ఏవముక్తా మహాభాగైస్తదాహం పురుషర్షభ। మయా తు సంచితం వన్యం వివిధం పురుషర్షభ
మహాభాగ్యులు అలా చెప్పిన తరువాత, ఓ పురుషశ్రేష్ఠుడా! నేను నీ కోసం వనంలో లభించే విభిన్నమైన ఫలాలు, మూలికలు సేకరించాను.
తవార్థే పురుషవ్యాఘ్ర పమ్పాయాస్తీరసమ్భవమ్। ఏవముక్తః స ధర్మాత్మా శబర్యా శబరీమిదమ్
పంపా తీరం వద్ద పుట్టిన పురుషసింహుడా! నీ కోసం నేను ఇవన్నీ సిద్ధం చేసాను. అలా చెప్పిన శబరి, ధర్మాన్ని ఆచరించే ఆత్మవంతురాలు, ఈ మాటలు పలికింది.
రాఘవః ప్రాహ విజ్ఞానే తాం నిత్యమబహిష్కృతామ్। దనోః సకాశాత్ తత్త్వేన ప్రభావం తే మహాత్మనామ్
సమాజంలో ఎప్పుడూ విస్మరించబడిన ఆమే, దాను వంశానికి చెందిన మహాత్ముల నిజమైన మహిమను బాగా తెలిసినవాడిగా రాఘవుడు ఆమెను అడిగాడు.
శ్రుతం ప్రత్యక్షమిచ్ఛామి సంద్రష్టుం యది మన్యసే। ఏతత్తు వచనం శ్రుత్వా రామవక్త్రవినిఃసృతమ్
దాని గురించి నేను విన్నాను, కానీ ప్రత్యక్షంగా చూడాలని కోరుతున్నాను. నీవు అనుమతిస్తే చూపించు అని రాముడు పలికిన మాటలు విని,
శబరీ దర్శయామాస తావుభౌ తద్వనం మహత్। పశ్య మేఘఘనప్రఖ్యం మృగపక్షిసమాకులమ్
శబరి ఆ ఇద్దరికి ఆ మహావనాన్ని చూపించింది: 'ఈ అడవి మేఘం లాంటి ఘనతతో, మృగపక్షులతో నిండిపోయి ఉంది చూడండి.'
మతఙ్గవనమిత్యేవ విశ్రుతం రఘునన్దన। ఇహ తే భావితాత్మానో గురవో మే మహాద్యుతే। జుహవాంచక్రిరే నీడం మన్త్రవన్మన్త్రపూజితమ్
'ఇది మతంగవనం అని ప్రసిద్ధి చెందినది, రఘునందనుడా! ఇక్కడే నా గురువులు, మహోన్నతులు, యజ్ఞాలు నిర్వహించారు. మంత్రాలతో పూజించబడిన యజ్ఞవేదికను నిర్మించారు.'
ఇయం ప్రత్యక్స్థలీ వేదీ యత్ర తే మే సుసత్కృతాః। పుష్పోపహారం కుర్వన్తి శ్రమాదుద్వేపిభిః కరైః
'ఇదిగో, ఇది తూర్పు దిశను ఎదుర్కొని ఉన్న యజ్ఞవేదిక. ఇక్కడే నా గురువులు, శ్రమతో వణికుతున్న చేతులతో పుష్పాలు సమర్పించేవారు.'
తేషాం తపఃప్రభావేణ పశ్యాద్యాపి రఘూత్తమ। ద్యోతయన్తీ దిశః సర్వాః శ్రియా వేద్యతులప్రభా
'వారు చేసిన తపస్సు ప్రభావంతో, రఘువంశశ్రేష్ఠుడా! ఈ వేదిక ఇప్పటికీ అపూర్వమైన కాంతితో అన్ని దిశలను ప్రకాశింపజేస్తోంది.'
అశక్నువద్భిస్తైర్గన్తుముపవాసశ్రమాలసైః। చిన్తితేనాగతాన్ పశ్య సమేతాన్ సప్త సాగరాన్
ఆ ఉపవాసంతో అలసిపోయి, ముందుకు వెళ్లలేని వారు మనసులోనే ఆ ఏడుసముద్రాలను పిలిచారు. అవన్నీ ఇక్కడ చేరాయి. చూడు.
కృతాభిషేకైస్తైర్న్యస్తా వల్కలాః పాదపేష్విహ। అద్యాపి న విశుష్యన్తి ప్రదేశే రఘునన్దన
వారు స్నానం చేసి, తమ వల్కలాలను ఈ చెట్లపై ఉంచారు. రఘునందన, ఇవి ఇప్పటికీ ఇక్కడ ఎండిపోలేదు.
దేవకార్యాణి కుర్వద్భిర్యానీమాని కృతాని వై। పుష్పైః కువలయైః సార్ధం మ్లానత్వం న తు యాన్తి వై
దేవతల కోసం వారు చేసిన పూజల్లో సమర్పించిన పువ్వులు, నీలకమలాలతో కలిపి, ఎంతకాలమైనా వాడిపోవు.
కృత్స్నం వనమిదం దృష్టం శ్రోతవ్యం చ శ్రుతం త్వయా। తద్ ఇచ్ఛామ్య్ అభ్యనుజ్ఞాతా త్యక్ష్యామ్య్ ఏతత్ కలేవరమ్
ఈ అడవి అంతా నువ్వు చూశావు, దాని కథను వినావు. కాబట్టి, నీవు అనుమతిస్తే నేను ఈ శరీరాన్ని విడిచిపెట్టాలనుకుంటున్నాను.
తేషామిచ్ఛామ్యహం గన్తుం సమీపం భావితాత్మనామ్। మునీనామాశ్రమో యేషామహం చ పరిచారిణీ
ఆ మహాత్ములైన మునుల ఆశ్రమానికి, నేను సేవ చేసిన వారివద్దకు వెళ్లాలని కోరుకుంటున్నాను.
ధర్మిష్ఠం తు వచః శ్రుత్వా రాఘవః సహలక్ష్మణః। ప్రహర్షమతులం లేభే ఆశ్చర్యమితి చాబ్రవీత్
ఆమె ధర్మబద్ధమైన మాటలు విని, రాఘవుడు లక్ష్మణుడితో కలిసి అపూర్వమైన ఆనందాన్ని పొందాడు. 'ఇది ఎంత అద్భుతం!' అని అన్నాడు.
తామువాచ తతో రామః శబరీం సంశితవ్రతామ్। అర్చితోఽహం త్వయా భద్రే గచ్ఛ కామం యథాసుఖమ్
అప్పుడు రాముడు ఆ దీక్షాశీలురాలైన శబరిని చూచి, 'భద్రే! నీవు నన్ను గౌరవించావు. నీవు కోరిన చోటికి, నీవు ఇష్టమైనట్లు వెళ్ళు,' అని అన్నాడు.
ఇత్యేవముక్తా జటిలా చీరకృష్ణాజినామ్బరా। అనుజ్ఞాతా తు రామేణ హుత్వాఽఽత్మానం హుతాశనే
ఇలా రాముడు అనుమతి ఇచ్చిన తరువాత, జటలు, వల్కలాలు, కృష్ణాజినంతో ఉన్న ఆ శబరి, తనను తానే అగ్నికి అర్పించింది.
జ్వలత్పావకసంకాశా స్వర్గమేవ జగామ హ। దివ్యాభరణసంయుక్తా దివ్యమాల్యానులేపనా
అగ్నిలా ప్రకాశిస్తూ, ఆమే స్వర్గానికి వెళ్లింది. ఆమే దివ్యాభరణాలు ధరించి, దివ్యమాల్యాలూ, అంగరాగాలతో అలంకరించబడింది.
దివ్యామ్బరధరా తత్ర బభూవ ప్రియదర్శనా। విరాజయన్తీ తం దేశం విద్యుత్సౌదామనీ యథా
ఆమె అక్కడ దివ్యాంబరాలు ధరించి, అందంగా కనిపిస్తూ, ఆ ప్రదేశాన్ని మెరుపులా ప్రకాశింపజేసింది.
యత్ర తే సుకృతాత్మానో విహరన్తి మహర్షయః। తత్ పుణ్యం శబరీ స్థానం జగామాత్మసమాధినా
ధర్మాత్ములైన మహర్షులు ఉన్న ఆ పవిత్ర స్థలానికి, శబరి తన ఏకాగ్రతతో చేరుకుంది.
thumb|పఞ్చసప్తతితమః సర్గః శ్రూయతామ్|center శ్రీమద్వాల్మీకియరామాయణే అరణ్యకాణ్డే పఞ్చసప్తతితమః సర్గః ॥౩-
శ్రీమద్వాల్మీకి రామాయణంలో, అరణ్యకాండలో, డెబ్బై ఐదవ సర్గ.
దివం తు తస్యాం యాతాయాం శబర్యాం స్వేన తేజసా। లక్ష్మణేన సహ భ్రాత్రా చిన్తయామాస రాఘవః
శబరి తన తపస్సుతో స్వర్గానికి వెళ్లిన తరువాత, రాఘవుడు తన తమ్ముడు లక్ష్మణుడితో కలిసి ఆలోచించసాగాడు.
చిన్తయిత్వా తు ధర్మాత్మా ప్రభావం తం మహాత్మనామ్। హితకారిణమేకాగ్రం లక్ష్మణం రాఘవోఽబ్రవీత్
ఆ మహాత్ముల మహిమను ఆలోచించిన తరువాత, ధర్మాత్ముడైన రాఘవుడు, మన మంచికోసం ఎప్పుడూ సిద్ధంగా ఉన్న లక్ష్మణుడితో ఇలా అన్నాడు.
దృష్టో మయాఽఽశ్రమః సౌమ్య బహ్వాశ్చర్యః కృతాత్మనామ్। విశ్వస్తమృగశార్దూలో నానావిహగసేవితః
సౌమ్యా! ఆ నియమశీలులైన మునుల ఆశ్రమం ఎంత అద్భుతంగా ఉందో చూశాను. అక్కడ పులులు, జింకలు కలసి నమ్మకంగా ఉంటాయి. ఎన్నో రకాల పక్షులు కూడా ఉన్నాయి.
సప్తానాం చ సముద్రాణాం తేషాం తీర్థేషు లక్ష్మణ। ఉపస్పృష్టం చ విధివత్ పితరశ్చాపి తర్పితాః
లక్ష్మణా! ఆ ఏడుసముద్రాల తీర్థాల్లో మనం స్నానం చేశాం. మన పితృదేవతలకు కూడా విధిగా తర్పణం చేశాం.
ప్రణష్టమశుభం యన్నః కల్యాణం సముపస్థితమ్। తేన త్వేతత్ ప్రహృష్టం మే మనో లక్ష్మణ సమ్ప్రతి
మనకు అనర్ధం తొలగిపోయింది, మంగళం కలిగింది. అందువల్ల నా మనస్సు ఇప్పుడు ఆనందంగా ఉంది, లక్ష్మణా.
హృదయే మే నరవ్యాఘ్ర శుభమావిర్భవిష్యతి। తదాగచ్ఛ గమిష్యావః పమ్పాం తాం ప్రియదర్శనామ్
నరశార్దూలా! నా హృదయంలో మంగళప్రదమైన భావన కలుగుతోంది. కాబట్టి, రా, మనం ఆ అందమైన పంపా సరస్సు దగ్గరకు వెళ్ళుదాం.
ఋష్యమూకో గిరిర్యత్ర నాతిదూరే ప్రకాశతే। యస్మిన్ వసతి ధర్మాత్మా సుగ్రీవోంఽశుమతః సుతః
అక్కడ, చాలా దూరంలో కాకుండా, ఋష్యమూక పర్వతం మెరిసిపోతుంది. అక్కడే ధర్మమయుడైన సుగ్రీవుడు, సూర్యుని కుమారుడు, నివసిస్తున్నాడు.
నిత్యం వాలిభయాత్ త్రస్తశ్చతుర్భిః సహ వానరైః। అహం త్వరే చ తం ద్రష్టుం సుగ్రీవం వానరర్షభమ్
అతడు ఎప్పుడూ వాలిని భయపడి, మరో నలుగురు వానరులతో కలిసి అక్కడే ఉంటున్నాడు. నేను ఆ వానరులలో శ్రేష్ఠుడైన సుగ్రీవుణ్ణి చూడాలని ఆత్రుతగా ఉన్నాను.
తదధీనం హి మే కార్యం సీతాయాః పరిమార్గణమ్। ఇతి బ్రువాణం తం వీరం సౌమిత్రిరిదమబ్రవీత్
సీతను వెతకడం సుగ్రీవుని సహాయంపైనే ఆధారపడి ఉంది. ఇలా అన్న రామునికి, సౌమిత్రి ఇలా సమాధానమిచ్చాడు.
గచ్ఛావస్త్వరితం తత్ర మమాపి త్వరతే మనః। ఆశ్రమాత్తు తతస్తస్మాన్నిష్క్రమ్య స విశామ్పతిః
"మనమూ త్వరగా అక్కడికి వెళ్లుదాం; నాకు కూడా మనసు వేగంగా పోవాలని ఉంది." అని చెప్పి, ఆ ఆశ్రమం నుండి రాజు బయలుదేరాడు.