పాద్యమాచమనీయం చ సర్వం ప్రాదాద్ యథావిధి। తామువాచ తతో రామః శ్రమణీం ధర్మసంస్థితామ్
ఆమె పాదాలను కడుగుటకు, ఆచమనం చేయుటకు నీళ్లు యథావిధిగా సమర్పించింది. ఆ తరువాత ధర్మంలో స్థిరంగా ఉన్న ఆ తపస్విని వద్దకు రాముడు ఇలా పలికాడు.
కచ్చిత్తే నిర్జితా విఘ్నాః కచ్చిత్తే వర్ధతే తపః। కచ్చిత్తే నియతః కోప ఆహారశ్చ తపోధనే
నీకు ఎదురయ్యే అడ్డంకులు తొలగిపోయాయా? నీ తపస్సు పెరుగుతుందా? నీ కోపాన్ని నియంత్రించుకుంటున్నావా? భోజనం పరిమితంగా తీసుకుంటున్నావా, తపోసంపద కలిగినవాడివి?
కచ్చిత్తే నియమాః ప్రాప్తాః కచ్చిత్తే మనసః సుఖమ్। కచ్చిత్తే గురుశుశ్రూషా సఫలా చారుభాషిణి
నీ నియమాలు నిబద్ధంగా కొనసాగుతున్నాయా? నీ మనస్సు ప్రశాంతంగా ఉందా? గురువులకు చేసిన సేవ ఫలితాన్ని ఇచ్చిందా, మృదువుగా మాట్లాడే వాడివి?
రామేణ తాపసీ పృష్టా సా సిద్ధా సిద్ధసమ్మతా। శశంస శబరీ వృద్ధా రామాయ ప్రత్యవస్థితా
రాముడు ఇలా అడిగినప్పుడు, సిద్ధులచే గౌరవింపబడిన వృద్ధురాలైన తపస్విని శబరి, రాముని ఎదుట నిలబడి ఇలా చెప్పింది.
అద్య ప్రాప్తా తపఃసిద్ధిస్తవ సందర్శనాన్మయా। అద్య మే సఫలం జన్మ గురవశ్చ సుపూజితాః
ఈ రోజు నిన్ను దర్శించటం వల్ల నా తపస్సుకు ఫలితం లభించింది. ఈ రోజు నా జన్మ సార్థకమైంది, నా గురువులను నేను బాగా పూజించాను.
అద్య మే సఫలం తప్తం స్వర్గశ్చైవ భవిష్యతి। త్వయి దేవవరే రామ పూజితే పురుషర్షభ
ఈ రోజు నేను చేసిన తపస్సు ఫలించింది. నీకు పూజ చేసినందుకు నాకు స్వర్గప్రాప్తి కూడా కలుగుతుంది, పురుషశ్రేష్ఠుడవైన రామా!
తవాహం చక్షుషా సౌమ్య పూతా సౌమ్యేన మానద। గమిష్యామ్యక్షయాంల్లోకాంస్త్వత్ప్రసాదాదరిందమ
సౌమ్యుడవైన నీవు కరుణగా నన్ను చూశావు, అందువల్ల నేను పవిత్రురాలిని అయ్యాను. నీ అనుగ్రహంతో నేను శాశ్వత లోకాలకు చేరుకుంటాను, శత్రువులను జయించినవాడా!
చిత్రకూటం త్వయి ప్రాప్తే విమానైరతులప్రభైః। ఇతస్తే దివమారూఢా యానహం పర్యచారిషమ్
నీవు చిత్రకూటానికి అద్భుతమైన విమానాలలో వచ్చినప్పుడు, అక్కడి నుండి నేను నిన్ను సేవించి స్వర్గానికి చేరాను.
తైశ్చాహముక్తా ధర్మజ్ఞైర్మహాభాగైర్మహర్షిభిః। ఆగమిష్యతి తే రామః సుపుణ్యమిమమాశ్రమమ్
ధర్మాన్ని బాగా తెలిసిన, మహాభాగ్యశాలులైన మహర్షులు నాకు ఇలా చెప్పారు: 'రాముడు నీ పవిత్రమైన ఆశ్రమానికి వస్తాడు.'
స తే ప్రతిగ్రహీతవ్యః సౌమిత్రిసహితోఽతిథిః। తం చ దృష్ట్వా వరాంల్లోకానక్షయాంస్త్వం గమిష్యసి
'సౌమిత్రితో కలిసి అతిథిగా వచ్చే రాముని నీవు సత్కరించాలి. అతన్ని దర్శించిన తరువాత నీవు అక్షయమైన లోకాలను పొందుతావు.'
ఏవముక్తా మహాభాగైస్తదాహం పురుషర్షభ। మయా తు సంచితం వన్యం వివిధం పురుషర్షభ
మహాభాగ్యులు అలా చెప్పిన తరువాత, ఓ పురుషశ్రేష్ఠుడా! నేను నీ కోసం వనంలో లభించే విభిన్నమైన ఫలాలు, మూలికలు సేకరించాను.
తవార్థే పురుషవ్యాఘ్ర పమ్పాయాస్తీరసమ్భవమ్। ఏవముక్తః స ధర్మాత్మా శబర్యా శబరీమిదమ్
పంపా తీరం వద్ద పుట్టిన పురుషసింహుడా! నీ కోసం నేను ఇవన్నీ సిద్ధం చేసాను. అలా చెప్పిన శబరి, ధర్మాన్ని ఆచరించే ఆత్మవంతురాలు, ఈ మాటలు పలికింది.
రాఘవః ప్రాహ విజ్ఞానే తాం నిత్యమబహిష్కృతామ్। దనోః సకాశాత్ తత్త్వేన ప్రభావం తే మహాత్మనామ్
సమాజంలో ఎప్పుడూ విస్మరించబడిన ఆమే, దాను వంశానికి చెందిన మహాత్ముల నిజమైన మహిమను బాగా తెలిసినవాడిగా రాఘవుడు ఆమెను అడిగాడు.
శ్రుతం ప్రత్యక్షమిచ్ఛామి సంద్రష్టుం యది మన్యసే। ఏతత్తు వచనం శ్రుత్వా రామవక్త్రవినిఃసృతమ్
దాని గురించి నేను విన్నాను, కానీ ప్రత్యక్షంగా చూడాలని కోరుతున్నాను. నీవు అనుమతిస్తే చూపించు అని రాముడు పలికిన మాటలు విని,
శబరీ దర్శయామాస తావుభౌ తద్వనం మహత్। పశ్య మేఘఘనప్రఖ్యం మృగపక్షిసమాకులమ్
శబరి ఆ ఇద్దరికి ఆ మహావనాన్ని చూపించింది: 'ఈ అడవి మేఘం లాంటి ఘనతతో, మృగపక్షులతో నిండిపోయి ఉంది చూడండి.'
మతఙ్గవనమిత్యేవ విశ్రుతం రఘునన్దన। ఇహ తే భావితాత్మానో గురవో మే మహాద్యుతే। జుహవాంచక్రిరే నీడం మన్త్రవన్మన్త్రపూజితమ్
'ఇది మతంగవనం అని ప్రసిద్ధి చెందినది, రఘునందనుడా! ఇక్కడే నా గురువులు, మహోన్నతులు, యజ్ఞాలు నిర్వహించారు. మంత్రాలతో పూజించబడిన యజ్ఞవేదికను నిర్మించారు.'
ఇయం ప్రత్యక్స్థలీ వేదీ యత్ర తే మే సుసత్కృతాః। పుష్పోపహారం కుర్వన్తి శ్రమాదుద్వేపిభిః కరైః
'ఇదిగో, ఇది తూర్పు దిశను ఎదుర్కొని ఉన్న యజ్ఞవేదిక. ఇక్కడే నా గురువులు, శ్రమతో వణికుతున్న చేతులతో పుష్పాలు సమర్పించేవారు.'
తేషాం తపఃప్రభావేణ పశ్యాద్యాపి రఘూత్తమ। ద్యోతయన్తీ దిశః సర్వాః శ్రియా వేద్యతులప్రభా
'వారు చేసిన తపస్సు ప్రభావంతో, రఘువంశశ్రేష్ఠుడా! ఈ వేదిక ఇప్పటికీ అపూర్వమైన కాంతితో అన్ని దిశలను ప్రకాశింపజేస్తోంది.'
అశక్నువద్భిస్తైర్గన్తుముపవాసశ్రమాలసైః। చిన్తితేనాగతాన్ పశ్య సమేతాన్ సప్త సాగరాన్
ఆ ఉపవాసంతో అలసిపోయి, ముందుకు వెళ్లలేని వారు మనసులోనే ఆ ఏడుసముద్రాలను పిలిచారు. అవన్నీ ఇక్కడ చేరాయి. చూడు.
కృతాభిషేకైస్తైర్న్యస్తా వల్కలాః పాదపేష్విహ। అద్యాపి న విశుష్యన్తి ప్రదేశే రఘునన్దన
వారు స్నానం చేసి, తమ వల్కలాలను ఈ చెట్లపై ఉంచారు. రఘునందన, ఇవి ఇప్పటికీ ఇక్కడ ఎండిపోలేదు.
దేవకార్యాణి కుర్వద్భిర్యానీమాని కృతాని వై। పుష్పైః కువలయైః సార్ధం మ్లానత్వం న తు యాన్తి వై
దేవతల కోసం వారు చేసిన పూజల్లో సమర్పించిన పువ్వులు, నీలకమలాలతో కలిపి, ఎంతకాలమైనా వాడిపోవు.
కృత్స్నం వనమిదం దృష్టం శ్రోతవ్యం చ శ్రుతం త్వయా। తద్ ఇచ్ఛామ్య్ అభ్యనుజ్ఞాతా త్యక్ష్యామ్య్ ఏతత్ కలేవరమ్
ఈ అడవి అంతా నువ్వు చూశావు, దాని కథను వినావు. కాబట్టి, నీవు అనుమతిస్తే నేను ఈ శరీరాన్ని విడిచిపెట్టాలనుకుంటున్నాను.
తేషామిచ్ఛామ్యహం గన్తుం సమీపం భావితాత్మనామ్। మునీనామాశ్రమో యేషామహం చ పరిచారిణీ
ఆ మహాత్ములైన మునుల ఆశ్రమానికి, నేను సేవ చేసిన వారివద్దకు వెళ్లాలని కోరుకుంటున్నాను.
ధర్మిష్ఠం తు వచః శ్రుత్వా రాఘవః సహలక్ష్మణః। ప్రహర్షమతులం లేభే ఆశ్చర్యమితి చాబ్రవీత్
ఆమె ధర్మబద్ధమైన మాటలు విని, రాఘవుడు లక్ష్మణుడితో కలిసి అపూర్వమైన ఆనందాన్ని పొందాడు. 'ఇది ఎంత అద్భుతం!' అని అన్నాడు.
తామువాచ తతో రామః శబరీం సంశితవ్రతామ్। అర్చితోఽహం త్వయా భద్రే గచ్ఛ కామం యథాసుఖమ్
అప్పుడు రాముడు ఆ దీక్షాశీలురాలైన శబరిని చూచి, 'భద్రే! నీవు నన్ను గౌరవించావు. నీవు కోరిన చోటికి, నీవు ఇష్టమైనట్లు వెళ్ళు,' అని అన్నాడు.
ఇత్యేవముక్తా జటిలా చీరకృష్ణాజినామ్బరా। అనుజ్ఞాతా తు రామేణ హుత్వాఽఽత్మానం హుతాశనే
ఇలా రాముడు అనుమతి ఇచ్చిన తరువాత, జటలు, వల్కలాలు, కృష్ణాజినంతో ఉన్న ఆ శబరి, తనను తానే అగ్నికి అర్పించింది.
జ్వలత్పావకసంకాశా స్వర్గమేవ జగామ హ। దివ్యాభరణసంయుక్తా దివ్యమాల్యానులేపనా
అగ్నిలా ప్రకాశిస్తూ, ఆమే స్వర్గానికి వెళ్లింది. ఆమే దివ్యాభరణాలు ధరించి, దివ్యమాల్యాలూ, అంగరాగాలతో అలంకరించబడింది.
దివ్యామ్బరధరా తత్ర బభూవ ప్రియదర్శనా। విరాజయన్తీ తం దేశం విద్యుత్సౌదామనీ యథా
ఆమె అక్కడ దివ్యాంబరాలు ధరించి, అందంగా కనిపిస్తూ, ఆ ప్రదేశాన్ని మెరుపులా ప్రకాశింపజేసింది.
యత్ర తే సుకృతాత్మానో విహరన్తి మహర్షయః। తత్ పుణ్యం శబరీ స్థానం జగామాత్మసమాధినా
ధర్మాత్ములైన మహర్షులు ఉన్న ఆ పవిత్ర స్థలానికి, శబరి తన ఏకాగ్రతతో చేరుకుంది.
thumb|పఞ్చసప్తతితమః సర్గః శ్రూయతామ్|center శ్రీమద్వాల్మీకియరామాయణే అరణ్యకాణ్డే పఞ్చసప్తతితమః సర్గః ॥౩-
శ్రీమద్వాల్మీకి రామాయణంలో, అరణ్యకాండలో, డెబ్బై ఐదవ సర్గ.