మధుకరః పమ్పాతీరద్రుమేష్వసౌ
తేనె కోరి మత్తులో ఉన్న తేనెటీగ పువ్వుల్లో మునిగి, దాగి, మళ్లీ ఒక్కసారిగా ఇంకొక చోటికి ఎగురుతోంది; ఈ తేనెటీగ పంపా నది ఒడ్డున ఉన్న చెట్ల మధ్య తిరుగుతోంది.
ఇయం కుసుమసంఘాతైరుపస్తీర్ణా సుఖాకృతా। స్వయం నిపతితైర్భూమిః శయనప్రస్తరైరివ
ఈ నేల పూల గుచ్చులతో తానే తానుగా కప్పబడి, విశ్రాంతికి రాళ్ల మంచాల్లా సుఖంగా మారింది.
వివిధా వివిధైః పుష్పైస్తైరేవ నగసానుషు। విస్తీర్ణాః పీతరక్తాభాః సౌమిత్రే ప్రస్తరాః కృతాః
సౌమిత్రీ, ఆ కొండదారుల్లో ఎన్నో రకాల పువ్వులతో విస్తరించి, పసుపు ఎరుపు రంగులో మెరిసే రాళ్లు ఏర్పడ్డాయి.