సుపుష్పితాంస్తు పశ్యైతాన్ కర్ణికారాన్ సమన్తతః। హాటకప్రతిసంఛన్నాన్ నరాన్ పీతామ్బరానివ
చుట్టూ చుట్టూ పుష్పాలతో నిండిన కర్ణికార చెట్లను చూడు. ఇవి బంగారు వస్త్రాలు ధరించినవారు లాగా, పసుపు వస్త్రాలతో మెరిసిపోతున్నట్టు కనిపిస్తున్నాయి.
అయం వసన్తః సౌమిత్రే నానావిహగనాదితః। సీతయా విప్రహీణస్య శోకసందీపనో మమ
సౌమిత్రి, ఎన్నో పక్షుల కూళ్ళతో నిండిన ఈ వసంతకాలం, సీత లేక నేను ఉన్న ఈ దుఃఖాన్ని మరింత పెంచుతోంది.
మాం హి శోకసమాక్రాన్తం సంతాపయతి మన్మథః। హృష్టం ప్రవదమానశ్చ సమాహ్వయతి కోకిలః
నన్ను దుఃఖం కమ్మేసినప్పుడు, మనసులో కోరిక వేధిస్తోంది. ఆనందంగా కూస్తున్న కోయిల నన్ను పిలుస్తోంది.
ఏష దాత్యూహకో హృష్టో రమ్యే మాం వననిర్ఝరే। ప్రణదన్మన్మథావిష్టం శోచయిష్యతి లక్ష్మణ
లక్ష్మణ, ఈ ఆనందంగా ఉన్న కోయిల ఈ అందమైన అడవి వాగులో కూస్తూ, ప్రేమతో మునిగిపోయిన నన్ను మరింత దుఃఖపెట్టబోతుంది.
శ్రుత్వైతస్య పురా శబ్దమాశ్రమస్థా మమ ప్రియా। మామాహూయ ప్రముదితాః పరమం ప్రత్యనన్దత
ఇంతకుముందు, ఆశ్రమంలో ఉన్నప్పుడు, ఈ కోయిల శబ్దం విని, నా ప్రియమైనవారు ఆనందంగా నన్ను పిలిచి ఎంతో సంతోషించింది.
ఏవం విచిత్రాః పతగా నానారావవిరావిణః। వృక్షగుల్మలతాః పశ్య సమ్పతన్తి సమన్తతః
చూడు, చుట్టూ చెట్లు, పొదలు, లతలు ఎన్నో రకాల పక్షులతో నిండిపోయి, వాటి పాటలతో మారుమోగిపోతున్నాయి.
విమిశ్రా విహగాః పుంభిరాత్మవ్యూహాభినన్దితాః। భృఙ్గరాజప్రముదితాః సౌమిత్రే మధురస్వరాః
సౌమిత్రి, పక్షులు తమ జతలతో కలిసిపోతూ, తమ గుంపుల్లో ఆనందంగా ఉండి, తేనెటీగల రాజు సంతోషంగా, మధురమైన స్వరాలతో కూస్తున్నారు.
అస్యాః కూలే ప్రముదితాః సఙ్ఘశః శకునాస్త్విహ। దాత్యూహరతివిక్రన్దైః పుంస్కోకిలరుతైరపి
ఈ నదీ తీరంలో, పక్షుల గుంపులు ఆనందంగా ఉన్నాయి. అక్కడ కోయిలల గానాలు, మగ కోయిలల కూళ్ళతో మారుమోగిపోతున్నాయి.
స్వనన్తి పాదపాశ్చేమే మమానఙ్గప్రదీపకాః। అశోకస్తబకాఙ్గారః షట్పదస్వననిఃస్వనః
ఈ చెట్లు, నాకు ప్రేమను రగిలించేలా, అశోకపు పుష్పగుచ్ఛాలు నిప్పులా మెరిసిపోతూ, తేనెటీగల గానంతో మారుమోగిపోతున్నాయి.
మాం హి పల్లవతామ్రార్చిర్వసన్తాగ్నిః ప్రధక్ష్యతి। నహి తాం సూక్ష్మపక్ష్మాక్షీం సుకేశీం మృదుభాషిణీమ్
ఈ వసంత కాలంలో, కొత్త ఆకుల ఎర్రటి అంచులతో, ప్రేమ అగ్ని నన్ను కాల్చేస్తోంది. ఎందుకంటే, సున్నితమైన కనురెప్పలు, అందమైన జుట్టు, మృదువైన మాటలు కలిగిన ఆమెను నేను చూడలేకపోతున్నాను.
అపశ్యతో మే సౌమిత్రే జీవితేఽస్తి ప్రయోజనమ్। అయం హి రుచిరస్తస్యాః కాలో రుచిరకాననః
సౌమిత్రీ, ఆమెను చూడకపోతే నాకు బ్రతుకులో ఏ ప్రయోజనం లేదు. ఈ అందమైన ఋతువు, ఈ సుందరమైన అడవి అన్నీ ఆమె కోసమే.
కోకిలాకులసీమాన్తో దయితాయా మమానఘ। మన్మథాయాససమ్భూతో వసన్తగుణవర్ధితః
కోయిలల కూళ్లతో నిండిన ఈ అడవి నా ప్రియమైనవాళ్ల కోసం అలంకరించబడింది, నిష్కళంకుడా. మనసులో కలిగిన ప్రేమ తాపంతో వసంత ఋతువు గుణాలు మరింత పెరిగిపోతున్నాయి.
అయం మాం ధక్ష్యతి క్షిప్రం శోకాగ్నిర్నచిరాదివ। అపశ్యతస్తాం వనితాం పశ్యతో రుచిరాన్ ద్రుమాన్
ఈ బాధ అనే అగ్ని నన్ను త్వరలోనే కాల్చేస్తుంది. ఈ అందమైన చెట్లను చూస్తున్నా, ఆ స్త్రీని చూడలేకపోతున్నాను.
మమాయమాత్మప్రభవో భూయస్త్వముపయాస్యతి। అదృశ్యమానా వైదేహీ శోకం వర్ధయతీహ మే
నా లోపల నుంచే పుట్టిన ఈ దుఃఖం ఇంకా పెరుగుతూనే ఉంటుంది. వైదేహి కనబడకపోవడం వల్ల నా బాధ ఇక్కడ మరింత పెరుగుతోంది.
దృశ్యమానో వసన్తశ్చ స్వేదసంసర్గదూషకః। మాం హి సా మృగశావాక్షీ చిన్తాశోకబలాత్కృతమ్
వసంత ఋతువు కనబడుతున్నా, చెమటతో కలిసిపోయి నన్ను బాధిస్తోంది. ఆ జింక కన్నులవాళ్లు, ఆలోచనలతో, దుఃఖంతో నన్ను మరింత బాధిస్తున్నారు.
సంతాపయతి సౌమిత్రే క్రూరశ్చైత్రవనానిలః। అమీ మయూరాః శోభన్తే ప్రనృత్యన్తస్తతస్తతః
సౌమిత్రీ, చైత్ర మాసపు అడవి గాలి క్రూరంగా నన్ను వేధిస్తోంది. ఆ మయూరాలు చూడూ, అక్కడక్కడా నృత్యం చేస్తూ ఎంత అందంగా కనిపిస్తున్నాయో.
స్వైః పక్షైః పవనోద్ధూతైర్గవాక్షైః స్ఫాటికైరివ। శిఖినీభిః పరివృతాస్త ఏతే మదమూర్చ్ఛితాః
గాలిలో ఊగిపోతున్న రెక్కలతో, స్ఫటికపు కిటికీల్లా మెరిసిపోతూ, ఆ మయూరాలు మయూరిలతో చుట్టుముట్టబడి, మదంతో మునిగిపోతున్నాయి.
మన్మథాభిపరీతస్య మమ మన్మథవర్ధనాః। పశ్య లక్ష్మణ నృత్యన్తం మయూరముపనృత్యతి
లక్ష్మణా, ప్రేమతో బాధపడుతున్న నాకైతే ఇవన్నీ మరింత కోరికను పెంచుతున్నాయ్. చూడు, మయూరం నృత్యం చేస్తుంటే, మయూరి కూడా పక్కనే నృత్యం చేస్తోంది.
శిఖినీ మన్మథార్తైషా భర్తారం గిరిసానుని। తామేవ మనసా రామాం మయూరోఽప్యనుధావతి
ఈ మయూరి ప్రేమ తాపంతో తన భర్తను కొండపై వెంబడిస్తోంది. అలాగే మయూరుడు కూడా తన ప్రియమైనవాళ్లను మనసుతో వెంబడిస్తున్నాడు.
వితత్య రుచిరౌ పక్షౌ రుతైరుపహసన్నివ। మయూరస్య వనే నూనం రక్షసా న హృతా ప్రియా
తన అందమైన రెక్కలను విస్తరించి, అరుపులతో ఎగతాళి చేస్తున్నట్టు, ఈ అడవిలో మయూరుని ప్రియమైనవాళ్లు రాక్షసుడు ఎత్తుకెళ్లలేదు అనిపిస్తోంది.
తస్మాన్నృత్యతి రమ్యేషు వనేషు సహ కాన్తయా। మమ త్వయం వినా వాసః పుష్పమాసే సుదుఃసహః
అందుకే అతడు తన ప్రియమైనవాళ్లతో ఈ అందమైన అడవుల్లో ఆనందంగా నృత్యం చేస్తున్నాడు. కానీ నాకు మాత్రం ఆమె లేకుండా ఈ పువ్వుల కాలంలో నివాసం అసహ్యంగా ఉంది.
పశ్య లక్ష్మణ సంరాగస్తిర్యగ్యోనిగతేష్వపి। యదేషా శిఖినీ కామాద్ భర్తారమభివర్తతే
లక్ష్మణా, చూడు, ప్రేమ అనేది ఇతర జంతువుల్లో కూడా ఎలా కలుగుతుందో. ఈ మయూరి తన భర్తను కోరికతో దగ్గరగా వెళ్తోంది.
మమాప్యేవం విశాలాక్షీ జానకీ జాతసమ్భ్రమా। మదనేనాభివర్తేత యది నాపహృతా భవేత్
నా విశాలమైన కళ్ల జానకీను ఎవరూ ఎత్తుకుపోలేదంటే, ఆమె కూడా ప్రేమతో కలవరపడి నన్ను చేరుకునేది.
పశ్య లక్ష్మణ పుష్పాణి నిష్ఫలాని భవన్తి మే। పుష్పభారసమృద్ధానాం వనానాం శిశిరాత్యయే
లక్ష్మణా, చూడు, పువ్వులు నాకు వృథా. చలికాలం తీరాక అడవులు పుష్పాలతో నిండినా నాకు వాటి వల్ల ఏ ప్రయోజనం లేదు.
రుచిరాణ్యపి పుష్పాణి పాదపానామతిశ్రియా। నిష్ఫలాని మహీం యాన్తి సమం మధుకరోత్కరైః
చెట్లపై ఉన్న అందమైన పువ్వులు ఎంత అందంగా ఉన్నా, అవి తేనెటీగలతో కలిసి నేలపై వృథాగా పడిపోతున్నాయి.
నదన్తి కామం శకునా ముదితాః సఙ్ఘశః కలమ్। ఆహ్వయన్త ఇవాన్యోన్యం కామోన్మాదకరా మమ
పక్షులు గుంపులుగా ఆనందంగా కూస్తూ, ఒకదానికొకటి పిలుస్తున్నట్టు ఉన్నాయి. వాటి అరుపులు నా మనసులో కోరికను రేపుతున్నాయి.
వసన్తో యది తత్రాపి యత్ర మే వసతి ప్రియా। నూనం పరవశా సీతా సాపి శోచత్యహం యథా
వసంతం నా ప్రియమైనవాళ్లు ఉన్న చోట కూడా వచ్చి ఉంటే, ఆమె కూడా నాతోలాగే బలహీనంగా బాధపడుతుండాలి.
నూనం న తు వసన్తస్తం దేశం స్పృశతి యత్ర సా। కథం హ్యసితపద్మాక్షీ వర్తయేత్ సా మయా వినా
నిజంగా వసంతం ఆమె ఉన్న చోటికి చేరలేదు. నన్ను లేకుండా ఆ నలుపు కనుగొళ్ల సీత ఎలా ఉండగలదు?
అథవా వర్తతే తత్ర వసన్తో యత్ర మే ప్రియా। కిం కరిష్యతి సుశ్రోణీ సా తు నిర్భర్త్సితా పరైః
లేదా, నా ప్రియమైనవారు ఉన్న చోట వసంతం వచ్చి ఉండొచ్చు. ఆమెను ఇతరులు తిట్టినప్పుడు, ఆ సుందర నడుము గల సీత ఏమి చేస్తుందో!
శ్యామా పద్మపలాశాక్షీ మృదుభాషా చ మే ప్రియా। నూనం వసన్తమాసాద్య పరిత్యక్ష్యతి జీవితమ్
నా ప్రియమైన సీత, నల్లని వర్ణం, పద్మపత్రాల్లాంటి కళ్లతో, మృదువుగా మాట్లాడే ఆమె, వసంతం వచ్చినప్పుడు తప్పక తన ప్రాణాన్ని విడిచిపెడుతుంది.