అర్కం తుద్యాం శరైస్తీక్ష్ణైర్విభిన్ద్యాం హి మహీతలమ్। కామరూపేణ ఉన్మత్తే పశ్య మాం కామరూపిణమ్
పదునైన బాణాలతో సూర్యుడిని గాయపరచగలను. భూమిని చీలగలను. పిచ్చిదానివి! నేను కావాలంటే ఏ రూపమైనా ధరించగలను, చూడు.
ఏవముక్తవతస్తస్య రావణస్య శిఖిప్రభే। క్రుద్ధస్య హరిపర్యన్తే రక్తే నేత్రే బభూవతుః
పావురపు రంగు వాడైన రావణుడు ఇలా కోపంతో మాట్లాడినప్పుడు, అతని మాటలు ముగిసే సరికి అతని కన్నులు ఎర్రగా మారాయి.
సద్యః సౌమ్యం పరిత్యజ్య తీక్ష్ణరూపం స రావణః। స్వం రూపం కాలరూపాభం భేజే వైశ్రవణానుజః
వైశ్రవణుని తమ్ముడు అయిన రావణుడు, వెంటనే తన మృదువైన రూపాన్ని వదిలి, భయంకరమైన కాలరూపాన్ని ధరించాడు.
సంరక్తనయనః శ్రీమాంస్తప్తకాఞ్చనభూషణః। క్రోధేన మహతావిష్టో నీలజీమూతసంనిభః
రక్తంలా ఎర్రని కన్నులతో, వేడి బంగారు ఆభరణాలతో అలంకరించబడి, మహా కోపంతో ఉన్న వాడు, నీలి మేఘంలా కనిపించాడు.
దశాస్యో వింశతిభుజో బభూవ క్షణదాచరః। స పరివ్రాజకచ్ఛద్మ మహాకాయో విహాయ తత్
పదిహెడు తలలు, ఇరవై చేతులు కలిగిన రాత్రివేళ సంచరించే రావణుడు, తపస్వి వేషాన్ని వదిలేసి తన అసలైన మహా రూపాన్ని బయటపెట్టాడు.
ప్రతిపేదే స్వకం రూపం రావణో రాక్షసాధిపః। రక్తామ్బరధరస్తస్థౌ స్త్రీరత్నం ప్రేక్ష్య మైథిలీమ్
రాక్షసుల అధిపతి రావణుడు తన అసలైన రూపాన్ని ధరించి, ఎర్రని వస్త్రాలు ధరించి, స్త్రీలలో మణిపూసయైన మైథిలిని చూస్తూ నిలబడ్డాడు.
స తామసితకేశాన్తాం భాస్కరస్య ప్రభామివ। వసనాభరణోపేతాం మైథిలీం రావణోఽబ్రవీత్
కృష్ణవర్ణమైన జుట్టు తల చుట్టూ మెరిసిపోతూ, సూర్యుని కాంతిలా ప్రకాశిస్తూ, మంచి వస్త్రాలూ ఆభరణాలతో అలంకరించబడిన మైథిలిని రావణుడు ఇలా అన్నాడు.
త్రిషు లోకేషు విఖ్యాతం యది భర్తారమిచ్ఛసి। మామాశ్రయ వరారోహే తవాహం సదృశః పతిః
మూడు లోకాలలో పేరుగాంచిన భర్తను కోరుకుంటే, సన్నని నడుము కలిగినవాడా, నన్ను ఆశ్రయించు. నీకు నేను సముచితమైన భర్తను.
మాం భజస్వ చిరాయ త్వమహం శ్లాఘ్యః పతిస్తవ। నైవ చాహం క్వచిద్ భద్రే కరిష్యే తవ విప్రియమ్
నన్ను ఎంచుకో, నీకు శాశ్వతమైన స్నేహితుడిని. నేను నీకు ప్రశంసించదగిన భర్తను. ఓ మృదువైనవాడా, నీకు ఎప్పుడూ హాని చేయను.
త్యజ్యతాం మానుషో భావో మయి భావః ప్రణీయతామ్। రాజ్యాచ్చ్యుతమసిద్ధార్థం రామం పరిమితాయుషమ్
నీ మానవ భావాన్ని వదిలి, నీ మనసును నాపై పెట్టు. రాజ్యం కోల్పోయి, లక్ష్యాలు సాధించలేక, పరిమిత ఆయుష్కాలం ఉన్న రాముడిని విడిచిపెట్టు.
కైర్గుణైరనురక్తాసి మూఢే పణ్డితమానిని। యః స్త్రియో వచనాద్ రాజ్యం విహాయ ససుహృజ్జనమ్
ఏ లక్షణాల వల్ల నీవు అతనితో మమకారం పెంచుకున్నావు? ఓ మూర్ఖురాలా, నీకు తెలివి ఉందని భావించేవాడా, ఒక స్త్రీ మాటకోసం తన రాజ్యాన్ని, స్నేహితులను వదిలేసిన వాడిని?
అస్మిన్ వ్యాలానుచరితే వనే వసతి దుర్మతిః। ఇత్యుక్త్వా మైథిలీం వాక్యం ప్రియార్హాం ప్రియవాదినీమ్
ఈ క్రూర జంతువులతో నిండిన అడవిలో, దుష్టమనస్సుతో నివసిస్తున్న వాడే. ఇలాంటివాడి గురించి రావణుడు మైథిలిని, మధురంగా మాట్లాడే, ప్రేమకు అర్హురాలైనవారిని ఉద్దేశించి అన్నాడు.
అభిగమ్య సుదుష్టాత్మా రాక్షసః కామమోహితః। జగ్రాహ రావణః సీతాం బుధః ఖే రోహిణీమివ
అతడు, దురాశతో మత్తు చెందిన దుష్టహృదయుడు రావణుడు, సీతను దగ్గరకు వచ్చి పట్టుకున్నాడు. అది ఆకాశంలో రోహిణిని చంద్రుడు పట్టుకున్నట్టు.
వామేన సీతాం పద్మాక్షీం మూర్ధజేషు కరేణ సః। ఊర్వోస్తు దక్షిణేనైవ పరిజగ్రాహ పాణినా
వామహస్తంతో పద్మాక్షి సీతను జుట్టులో పట్టుకొని, కుడిచేతితో ఆమె తొడలను బలంగా పట్టుకున్నాడు.
తం దృష్ట్వా గిరిశృఙ్గాభం తీక్ష్ణదంష్ట్రం మహాభుజమ్। ప్రాద్రవన్ మృత్యుసంకాశం భయార్తా వనదేవతాః
పర్వత శిఖరంలా, పదునైన పళ్లతో, బలమైన భుజాలతో ఉన్న రావణుణ్ని చూసి, మరణాన్ని ఎదుర్కొన్నట్టు భయంతో అడవి దేవతలు పారిపోయాయి.
స చ మాయామయో దివ్యః ఖరయుక్తః ఖరస్వనః। ప్రత్యదృశ్యత హేమాఙ్గో రావణస్య మహారథః
ఆ సమయంలో, మాయతో తయారైన, బంగారు వర్ణంలో మెరిసే, ఖరాలతో నడిపే, గట్టిగా అరుస్తున్న రావణుని మహారథం ప్రత్యక్షమైంది.
తతస్తాం పరుషైర్వాక్యైరభితర్జ్య మహాస్వనః। అంకేనాదాయ వైదేహీం రథమారోపయత్ తదా
తర్వాత, గట్టిగా అరుస్తూ, కఠినమైన మాటలతో బెదిరించి, వైదేహిని ఒడిలోకి తీసుకుని, రథంపై కూర్చోబెట్టాడు.
సా గృహీతాతిచుక్రోశ రావణేన యశస్వినీ। రామేతి సీతా దుఃఖార్తా రామం దూరం గతం వనే
రావణుడు పట్టుకున్నప్పుడు, కీర్తిశాలి సీత, దూరంగా అడవిలో ఉన్న రాముడిని పిలుస్తూ, బాధతో ఆర్తిగా అరవసాగింది.
తామకామాం స కామార్తః పన్నగేన్ద్రవధూమివ। విచేష్టమానామాదాయ ఉత్పపాతాథ రావణః
కామంతో మత్తు చెందిన రావణుడు, సీతను పట్టుకొని, ఆమె పాము రాజు భార్యను లాగినట్టు, ఆమె ఎంత ప్రయత్నించినా తీసుకెళ్లాడు.
తతః సా రాక్షసేన్ద్రేణ హ్రియమాణా విహాయసా। భృశం చుక్రోశ మత్తేవ భ్రాన్తచిత్తా యథాతురా
అప్పుడు, రాక్షసుల రాజు రావణుడు ఆమెను ఆకాశమార్గంలో తీసుకెళ్తుంటే, సీత మనస్సు కలవరపడి, పిచ్చివాడిలా, బాధతో గట్టిగా అరవసాగింది.
హా లక్ష్మణ మహాబాహో గురుచిత్తప్రసాదక। హ్రియమాణాం న జానీషే రక్షసా కామరూపిణా
"ఓ లక్ష్మణా, మహాబాహువా, పెద్దల మనసుకు ఆనందాన్ని కలిగించే వాడా, రూపం మార్చుకునే రాక్షసుడు నన్ను అపహరిస్తున్నాడని నీకు తెలియదు!"
జీవితం సుఖమర్థం చ ధర్మహేతోః పరిత్యజన్। హ్రియమాణామధర్మేణ మాం రాఘవ న పశ్యసి
"ధర్మం కోసం జీవితం, సుఖం, ధనం అన్నీ వదిలేసిన రాఘవా, నన్ను అన్యాయంగా అపహరిస్తున్నాడని నీకు కనబడటం లేదు!"
నను నామావినీతానాం వినేతాసి పరంతప। కథమేవంవిధం పాపం న త్వం శాధి హి రావణమ్
శత్రువులకు భయంకరుడవైన నీవు, అణచరాని వారిని శిక్షించేవాడవు కదా? మరి ఇలాంటి పాపాన్ని చేసిన రావణుడిని నీవు ఎందుకు శిక్షించటం లేదు?
న తు సద్యోఽవినీతస్య దృశ్యతే కర్మణః ఫలమ్। కాలోఽప్యఙ్గీభవత్యత్ర సస్యానామివ పక్తయే
అణచరాని వాడి పనికి ఫలం వెంటనే కనపడదు; పంటలు పండటానికి కాలం అవసరమైనట్టు, ఇక్కడ కూడా కాలమే కారణమవుతుంది.
త్వం కర్మ కృతవానేతత్ కాలోపహతచేతనః। జీవితాన్తకరం ఘోరం రామాద్ వ్యసనమాప్నుహి
నీవు కాల ప్రభావంతో మూర్ఖుడై ఈ పని చేశావు; ఇప్పుడు రాముని చేతిలో నీకు ప్రాణాంతకమైన ఘోరమైన అపాయం సంభవించబోతోంది.
హన్తేదానీం సకామా తు కైకేయీ బాన్ధవైః సహ। హ్రియేయం ధర్మకామస్య ధర్మపత్నీ యశస్వినః
ఇప్పుడు కైకేయి తన బంధువులతో కలిసి సంతోషించవచ్చు; ధర్మాన్ని కోరుకునే, పేరుగాంచిన తన భర్తకు ప్రియమైన భార్యను ఎవరో తీసుకుపోతున్నారు.
ఆమన్త్రయే జనస్థానే కర్ణికారాంశ్చ పుష్పితాన్। క్షిప్రం రామాయ శంసధ్వం సీతాం హరతి రావణః
జనస్థానంలో పుష్పించిన కర్ణికర వృక్షాలకు నేను పలుకుతున్నాను: త్వరగా రామునికి చెప్పండి, రావణుడు సీతను అపహరిస్తున్నాడని.
హంససారససంఘుష్టాం వన్దే గోదావరీం నదీమ్। క్షిప్రం రామాయ శంస త్వం సీతాం హరతి రావణః
హంసలు, సారస పక్షులతో నిండిన గోదావరి నదిని నేను నమస్కరిస్తున్నాను; త్వరగా రామునికి చెప్పు, రావణుడు సీతను తీసుకుపోతున్నాడని.
దైవతాని చ యాన్యస్మిన్ వనే వివిధపాదపే। నమస్కరోమ్యహం తేభ్యో భర్తుః శంసత మాం హృతామ్
ఈ అడవిలోని వివిధ వృక్షాలలో నివసించే దేవతలకు నేను వందనం చేస్తున్నాను; నా భర్తకు నేను అపహరించబడిన విషయాన్ని తెలియజేయండి.
యాని కానిచిదప్యత్ర సత్త్వాని వివిధాని చ। సర్వాణి శరణం యామి మృగపక్షిగణాని వై
ఇక్కడ ఉన్న ఏవైనా, ఎలాంటి జీవులైనా, మృగాల గుంపులు, పక్షుల సమూహాలు — అందరినీ నేను ఆశ్రయిస్తున్నాను.