అసిరత్నం మహాబాహో దదామి నృవరాత్మజ । గాన్ధర్వమస్త్రం దయితం మోహనం నామ నామతః ॥౧-౨౭-
మహాబాహువుతోన్న వాడా, రాజులలో శ్రేష్ఠుని కుమారుడా, నేను నీకు అతి విలువైన ఖడ్గాన్ని, ప్రియమైన గంధర్వాస్త్రాన్ని, మోహన అనే పేరుతో ప్రసిద్ధమైనదాన్ని ఇస్తున్నాను.
ప్రస్వాపనం ప్రశమనం దద్మి సౌమ్యం చ రాఘవ । వర్షణం శోషణం చైవ సంతాపనవిలాపనే ॥౧-౨౭-
రాఘవా, నేను నీకు ప్రస్వాపనాన్ని, ప్రశమనాన్ని, శాంతమైన అస్త్రాన్ని, వర్షణాన్ని, శోషణాన్ని, సంతాపన, విలాపన అనే ఆయుధాలను ఇస్తున్నాను.
మాదనం చైవ దుర్ధర్షం కన్దర్పదయితం తథా । గాన్ధర్వమస్త్రం దయితం మానవం నామ నామతః ॥౧-౨౭-
దుర్జయమైన మాదనాస్త్రాన్ని, మన్మథునికి ప్రియమైనదాన్ని, ప్రియమైన గంధర్వాస్త్రాన్ని, మానవ అనే పేరుతో ప్రసిద్ధమైనదాన్ని నీకు ఇస్తున్నాను.
పైశాచమస్త్రం దయితం మోహనం నామ నామతః । ప్రతీచ్ఛ నరశార్దూల రాజపుత్ర మహాయశః ॥౧-౨౭-
ప్రియమైన పిశాచాస్త్రాన్ని, మోహన అనే పేరుతో ప్రసిద్ధమైనదాన్ని నీకు ఇస్తున్నాను. వీటిని స్వీకరించు, పురుషసింహుడా, మహాకీర్తి కలిగిన రాజకుమారుడా.
తామసం నరశార్దూల సౌమనం చ మహాబలమ్ । సంవర్తం చైవ దుర్ధర్షం మౌసలం చ నృపాత్మజ ॥౧-౨౭-
పురుషసింహుడా, తామసాస్త్రాన్ని, మహాబలమైన సౌమనాస్త్రాన్ని, దుర్జయమైన సంవర్తాన్ని, ముసలాన్ని నీకు ఇస్తున్నాను, రాజకుమారుడా.
సత్యమస్త్రం మహాబాహో తథా మాయామయం పరమ్ । సౌరం తేజఃప్రభం నామ పరతేజోఽపకర్షణమ్ ॥౧-౨౭-
మహాబాహువుతోన్న వాడా, సత్యాస్త్రాన్ని, పరమమైన మాయామయాస్త్రాన్ని, ఇతరుల తేజస్సును తగ్గించే తేజఃప్రభ అనే సౌరాస్త్రాన్ని నీకు ఇస్తున్నాను.
సోమాస్త్రం శిశిరం నామ త్వాష్ట్రమస్త్రం సుదారుణమ్ । దారుణం చ భగస్యాపి శీతేషుమథ మానవమ్ ॥౧-౨౭-
శిశిర అనే పేరుతో ప్రసిద్ధమైన సోమాస్త్రాన్ని, భయంకరమైన త్వష్ట్రాస్త్రాన్ని, దారుణమైన భగాస్త్రాన్ని, శీతేషు, మానవ అనే ఆయుధాలను నీకు ఇస్తున్నాను.
ఏతాన్ రామ మహాబాహో కామరూపాన్ మహాబలాన్ । గృహాణ పరమోదారాన్ క్షిప్రమేవ నృపాత్మజ ॥౧-౨౭-
రామా, మహాబాహువుతోన్న వాడా, మనసుకు అనుగుణంగా రూపం మార్చుకునే, అపారమైన శక్తి కలిగిన, అతి ఉత్తమమైన వీటిని వెంటనే స్వీకరించు, రాజకుమారుడా.
స్థితస్తు ప్రాఙ్ముఖో భూత్వా శుచిర్మునివరస్తదా । దదౌ రామాయ సుప్రీతో మన్త్రగ్రామమనుత్తమమ్ ॥౧-౨౭-
ఆ సమయంలో మహర్షి, తూర్పు దిశగా నిలబడి, పవిత్రతతో, ఎంతో ఆనందంతో రామునికి అతి శ్రేష్ఠమైన మంత్రాల సమాహారాన్ని ఇచ్చాడు.
సర్వసంగ్రహణం యేషాం దైవతైరపి దుర్లభమ్ । తాన్యస్త్రాణి తదా విప్రో రాఘవాయ న్యవేదయత్ ॥౧-౨౭-
దేవతలకు కూడా సులభంగా లభించని అన్ని ఆయుధాల సమగ్ర జ్ఞానాన్ని ఆ సమయంలో ఆ మహర్షి రాఘవునికి బోధించాడు.
జపతస్తు మునేస్తస్య విశ్వామిత్రస్య ధీమతః । ఉపతస్థుర్మహార్హాణి సర్వాణ్యస్త్రాణి రాఘవమ్ ॥౧-౨౭-
విశ్వామిత్రుడు తన మంత్రాలను జపిస్తున్నప్పుడు, అన్ని గొప్ప ఆయుధాలు రాఘవుని వద్దకు వచ్చాయి.
ఊచుశ్చ ముదితా రామం సర్వే ప్రాఞ్జలయస్తదా । ఇమే చ పరమోదార కింకరాస్తవ రాఘవ ॥౧-౨౭-
ఆ సమయంలో ఆయుధాలు ఆనందంతో రామునికి చేతులు ముడుచుకొని ఇలా చెప్పాయి: 'ఓ రాఘవా! మేమంతా నీకు భక్తితో సేవకులమయ్యాం, మహాత్మా!'
యద్యదిచ్ఛసి భద్రం తే తత్సర్వం కరవామ వై । తతో రామః ప్రసన్నాత్మా తైరిత్యుక్తో మహాబలైః ॥౧-౨౭-
'మీకు మేలు కలగాలి. మీరు ఏది కోరినా మేము అది చేస్తాము,' అని ఆ మహాశక్తులు రామునికి చెప్పారు. అప్పుడు రాముడు హర్షంతో ప్రశాంతంగా మారాడు.
తతః ప్రీతమనా రామో విశ్వామిత్రం మహామునిమ్। అభివాద్య మహాతేజా గమనాయోపచక్రమే ॥౧-౨౭-
తర్వాత రాముడు హర్షంతో హృదయంతో, మహాతేజస్సుతో ఉన్నవాడిగా, విశ్వామిత్ర మహర్షిని నమస్కరించి, ప్రయాణానికి సిద్ధమయ్యాడు.
thumb|అష్టావింశః సర్గః శ్రూయతామ్|center శ్రీమద్వాల్మీకియరామాయణే బాలకాణ్డే అష్టావింశః సర్గః ॥౧-
శ్రీమద్వాల్మీకి రామాయణంలోని బాలకాండలో ఇరవై ఎనిమిదవ అధ్యాయాన్ని వినండి.
ప్రతిగృహ్య తతోఽస్త్రాణి ప్రహృష్టవదనః శుచిః । గచ్ఛన్నేవ చ కాకుత్స్థో విశ్వామిత్రమథాబ్రవీత్ ॥౧-౨౮-
ఆయుధాలను స్వీకరించి, పవిత్రుడై, ఆనందంగా ఉన్న ముఖంతో కకుత్స్థుడు ప్రయాణిస్తూ విశ్వామిత్రునితో ఇలా అన్నాడు.
గృహీతాస్త్రోఽస్మి భగవన్ దురాధర్షః సురైరపి । అస్త్రాణాం త్వహమిచ్ఛామి సంహారాన్ మునిపుఙ్గవ ॥౧-౨౮-
'భగవంతుడా! నేను ఆయుధాలను పొందాను. ఇప్పుడు దేవతలు కూడా నన్ను జయించలేరు. అయినా, మునిశ్రేష్ఠా! వాటిని ఎలా ఉపసంహరించాలో నేర్చుకోవాలని నాకు ఆసక్తి ఉంది.'
ఏవం బ్రువతి కాకుత్స్థే విశ్వామిత్రో మహాతపాః । సంహారాన్ వ్యాజహారాథ ధృతిమాన్ సువ్రతః శుచిః ॥౧-౨౮-
కకుత్స్థుడు ఇలా అడిగినప్పుడు, మహాతపస్వి విశ్వామిత్రుడు, ధైర్యవంతుడు, నియమశీలుడు, పవిత్రుడైన వాడు ఆయుధ ఉపసంహార విధానాలను బోధించాడు.
సత్యవన్తం సత్యకీర్తిం ధృష్టం రభసమేవ చ । ప్రతిహారతరం నామ పరాఙ్ముఖమవాఙ్ముఖమ్ ॥౧-౨౮-
అతడు సత్యవంతుడు, సత్యకీర్తి, ధృష్టుడు, రభసుడు, ప్రతిహారతరుడు, అలాగే ఎదుర్కొనడం, దూరంగా ఉండడం వంటి విధానాలను కూడా బోధించాడు.
లక్ష్యాలక్ష్యావిమౌ చైవ దృఢనాభసునాభకౌ । దశాక్షశతవక్త్రౌ చ దశశీర్షశతోదరౌ ॥౧-౨౮-
అతడు లక్ష్య, అలక్ష్య, దృఢనాభ, సునాభక, దశాక్ష, శతవక్త్ర, దశశీర్ష, శతోదర అనే ఆయుధాలను కూడా బోధించాడు.
పద్మనాభమహానాభౌ దున్దునాభసునాభకౌ । జ్యోతిషం శకునం చైవ నైరాస్యవిమలావుభౌ ॥౧-౨౮-
అతడు పద్మనాభ, మహానాభ, దుండునాభ, సునాభక, జ్యోతిష, శకున, నైరాస్య, విమల అనే ఆయుధాలను కూడా బోధించాడు.
యౌగన్ధరవినిద్రౌ చ దైత్యప్రమథనౌ తథా । శుచిబాహుర్మహాబాహుర్నిష్కలిర్విరుచస్తథా । సార్చిర్మాలీ ధృతిమాలీ వృత్తిమాన్ రుచిరస్తథా ॥౧-౨౮-
అతడు యౌగంధర, వినిద్ర, దైత్యులను సంహరించేవారు, శుచిబాహు, మహాబాహు, నిష్కలి, విరుచ, సార్చిర్మాలి, ధృతిమాలి, వృత్తిమాన్, రుచిర అనే ఆయుధాలను కూడా బోధించాడు.
పిత్ర్యః సౌమనసశ్చైవ విధూతమకరావుభౌ । పరవీరం రతిం చైవ ధనధాన్యౌ చ రాఘవ ॥౧-౨౮-
అతడు పితృయ, సౌమనస, ఇద్దరు విధూతమకర, పరవీర, రతి, ధనధాన్య అనే ఆయుధాలను కూడా బోధించాడు, ఓ రాఘవా!
కామరూపం కామరుచిం మోహమావరణం తథా । జృమ్భకం సర్వనాభం చ పన్థనవరుణౌ తథా ॥౧-౨౮-
అతడు కామరూప, కామరుచిం, మోహమావరణం, జృంభక, సర్వనాభ, పంథనవరుణ అనే ఆయుధాలను కూడా బోధించాడు.
కృశాశ్వతనయాన్ రామ భాస్వరాన్ కామరూపిణః । ప్రతీచ్ఛ మమ భద్రం తే పాత్రభూతోఽసి రాఘవ ॥౧-౨౮-
ఓ రామా! నీవు కృశాశ్వుని ప్రకాశవంతమైన, రూపం మార్చుకునే కుమారులను నన్ను నుండి స్వీకరించు. నీవు దీనికి అర్హుడవు. నీకు శుభం కలగాలి.
బాఢమిత్యేవ కాకుత్స్థః ప్రహృష్టేనాన్తరాత్మనా । దివ్యభాస్వరదేహాశ్చ మూర్తిమన్తః సుఖప్రదాః ॥౧-౨౮-
కకుత్స్థుడు 'అవును' అని అంతరంగ హర్షంతో సమ్మతించాడు. అప్పుడు ఆ దివ్యమైన, ప్రకాశవంతమైన, రూపంతో ఉన్న ఆయుధాలు ప్రత్యక్షమై ఆనందాన్ని కలిగించాయి.
కేచిదఙ్గారసదృశాః కేచిద్ ధూమోపమాస్తథా । చన్ద్రార్కసదృశాః కేచిత్ ప్రహ్వాఞ్జలిపుటాస్తథా ॥౧-౨౮-
కొన్ని ఆయుధాలు అగ్నికణాల్లా మెరిసాయి, కొన్ని పొగలా కనిపించాయి, మరికొన్ని చంద్రుడు, సూర్యుడు లా ప్రకాశించాయి, మరికొన్ని చేతులు ముడుచుకొని నమస్కరించాయి.
రామం ప్రాఞ్జలయో భూత్వాబ్రువన్ మధురభాషిణః । ఇమే స్మ నరశార్దూల శాధి కిం కరవామ తే ॥౧-౨౮-
రామా, మేమంతా చేతులు జోడించి, మధురంగా మాట్లాడుతూ, "మేము సిద్ధంగా ఉన్నాము, నరశార్దూలా! మీరు చెప్పండి, మేము మీకేమి చేయాలి?" అని అడిగారు.
గమ్యతామితి తానాహ యథేష్టం రఘునన్దనః । మానసాః కార్యకాలేషు సాహాయ్యం మే కరిష్యథ ॥౧-౨౮-
రఘునందనుడు వారిని, "మీ ఇష్టానుసారం వెళ్లండి. అవసరమైనప్పుడు మీరు మనసుతో నాకు సహాయం చేస్తారు," అని అన్నాడు.
అథ తే రామమామన్త్ర్య కృత్వా చాపి ప్రదక్షిణమ్ । ఏవమస్త్వితి కాకుత్స్థముక్త్వా జగ్ముర్యథాగతమ్ ॥౧-౨౮-
అంతట వారు రాముని వీడ్కోలు చెప్పి, ఆయన చుట్టూ ప్రదక్షిణ చేసి, "అలా జరుగుతుంది" అని కాకుత్థ్స్థుని పలికి, వచ్చిన దారిలోనే వెళ్లిపోయారు.