పశ్య లక్ష్మణ యక్షిణ్యా భైరవం దారుణం వపుః । భిద్యేరన్ దర్శనాదస్యా భీరూణాం హృదయాని చ ॥౧-౨౬-
లక్ష్మణా, ఈ యక్షిణి భయంకరమైన, క్రూరమైన రూపాన్ని చూడు. ఆమెను చూస్తేనే భయపడే వారి హృదయాలు పగిలిపోతాయి.
ఏతాం పశ్య దురాధర్షాం మాయాబలసమన్వితామ్ । వినివృత్తాం కరోమ్యద్య హృతకర్ణాగ్రనాసికామ్ ॥౧-౨౬-
ఈ దుర్జయురాలిని చూడు, మాయాశక్తితో కూడినదాన్ని. ఈ రోజు నేను ఆమె చెవులు, ముక్కు తొలగించి, ఆమెను బలహీనురాలిని చేస్తాను.
న హ్యేనాముత్సహే హన్తుం స్త్రీస్వభావేన రక్షితామ్ । వీర్యం చాస్యా గతిం చైవ హన్యామితి హి మే మతిః ॥౧-౨౬-
ఆమె స్త్రీ స్వభావంతో ఉండటువల్ల, నేను ఆమెను చంపలేను. కానీ ఆమె బలం, చలనం నశింపజేస్తాను అని నా ఉద్దేశ్యం.
ఏవం బ్రువాణే రామే తు తాటకా క్రోధమూర్ఛితా । ఉద్యమ్య బాహూ గర్జన్తీ రామమేవాభ్యధావత ॥౧-౨౬-
రాముడు ఇలా మాట్లాడుతుండగా, తాటకా కోపంతో చేతులు పైకెత్తి, గర్జిస్తూ నేరుగా రామునిపై దూసుకొచ్చింది.
విశ్వామిత్రస్తు బ్రహ్మర్షిర్హుంకారేణాభిభర్త్స్య తామ్ । స్వస్తి రాఘవయోరస్తు జయం చైవాభ్యభాషత ॥౧-౨౬-
బ్రహ్మర్షి అయిన విశ్వామిత్రుడు, ఆమెను గట్టిగా గద్దించి, రాఘవ కుమారులకు శుభం కలగాలని, విజయము కలగాలని ఆశీర్వదించాడు.
ఉద్ధున్వానా రజో ఘోరం తాటకా రాఘవావుభౌ । రజోమేఘేన మహతా ముహూర్తం సా వ్యమోహయత్ ॥౧-౨౬-
తాటకా భయంకరమైన దుమ్ము లేపి, ఆ గొప్ప దుమ్ము మేఘంతో రాఘవ కుమారులను కొంతసేపు అయోమయానికి గురిచేసింది.
తతో మాయాం సమాస్థాయ శిలావర్షేణ రాఘవౌ । అవాకిరత్ సుమహతా తతశ్చుక్రోధ రాఘవః ॥౧-౨౬-
తర్వాత, తాను మాయాశక్తిని ఉపయోగించి, రాఘవ కుమారులపై పెద్ద రాళ్ళ వర్షాన్ని కురిపించింది. దాంతో రాఘవుడు కోపానికి లోనయ్యాడు.
శిలావర్షం మహత్ తస్యాః శరవర్షేణ రాఘవః । ప్రతివార్యోపధావన్త్యాః కరౌ చిచ్ఛేద పత్రిభిః ॥౧-౨౬-
ఆమె వేసిన రాళ్ళ వర్షాన్ని రాఘవుడు బాణాల వర్షంతో తిప్పికొట్టి, ఆమె ముందుకు దూసుకొస్తుండగా, తన బాణాలతో ఆమె చేతులను కోసేశాడు.
తతశ్చ్ఛిన్నభుజాం శ్రాన్తామభ్యాశే పరిగర్జతీమ్ । సౌమిత్రిరకరోత్ క్రోధాద్ధృతకర్ణాగ్రనాసికామ్ ॥౧-౨౬-
ఆమె చేతులు కోసిపోగా, అలసిపోయి, దగ్గరగా గర్జిస్తూ ఉండగా, సౌమిత్రి కోపంతో ఆమె చెవులు, ముక్కు తుడిపాడు కోసేశాడు.
కామరూపధరా సా తు కృత్వా రూపాణ్యనేకశః । అన్తర్ధానం గతా యక్షీ మోహయన్తీ స్వమాయయా ॥౧-౨౬-
ఆ యక్షిణి, కావాలంటే ఏ రూపమైనా ధరించగలదై, అనేక రూపాలు తీసుకుని, తన మాయతో వారిని మభ్యపెట్టి, కనబడకుండా పోయింది.
అశ్మవర్షం విముఞ్చన్తీ భైరవం విచచార సా ౧-౨౬-
ఆమె భయంకరంగా సంచరిస్తూ, రాళ్ళ వర్షాన్ని కురిపిస్తూ తిరిగింది.
దృష్ట్వా గాధిసుతః శ్రీమానిదం వచనమబ్రవీత్ । అలం తే ఘృణయా రామ పాపైషా దుష్టచారిణీ ॥౧-౨౬-
ఇది చూసి, గాధి కుమారుడు మహిమాన్వితుడు ఇలా అన్నాడు: 'రామా, నీ దయ చాలును; ఈమె పాపిష్టురాలు, దుష్టమైన పనులు చేసేదే.'
యజ్ఞవిఘ్నకరీ యక్షీ పురా వర్ధేత మాయయా । వధ్యతాం తావదేవైషా పురా సంధ్యా ప్రవర్తతే ॥౧-౨౬-
'ఈ యక్షిణి, మునుపు మాయాశక్తితో పెరిగి, యజ్ఞాలను భంగం చేసేదే. సంధ్యా సమయం రాకముందే ఆమెను సంహరించు.'
రక్షాంసి సంధ్యాకాలే తు దుర్ధర్షాణి భవన్తి హి । ఇత్యుక్తః స తు తాం యక్షీమశ్మవృష్ట్యాభివర్షణీమ్ ॥౧-౨౬-
సంధ్యాసమయంలో రాక్షసులు నిజంగా ఎదుర్కొనడం కష్టమవుతారు అని చెప్పగా, ఆ సమయంలో రాముడు ఆ యక్షిని, రాళ్ల వర్షం కురిపిస్తున్నదాన్ని ఎదుర్కొన్నాడు.
దర్శయఞ్శబ్దవేధిత్వం తాం రురోధ స సాయకైః । సా రుద్ధా బాణజాలేన మాయాబలసమన్వితా ॥౧-౨౬-
శబ్దాన్ని ఆధారంగా చేసుకుని బాణాలతో ఆమెను అడ్డగించిన రాముడు తన నిపుణతను చూపించాడు. మాయాశక్తితో ఉన్న ఆ యక్షిని బాణాల వర్షంతో ఆపేశాడు.
అభిదుద్రావ కాకుత్స్థం లక్ష్మణం చ వినేషుదీ । తామాపతన్తీం వేగేన విక్రాన్తామశనీమివ ॥౧-౨౬-
ఆమె ఉగ్రంగా రాముడి, లక్ష్మణుడి మీద పడి దూసుకొచ్చింది. ఆమె వేగంగా వచ్చేది మెరుపు వజ్రంలా కనిపించింది.
సాధు సాధ్వితి కాకుత్స్థం సురాశ్చాప్యభిపూజయన్ । ఉవాచ పరమప్రీతః సహస్రాక్షః పురన్దరః ॥౧-౨౬-
అందరూ దేవతలు 'బాగా చేసావు! బాగా చేసావు!' అని కౌశల్యంతో రాముడిని సత్కరించారు. సహస్రాక్షుడు అయిన ఇంద్రుడు ఎంతో ఆనందంతో మాట్లాడాడు.
సురాశ్చ సర్వే సంహృష్టా విశ్వామిత్రమథాబ్రువన్ । మునే కౌశిక భద్రం తే సేన్ద్రాః సర్వే మరుద్గణాః ॥౧-౨౬-
అందరు దేవతలు ఆనందంతో విశ్వామిత్రుని చూచి, 'ఓ కౌశిక మునీంద్రా! నీకు శుభం కలగాలి. ఇంద్రుడితో పాటు మారు దేవతలు అందరూ ఇక్కడే ఉన్నారు' అన్నారు.
తోషితాః కర్మణానేన స్నేహం దర్శయ రాఘవే । ప్రజాపతేః కృశాశ్వస్య పుత్రాన్ సత్యపరాక్రమాన్ ॥౧-౨౬-
'ఈ కార్యంతో మేము సంతృప్తి పొందాము. రాఘవునికి ప్రేమ చూపించు. ప్రజాపతి కుమారుడైన కృశాశ్వుని వీరమైన కుమారులను అతనికి తెలియజేయి.'
తపోబలభృతో బ్రహ్మన్ రాఘవాయ నివేదయ । పాత్రభూతశ్చ తే బ్రహ్మంస్తవానుగమనే రతః ॥౧-౨౬-
'తపస్సు బలంతో నిండిన బ్రాహ్మణా! ఈ విద్యను రాఘవునికి బోధించు. అతను దీనికి అర్హుడు, నిన్ను అనుసరించడంలో ఆసక్తి కలవాడు.'
కర్తవ్యం సుమహత్ కర్మ సురాణాం రాజసూనునా । ఏవముక్త్వా సురాః సర్వే జగ్ముర్హృష్టా విహాయసమ్ ॥౧-౨౬-
'రాజకుమారుడు దేవతల కోసం గొప్ప కార్యాన్ని చేయబోతున్నాడు.' అని చెప్పి, అందరు దేవతలు ఆనందంతో ఆకాశంలోకి వెళ్లిపోయారు.
విశ్వామిత్రం పూజయన్తస్తతః సంధ్యా ప్రవర్తతే । తతో మునివరః ప్రీతస్తాటకావధతోషితః ॥౧-౨౬-
విశ్వామిత్రునికి గౌరవం చూపుతూ, ఆ సమయంలో సంధ్యా సమయం వచ్చింది. తాటకను సంహరించినందుకు ఆ మహాముని ఎంతో సంతోషించాడు.
మూర్ధ్ని రామముపాఘ్రాయ ఇదం వచనమబ్రవీత్ । ఇహాద్య రజనీం రామ వసామ శుభదర్శన ॥౧-౨౬-
విశ్వామిత్రుడు రాముడిని తలపై ముద్దాడి, 'ఓ రామా! మంగళమయమైన రూపాన్ని కలవాడా, ఈ రాత్రి ఇక్కడే ఉండేద్దాం' అని అన్నాడు.
శ్వః ప్రభాతే గమిష్యామస్తదాశ్రమపదం మమ । విశ్వామిత్రవచః శ్రుత్వా హృష్టో దశరథాత్మజః ॥౧-౨౬-
'రేపు ఉదయం నా ఆశ్రమానికి వెళ్దాం.' అని విశ్వామిత్రుడు చెప్పగా, దశరథుని కుమారుడు రాముడు ఎంతో ఆనందపడ్డాడు.
ఉవాస రజనీం తత్ర తాటకాయా వనే సుఖమ్ । ముక్తశాపం వనం తచ్చ తస్మిన్నేవ తదాహని । రమణీయం విబభ్రాజ యథా చైత్రరథం వనమ్ ॥౧-౨౬-
ఆ రాత్రి తాటకా అరణ్యంలో సుఖంగా గడిపాడు. ఆ రోజు curse నుండి విముక్తమైన ఆ అడవి చైత్రరథ వనంలా అందంగా మెరిసింది.
నిహత్య తాం యక్షసుతాం స రామః ::ప్రశస్యమానః సురసిద్ధసఙ్ఘైః । ఉవాస తస్మిన్ మునినా సహైవ ::ప్రభాతవేలాం ప్రతిబోధ్యమానః ॥౧-౨౬-
ఆ యక్షిని సంహరించిన రాముడు, దేవతలు, సిద్ధులు ప్రశంసిస్తూ, ఆ మునితో కలిసి అక్కడే ఉండి, ఉదయం మేల్కొన్నాడు.
thumb|సప్తవింశః సర్గః శ్రూయతామ్|center శ్రీమద్వాల్మీకీయరామాయణే బాలకాణ్డే సప్తవింశః సర్గః ॥౧-
శ్రీమద్వాల్మీకి రామాయణంలో బాలకాండలో ఇరవై ఏడవ సర్గ ప్రారంభమవుతుంది.
అథ తాం రజనీముష్య విశ్వామిత్రో మహాయశాః । ప్రహస్య రాఘవం వాక్యమువాచ మధురస్వరమ్ ॥౧-౨౭-
ఆ రాత్రి గడిపిన తర్వాత, మహాయశస్వి విశ్వామిత్రుడు చిరునవ్వుతో రాఘవునితో మధురమైన స్వరంలో ఇలా అన్నాడు.
పరితుష్టోఽస్మి భద్రం తే రాజపుత్ర మహాయశః । ప్రీత్యా పరమయా యుక్తో దదామ్యస్త్రాణి సర్వశః ॥౧-౨౭-
'ఓ మహాయశస్వి రాజకుమారా! నేను నీపై సంతోషంగా ఉన్నాను. గొప్ప ప్రేమతో నీకు అన్ని ఆయుధాలను ఇస్తున్నాను.'
దేవాసురగణాన్ వాపి సగన్ధర్వోరగాన్ భువి । యైరమిత్రాన్ ప్రసహ్యాజౌ వశీకృత్య జయిష్యసి ॥౧-౨౭-
'ఈ ఆయుధాలతో నీవు భూమిపై దేవతలు, అసురులు, గంధర్వులు, నాగులు ఎవ్వరైనా యుద్ధంలో శత్రువులను జయించగలవు.'