తస్మాన్నృత్యతి రమ్యేషు వనేషు సహ కాన్తయా। మమ త్వయం వినా వాసః పుష్పమాసే సుదుఃసహః
అందుకే అతడు తన ప్రియమైనవాళ్లతో ఈ అందమైన అడవుల్లో ఆనందంగా నృత్యం చేస్తున్నాడు. కానీ నాకు మాత్రం ఆమె లేకుండా ఈ పువ్వుల కాలంలో నివాసం అసహ్యంగా ఉంది.
పశ్య లక్ష్మణ సంరాగస్తిర్యగ్యోనిగతేష్వపి। యదేషా శిఖినీ కామాద్ భర్తారమభివర్తతే
లక్ష్మణా, చూడు, ప్రేమ అనేది ఇతర జంతువుల్లో కూడా ఎలా కలుగుతుందో. ఈ మయూరి తన భర్తను కోరికతో దగ్గరగా వెళ్తోంది.
మమాప్యేవం విశాలాక్షీ జానకీ జాతసమ్భ్రమా। మదనేనాభివర్తేత యది నాపహృతా భవేత్
నా విశాలమైన కళ్ల జానకీను ఎవరూ ఎత్తుకుపోలేదంటే, ఆమె కూడా ప్రేమతో కలవరపడి నన్ను చేరుకునేది.
పశ్య లక్ష్మణ పుష్పాణి నిష్ఫలాని భవన్తి మే। పుష్పభారసమృద్ధానాం వనానాం శిశిరాత్యయే
లక్ష్మణా, చూడు, పువ్వులు నాకు వృథా. చలికాలం తీరాక అడవులు పుష్పాలతో నిండినా నాకు వాటి వల్ల ఏ ప్రయోజనం లేదు.
రుచిరాణ్యపి పుష్పాణి పాదపానామతిశ్రియా। నిష్ఫలాని మహీం యాన్తి సమం మధుకరోత్కరైః
చెట్లపై ఉన్న అందమైన పువ్వులు ఎంత అందంగా ఉన్నా, అవి తేనెటీగలతో కలిసి నేలపై వృథాగా పడిపోతున్నాయి.
నదన్తి కామం శకునా ముదితాః సఙ్ఘశః కలమ్। ఆహ్వయన్త ఇవాన్యోన్యం కామోన్మాదకరా మమ
పక్షులు గుంపులుగా ఆనందంగా కూస్తూ, ఒకదానికొకటి పిలుస్తున్నట్టు ఉన్నాయి. వాటి అరుపులు నా మనసులో కోరికను రేపుతున్నాయి.
వసన్తో యది తత్రాపి యత్ర మే వసతి ప్రియా। నూనం పరవశా సీతా సాపి శోచత్యహం యథా
వసంతం నా ప్రియమైనవాళ్లు ఉన్న చోట కూడా వచ్చి ఉంటే, ఆమె కూడా నాతోలాగే బలహీనంగా బాధపడుతుండాలి.
నూనం న తు వసన్తస్తం దేశం స్పృశతి యత్ర సా। కథం హ్యసితపద్మాక్షీ వర్తయేత్ సా మయా వినా
నిజంగా వసంతం ఆమె ఉన్న చోటికి చేరలేదు. నన్ను లేకుండా ఆ నలుపు కనుగొళ్ల సీత ఎలా ఉండగలదు?
అథవా వర్తతే తత్ర వసన్తో యత్ర మే ప్రియా। కిం కరిష్యతి సుశ్రోణీ సా తు నిర్భర్త్సితా పరైః
లేదా, నా ప్రియమైనవారు ఉన్న చోట వసంతం వచ్చి ఉండొచ్చు. ఆమెను ఇతరులు తిట్టినప్పుడు, ఆ సుందర నడుము గల సీత ఏమి చేస్తుందో!
శ్యామా పద్మపలాశాక్షీ మృదుభాషా చ మే ప్రియా। నూనం వసన్తమాసాద్య పరిత్యక్ష్యతి జీవితమ్
నా ప్రియమైన సీత, నల్లని వర్ణం, పద్మపత్రాల్లాంటి కళ్లతో, మృదువుగా మాట్లాడే ఆమె, వసంతం వచ్చినప్పుడు తప్పక తన ప్రాణాన్ని విడిచిపెడుతుంది.
దృఢం హి హృదయే బుద్ధిర్మమ సమ్పరివర్తతే। నాలం వర్తయితుం సీతా సాధ్వీ మద్విరహం గతా
నా హృదయంలో గాఢంగా ఒక భావన కలుగుతోంది; నా వियोगాన్ని ఆ సతీమణి సీత భరించలేరు.
మయి భావో హి వైదేహ్యాస్తత్త్వతో వినివేశితః। మమాపి భావః సీతాయాం సర్వథా వినివేశితః
వైదేహి ప్రేమ నిజంగా నాలో నిలిచిపోయింది; అలాగే నా ప్రేమ కూడా సీతపై పూర్తిగా స్థిరంగా ఉంది.
ఏష పుష్పవహో వాయుః సుఖస్పర్శో హిమావహః। తాం విచిన్తయతః కాన్తాం పావకప్రతిమో మమ
ఈ పువ్వులతో కూడిన గాలి, మృదువుగా, చల్లగా తాకినా, నా ప్రియమైనవారిని తలచుకుంటూ ఉండగా, నాకు అది అగ్నిలా అనిపిస్తోంది.
సదా సుఖమహం మన్యే యం పురా సహ సీతయా। మారుతః స వినా సీతాం శోకసంజననో మమ
సీతతో కలిసి ఉన్నప్పుడు ఈ గాలి ఎంతో ఆనందంగా అనిపించేది; ఇప్పుడు ఆమె లేకుండా, అది నాకు బాధను మాత్రమే కలిగిస్తోంది.
తాం వినాథ విహఙ్గోఽసౌ పక్షీ ప్రణదితస్తదా। వాయసః పాదపగతః ప్రహృష్టమభికూజతి
ఆమె లేకుండా, ఆ పక్షి, ఆ కాకి చెట్టు మీద కూర్చుని ఆనందంగా అరుస్తోంది.
ఏష వై తత్ర వైదేహ్యా విహగః ప్రతిహారకః। పక్షీ మాం తు విశాలాక్ష్యాః సమీపముపనేష్యతి
ఆ పక్షి వైదేహికి గుమస్తా వంటిది; కానీ అదే పక్షి నన్ను ఆ విశాలమైన కళ్ల సీత దగ్గరకు తీసుకెళ్తుంది.
పశ్య లక్ష్మణ సంనాదం వనే మదవివర్ధనమ్। పుష్పితాగ్రేషు వృక్షేషు ద్విజానామవకూజతామ్
లక్ష్మణా, అడవిలో పుష్పాలతో అలంకరించిన చెట్లపై పక్షులు గానాలు పాడుతూ, అక్కడ వినిపించే ధ్వని మన హృదయాల్లో కోరికను పెంచుతోంది.
విక్షిప్తాం పవనేనైతామసౌ తిలకమఞ్జరీమ్। షట్పదః సహసాభ్యేతి మదోద్ధూతామివ ప్రియామ్
ఈ తిలపువ్వుల గుత్తిని గాలి చెల్లరేసింది; ఆ మధుపురుగు ఒక్కసారిగా వచ్చి, మన ప్రియమైనవారి మనసును ఆకర్షించినట్లుగా ఉంది.
కామినామయమత్యన్తమశోకః శోకవర్ధనః। స్తబకైః పవనోత్క్షిప్తైస్తర్జయన్నివ మాం స్థితః
ప్రేమికులకు ప్రీతికరమైన ఈ అశోకవృక్షం, ఇప్పుడు నా బాధను పెంచుతూ, గాలి ఊదిన పుష్పగుచ్ఛాలతో నన్ను బెదిరిస్తున్నట్లుగా ఉంది.
అమీ లక్ష్మణ దృశ్యన్తే చూతాః కుసుమశాలినః। విభ్రమోత్సిక్తమనసః సాఙ్గరాగా నరా ఇవ
లక్ష్మణా, ఈ మామిడి చెట్లు పుష్పాలతో నిండిపోయి, గాలి తాకిడితో ఉల్లాసంగా ఉన్న మనుష్యుల్లా కనిపిస్తున్నాయి.
సౌమిత్రే పశ్య పమ్పాయాశ్చిత్రాసు వనరాజిషు। కింనరా నరశార్దూల విచరన్తి యతస్తతః
సౌమిత్రి, పంపా సరస్సు ఒడ్డున ఉన్న అద్భుతమైన అడవుల్లో, కిన్నరులు యథేచ్ఛగా సంచరిస్తున్నారు, నరశార్దూలా!
ఇమాని శుభగన్ధీని పశ్య లక్ష్మణ సర్వశః। నలినాని ప్రకాశన్తే జలే తరుణసూర్యవత్
లక్ష్మణా, నీకు కనిపిస్తున్నాయా? ఈ సుగంధభరితమైన కమలాలు నీటిలో ఎక్కడ చూసినా, ఉదయించే సూర్యుడిలా ప్రకాశిస్తున్నాయి.
ఏషా ప్రసన్నసలిలా పద్మనీలోత్పలాయుతా। హంసకారణ్డవాకీర్ణా పమ్పా సౌగన్ధికాయుతా
ఈ పాంపా సరస్సు, నిర్మలమైన నీటితో, పద్మాలు, నీలోత్పలాలతో, హంసలు, నీటిపక్షులతో నిండిపోయి, సుగంధ పుష్పాలతో అలంకరించబడి ఉంది.
జలే తరుణసూర్యాభైః షట్పదాహతకేసరైః। పఙ్కజైః శోభతే పమ్పా సమన్తాదభిసంవృతా
నీటిలో ఉదయించే సూర్యుని వలె ప్రకాశించే కమలాలు, వాటి పుష్పరేఖలను తాకుతున్న తేనెటీగలతో, పాంపా చుట్టూ అందంగా మెరిసిపోతుంది.
చక్రవాకయుతా నిత్యం చిత్రప్రస్థవనాన్తరా। మాతఙ్గమృగయూథైశ్చ శోభతే సలిలార్థిభిః
చక్రవాక పక్షులతో, వివిధ వనప్రాంతాలతో, ఎల్లప్పుడూ ముద్దుగా కనిపించే ఈ ప్రాంతం, నీటి కోసం వచ్చిన ఏనుగులు, జింకల గుంపులతో మరింత అందంగా ఉంది.
పవనాహతవేగాభిరూర్మిభిర్విమలేఽమ్భసి। పఙ్కజాని విరాజన్తే తాడ్యమానాని లక్ష్మణ
లక్ష్మణా, నిర్మలమైన నీటిపై గాలి ఊదిన అలలతో తాకబడిన కమలాలు ఎంతో అందంగా మెరిసిపోతున్నాయి.
పద్మపత్రవిశాలాక్షీం సతతం ప్రియపఙ్కజామ్। అపశ్యతో మే వైదేహీం జీవితం నాభిరోచతే
పద్మపత్రాల్లాంటి విశాలమైన కళ్లతో ఎప్పుడూ నాకు ప్రియమైన సీతను చూడకపోతే, నా జీవితం నాకు ఇష్టం ఉండటం లేదు.
అహో కామస్య వామత్వం యో గతామపి దుర్లభామ్। స్మారయిష్యతి కల్యాణీం కల్యాణతరవాదినీమ్
హాయ్! ఈ కోరిక ఎంత తేడాగా ఉందో! దూరమైన, దొరకని ఆ మంగళకరమైనవారిని, మంగళమైన మాటలు చెప్పే సీతను ఇప్పటికీ నాకు గుర్తు చేస్తోంది.
శక్యో ధారయితుం కామో భవేదభ్యాగతో మయా। యది భూయో వసన్తో మాం న హన్యాత్ పుష్పితద్రుమః
ఈ కోరిక నన్ను పట్టుకున్నా, పుష్పాలతో నిండిన వసంతకాలం మళ్లీ నన్ను బాధించకపోతే, నేను దీన్ని భరించగలను.
యాని స్మ రమణీయాని తయా సహ భవన్తి మే। తాన్యేవారమణీయాని జాయన్తే మే తయా వినా
ఆమెతో కలిసి ఉన్నప్పుడు నాకు ఆనందంగా అనిపించినవన్నీ, ఇప్పుడు ఆమె లేకుండా ఉండగా నాకు ఆనందంగా అనిపించడం లేదు.