దశ రాక్షసకోట్యశ్చ ద్వావింశతిరథాపరాః। వర్జయిత్వా జరావృద్ధాన్ బాలాంశ్చ రజనీచరాన్
ఇక్కడ పది కోట్ల రాక్షసులు, ఇరవై రెండు వేల రథాలు ఉన్నాయి. వృద్ధులను, పిల్లలను, ఇతర రాత్రివాసులను తప్పించి ఇవన్నీ నా ఆధీనంలో ఉన్నాయి.
తేషాం ప్రభురహం సీతే సర్వేషాం భీమకర్మణామ్। సహస్రమేకమేకస్య మమ కార్యపురఃసరమ్
సీతా! వీరందరికీ నేను అధిపతి. ప్రతి ఒక్కరికీ వెయ్యిమంది నా కోసం సిద్ధంగా ఉంటారు.
యదిదం రాజ్యతన్త్రం మే త్వయి సర్వం ప్రతిష్ఠితమ్। జీవితం చ విశాలాక్షి త్వం మే ప్రాణైర్గరీయసీ
ఈ రాజ్యమంతా నీ మీదే ఆధారపడి ఉంది, విశాలనేత్రా! నా ప్రాణాలకన్నా నీవే నాకు మిన్నవు, సీతా!
బహ్వీనాముత్తమస్త్రీణాం మమ యోఽసౌ పరిగ్రహః। తాసాం త్వమీశ్వరీ సీతే మమ భార్యా భవ ప్రియే
బహుళమైన ఉత్తమ స్త్రీలు నా భార్యలుగా ఉన్నా, వారందరికీ నీవే అధిపతివి, సీతా! ప్రియమైనవాడివి నా భార్యగా మారు.
సాధు కిం తేఽన్యథాబుద్ధ్యా రోచయస్వ వచో మమ। భజస్వ మాభితప్తస్య ప్రసాదం కర్తుమర్హసి
ఇంకా ఎందుకు వేరేలా ఆలోచిస్తున్నావు? నా మాట విను, బాధతో ఉన్న నన్ను దయతో అంగీకరించు.
పరిక్షిప్తా సముద్రేణ లఙ్కేయం శతయోజనా। నేయం ధర్షయితుం శక్యా సేన్ద్రైరపి సురాసురైః
ఈ లంక సముద్రంతో చుట్టుముట్టబడి, వంద యోజనాల వెడల్పుతో ఉంది. ఇంద్రుడు సహా దేవతలు, అసురులు కూడా దీన్ని జయించలేరు.
న దేవేషు న యక్షేషు న గన్ధర్వేషు నర్షిషు। అహం పశ్యామి లోకేషు యో మే వీర్యసమో భవేత్
దేవతల్లో, యక్షుల్లో, గంధర్వుల్లో, ఋషుల్లో—ఈ లోకాలలో నా శక్తికి సమానుడు ఎవ్వరూ లేరు.
రాజ్యభ్రష్టేన దీనేన తాపసేన పదాతినా। కిం కరిష్యసి రామేణ మానుషేణాల్పతేజసా
రాజ్యాన్ని కోల్పోయి, దుఃఖంతో, తపస్సు చేస్తూ, pěదల మీద నడిచే రామునితో నీవు ఏమి చేస్తావు? అతడు మానవుడే, అతనికి శక్తి తక్కువ.
భజస్వ సీతే మామేవ భర్తాహం సదృశస్తవ। యౌవనం త్వధ్రువం భీరు రమస్వేహ మయా సహ
సీతా, నన్నే నీ భర్తగా అంగీకరించు. నేను నీకు సమానుడిని. భయపడే మనసుతో ఉన్నావు, కానీ యవ్వనం నిలకడగా ఉండదు. అందుకే, ఇక్కడ నాతో కలిసి సంతోషంగా జీవించు.
దర్శనే మా కృథా బుద్ధిం రాఘవస్య వరాననే। కాస్య శక్తిరిహాగన్తుమపి సీతే మనోరథైః
ముఖచంద్రమైన సీతా, రాఘవుడిని చూడాలని ఆశపడకూ. ఈ లోకంలో ఎవరైనా నీ దగ్గరకి వస్తారని కలలోకైనా ఊహించగలరా?
న శక్యో వాయురాకాశే పాశైర్బద్ధుం మహాజవః। దీప్యమానస్య వాప్యగ్నేర్గ్రహీతుం విమలాః శిఖాః
ఆకాశంలో వేగంగా పరిగెత్తే గాలిని తాడు వేసి కట్టలేము. అలాగే, మండుతున్న అగ్నిలోని స్వచ్చమైన జ్వాలలను కూడా పట్టుకోలేము.
త్రయాణామపి లోకానాం న తం పశ్యామి శోభనే। విక్రమేణ నయేద్ యస్త్వాం మద్బాహుపరిపాలితామ్
ఓ అందమైనవాడా, ఈ మూడూ లోకాలలో నా భుజాల రక్షణలో ఉన్న నిన్ను బలవంతంగా ఎవరూ తీసుకెళ్లగలరని నేను చూడలేదు.
లఙ్కాయాః సుమహద్రాజ్యమిదం త్వమనుపాలయ। త్వత్ప్రేష్యా మద్విధాశ్చైవ దేవాశ్చాపి చరాచరమ్
ఈ విస్తారమైన లంకా రాజ్యాన్ని నీవే పాలించు. నాతో పాటు నా వంటి వారు, దేవతలు, చరాచరమూ నీ సేవకులవుతారు.
అభిషేకజలక్లిన్నా తుష్టా చ రమయస్వ చ। దుష్కృతం యత్పురా కర్మ వనవాసేన తద్గతమ్
అభిషేక జలంతో తడిపి, సంతోషంగా ఉండి, ఆనందించు. అడవిలో నివసించిన పూర్వపు దుఃకర్మలు ఇక ముగిశాయి.
యచ్చ తే సుకృతం కర్మ తస్యేహ ఫలమాప్నుహి। ఇహ సర్వాణి మాల్యాని దివ్యగన్ధాని మైథిలి
నీవు చేసిన సత్కర్మలకు ఫలితాన్ని ఇక్కడే పొందు. ఇక్కడ దివ్యమైన సువాసనలతో కూడిన అన్ని మాలలు ఉన్నాయి, మైతిలీ.
భూషణాని చ ముఖ్యాని తాని సేవ మయా సహ। పుష్పకం నామ సుశ్రోణి భ్రాతుర్వైశ్రవణస్య మే
ఇక్కడ అతి ఉత్తమమైన ఆభరణాలు ఉన్నాయి. వాటిని నాతో కలిసి ధరించు. సుందర నడుము కలిగినవాడా, పుష్పక వాహనం నా అన్నయ్య వైశ్రవణునిదే.
విమానం సూర్యసంకాశం తరసా నిర్జితం రణే। విశాలం రమణీయం చ తద్విమానం మనోజవమ్
ఆ విమానం సూర్యుని వంటి ప్రకాశంతో, యుద్ధంలో బలవంతంగా పొందినది. అది విశాలంగా, అందంగా, మనసు వేగంతో ప్రయాణిస్తుంది.
తత్ర సీతే మయా సార్ధం విహరస్వ యథాసుఖమ్। వదనం పద్మసంకాశం విమలం చారుదర్శనమ్
సీతా, ఆ విమానంలో నాతో కలిసి నీ ఇష్టానుసారం విహరించు. నీ ముఖం పద్మం లాంటిది, నిర్మలంగా, అందంగా మెరిసిపోతుంది.
శోకార్తం తు వరారోహే న భ్రాజతి వరాననే। ఏవం వదతి తస్మిన్ సా వస్త్రాన్తేన వరాఙ్గనా
కానీ, ఓ సుందరీ, దుఃఖంతో బాధపడుతున్న నీ ముఖం ఇప్పుడు మెరుపును కోల్పోయింది. అతడు ఇలా చెప్పగా, ఆ మహిల తన వస్త్రాంతంతో—
పిధాయేన్దునిభం సీతా మన్దమశ్రూణ్యవర్తయత్। ధ్యాయన్తీం తామివాస్వస్థాం సీతాం చిన్తాహతప్రభామ్
చంద్రబింబం లాంటి ముఖం కలిగిన సీతా, కన్నీళ్లను మెల్లగా ఆపుకుంది. ఆలోచనలలో మునిగి, ఆందోళనతో ఆమె కాంతి మసకబారింది.
ఉవాచ వచనం వీరో రావణో రజనీచరః। అలం వ్రీడేన వైదేహి ధర్మలోపకృతేన తే
అప్పుడు రాత్రివేళ సంచరించే రాక్షసుడు రావణుడు ఇలా అన్నాడు: 'వైదేహి, నీ ధర్మానికి విఘాతం కలిగినందుకు ఇక సిగ్గుపడకూ.'
ఆర్షోఽయం దేవి నిష్పన్దో యస్త్వామభిభవిష్యతి। ఏతౌ పాదౌ మయా స్నిగ్ధౌ శిరోభిః పరిపీడితౌ
'దేవీ, నిన్ను జయించే ఈ నిశ్చలత ఋషి శాపం వల్లే. నా పాదాలు నీపై మృదువుగా ఉంటే, అవి నా తలతో ఒత్తబడ్డాయి.'
ప్రసాదం కురు మే క్షిప్రం వశ్యో దాసోఽహమస్మి తే। ఇమాః శూన్యా మయా వాచః శుష్యమాణేన భాషితాః
'దయచేసి త్వరగా నాకు అనుగ్రహించు. నేను నీకు వశుడిని, సేవకుడిని. నేను మాట్లాడే మాటలు నా లోపలే ఎండిపోయి, శూన్యంగా ఉన్నాయి.'
న చాపి రావణః కాంచిన్మూర్ధ్నా స్త్రీం ప్రణమేత హ। ఏవముక్త్వా దశగ్రీవో మైథిలీం జనకాత్మజామ్। కృతాన్తవశమాపన్నో మమేయమితి మన్యతే
'రావణుడు ఎప్పుడూ ఏ స్త్రీకి తల వంచడు.' అని చెప్పి, జనకుని కుమార్తె అయిన మైతిలీతో దశముఖుడు, విధి వశానికి లోనై, 'ఈమె నాదే' అని భావించాడు.
thumb|షట్పఞ్చాశః సర్గః శ్రూయతామ్|center శ్రీమద్వాల్మీకియరామాయణే అరణ్యకాణ్డే షట్పఞ్చాశః సర్గః ॥౩-
ఇప్పుడు యాభై ఆరు వ సర్గను వినండి.
సా తథోక్తా తు వైదేహీ నిర్భయా శోకకర్శితా। తృణమన్తరతః కృత్వా రావణం ప్రత్యభాషత
అలా పలికిన తరువాత, వైదేహి అయిన సీతా, ఎంతటి దుఃఖంలో ఉన్నా, భయాన్ని విడిచి, తన ముందుగా ఒక గడ్డి తిప్పి, రావణుడికి సమాధానం చెప్పింది.
రాజా దశరథో నామ ధర్మసేతురివాచలః। సత్యసంధః పరిజ్ఞాతో యస్య పుత్రః స రాఘవః
ధర్మానికి అంచుగా నిలిచిన పర్వతంలా ఉన్న దశరథుడు అనే రాజు ఉన్నాడు. ఆయన కుమారుడు రాఘవుడు.
రామో నామ స ధర్మాత్మా త్రిషు లోకేషు విశ్రుతః। దీర్ఘబాహుర్విశాలాక్షో దైవతం స పతిర్మమ
ఆ ధర్మమూర్తి రాముడు మూడు లోకాలకూ ప్రసిద్ధుడు. ఆయనకు దీర్ఘమైన భుజాలు, విశాలమైన కళ్ళు. ఆయన నాకు దేవుడిలా భర్త.
ఇక్ష్వాకూణాం కులే జాతః సింహస్కన్ధో మహాద్యుతిః। లక్ష్మణేన సహ భ్రాత్రా యస్తే ప్రాణాన్ వధిష్యతి
ఇక్ష్వాకువంశంలో జన్మించిన, సింహపు భుజాలున్న, మహా తేజస్సుతో ఉన్న వాడు. అతడు తన తమ్ముడు లక్ష్మణుడితో కలిసి నీ ప్రాణాలు తీయగలడు.
ప్రత్యక్షం యద్యహం తస్య త్వయా వై ధర్షితా బలాత్। శయితా త్వం హతః సంఖ్యే జనస్థానే యథా ఖరః
నీవు రాముని కళ్లముందే బలవంతంగా నన్ను అవమానిస్తే, జనస్థానంలో ఖరుడు ఎలా చనిపోయాడో, నువ్వూ యుద్ధంలో పడిపోతావు.